Những ai thường tháp tùng Đức Giáo Hoàng trong các chuyến tông du?

Khi Giáo hoàng Lêô XIV tông du, một phái đoàn tùy tùng gồm các nhà báo, nhân viên an ninh và quan chức Vatican sẽ đi cùng ngài trên máy bay của Giáo hoàng.

(Tin Vatican - Anna Kurian)

Khi Đức Giáo Hoàng tông du quốc tế, một máy bay đặc biệt được thuê riêng cho chuyến đi, và một phái đoàn tùy tùng đi cùng Giáo hoàng, bao gồm các nhà báo, nhân viên an ninh, những người làm việc trong Giáo triều và các chuyên gia y tế. Dưới đây là tổng quan về những người thường tháp tùng Đức Giáo Hoàng trong các chuyến tông du, chẳng hạn như chuyến tông du sắp tới của ngài đến Pháp.

Sự tháp tùng của truyền thông

Trong mỗi chuyến tông du của Đức Giáo Hoàng, các nhà báo thường ngồi ở khoang phía sau của máy bay. Có từ 70 đến 80 nhiếp ảnh gia, quay phim, phóng viên và cộng tác viên của đài phát thanh và truyền hình từ nhiều quốc gia và nhóm các ngôn ngữ khác nhau đưa tin về các bài phát biểu và hoạt động của vị lãnh đạo của Giáo Hội Công Giáo. Thông thường, Đức Giáo Hoàng sẽ chào hỏi họ từng người một trong chuyến bay và tổ chức một cuộc họp báo trên chuyến bay trở về.

Các quan chức và nhân viên Vatican

Phần đầu máy bay được dành riêng cho đoàn tùy tùng của Đức Giáo Hoàng. Nhóm này bao gồm “Tòa Thánh Vatican”, cụ thể là Đức Hồng Y Ngoại giao, Tổng Thư ký của Thánh bộ Quan hệ ngoại giao với các Quốc gia, và quan chức số ba của Vatican là Phó Quốc vụ khanh.

Người đứng đầu và các quan chức của các bộ (các cơ quan của Vatican) cũng có mặt, tùy thuộc vào các chủ đề của nước sở tại, chẳng hạn như chuyên môn về truyền thông hoặc đối thoại liên tôn. Đức Giáo Hoàng Lêô XIV thường mời các Hồng Y Giáo triều La Mã có nguồn gốc từ quốc gia mà ngài đến thăm cùng đi.

Nhiều nhân viên Vatican cũng được tháp tùng các chuyến đi này để đáp ứng nhu cầu hàng ngày của Giáo hoàng. Điều phối viên chuyến đi và các trợ lý của Ngài tất nhiên sẽ có mặt trên máy bay. Người phụ trách các nghi lễ phụng vụ - cánh tay phải của Giáo hoàng trong các Thánh lễ và các giờ cầu nguyện - cũng có mặt. Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, các thư ký riêng và phụ tá cá nhân của Đức Giáo Hoàng như quản lý hành lý và đồ dùng cá nhân của ngài.

Đảm bảo an toàn và sức khỏe cho Giáo hoàng

Lực lượng an ninh của Đức Thánh Cha cũng tham gia vào các việc sắp xếp chuyến đi của ngài. Các quan chức cấp cao như Hiến binh Vatican và Vệ binh Thụy Sĩ của cả hai lực lượng an ninh, giám sát Giáo hoàng cùng đi trong tất cả các lần mà Đức Giáo Hoàng xuất hiện trước công chúng.

Các vệ sĩ mặc vest đen và cà vạt (không phải đồng phục nghi lễ), bao quanh xe Giáo hoàng khi xe di chuyển qua các đám đông. Họ cũng đứng gác với tai nghe ở chân bục nơi Đức Giáo Hoàng đến. Họ thực hiện công việc của mình với sự phối hợp chặt chẽ với các lực lượng an ninh địa phương.

Vatican cũng triển khai một đội ngũ y tế: Đức Giáo Hoàng thường đi cùng bác sĩ riêng và hai y tá. Một số chuyên gia y tế nổi tiếng như thời cố Giáo hoàng Phanxicô luôn có y tá Massimiliano Strappetti bên cạnh Ngài. Sơ Tobiana Sobótka, một nữ tu người Ba Lan, thường trực ở hành lang bên ngoài phòng của Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II trong các chuyến tông du của ngài. Tại mỗi quốc gia đăng cai, chính quyền địa phương đều cung cấp xe cứu thương cho phái đoàn của Đức Giáo Hoàng, và một bệnh viện gần đó luôn túc trực sẵn sàng đề phòng cho trường hợp khẩn cấp.

Khách mời đặc biệt

Ngoài các quan chức được chỉ định, Giáo hoàng có thể mời những vị khách mà ngài lựa chọn. Giáo hoàng Phanxicô thường có thói quen mời một nhân viên của Vatican sắp nghỉ hưu, như một nghĩa cử chỉ ghi nhận những năm tháng phục vụ của họ. Theo thông tin mà I.Media cho biết, phong tục này đã không còn được duy trì dưới thời Giáo hoàng Lêô XIV.

Vị Giáo hoàng người Argentina cũng cho phép nhà văn người Tây Ban Nha Javier Cercas cùng đi với ngài đến Mông Cổ. Tác giả đã dựa trên trải nghiệm này để viết cuốn "Người điên của Chúa đến nơi tận cùng thế giới".

 

Kathleen N. Hattrup của tạp chí Aleteia, ngày 29/08/2026,cho hay: Một cuộc rước lịch sử diễn ra trên hồ, nơi tạo nên khung cảnh tuyệt đẹp cho biệt thự mùa hè của Đức Giáo Hoàng, và chiều nay, Đức Giáo Hoàng Leo sẽ tham gia, vị Giáo hoàng đầu tiên trong lịch sử làm như vậy.

Cuộc rước kỷ niệm Lễ Đức Mẹ của Hồ tại Castel Gandolfo, băng qua mặt nước đã tạo nên bối cảnh cho nơi ở mùa hè của các Giáo hoàng trong 400 năm qua.

Đức Giáo Hoàng Leo sẽ chủ trì Thánh lễ lúc 6 giờ chiều tại nhà thờ mang tên Đức Mẹ – Maria Santissima del Lago, được Thánh Giáo hoàng Phaolô VI thánh hiến vào ngày 15 tháng 8 năm 1977 – và sau đó bắt đầu cuộc rước, rời khỏi nhà thờ nhỏ và rước tượng Đức Mẹ của Hồ dọc theo con đường đến bờ hồ, nơi tượng sẽ được đặt trên một chiếc thuyền và Đức Giáo Hoàng cũng sẽ lên thuyền.

Bạn có thể theo dõi Thánh lễ và cuộc rước trên trang web của Vatican, bắt đầu lúc 12 giờ trưa theo giờ miền Đông.

Tin tức Vatican cung cấp thêm chi tiết:

Lễ Đức Mẹ của Hồ được người dân Castel Gandolfo vô cùng trân trọng, mặc dù lịch sử của lễ này tương đối gần đây. Lễ bắt đầu trong Năm Thánh Đức Mẹ năm 1954 theo sáng kiến của cha xứ lúc bấy giờ, Cha Dino Sella, với mục đích thu hút tất cả những người làm việc xung quanh hồ tham gia.

Nhà thờ được xây dựng 23 năm sau đó. Ngoài Đức Thánh Giáo hoàng Phaolô VI, người đã thánh hiến nhà thờ này cách đây 49 năm, Nhà thờ Maria Santissima del Lago cũng được Đức Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II viếng thăm vào năm 1979. Cả hai vị Giáo hoàng đều tham gia vào cuộc rước kiệu, mặc dù không vị nào đi dọc theo đoạn đường trên mặt nước.

Lễ kỷ niệm năm nay diễn ra như một phần của lễ tạ ơn đánh dấu 400 năm các Giáo hoàng hiện diện tại Castel Gandolfo, bắt đầu từ Đức Giáo Hoàng Urbanô VIII vào năm 1626.

“Với sự hiện diện của Đức Giáo Hoàng, lễ tạ ơn này mang một ý nghĩa đặc biệt mạnh mẽ,” cha xứ Tadeusz Rozmus nói với Vatican Media.

“Theo tôi, sự hiện diện của ngài cũng là một sự trân trọng món quà của tạo thế. Ở đây tại Castel Gandolfo, tạo thế được thể hiện bằng hồ nước tuyệt đẹp này, được bao quanh bởi những ngọn núi, bằng vẻ đẹp của thiên nhiên. Đó là một cách để tạ ơn, để thưởng thức và hít thở vẻ đẹp đó.”

“Khi Đức Thánh Giáo hoàng Phaolô VI khánh thành Nhà thờ Đức Mẹ của Hồ,” cha xứ giải thích, “ý định của ngài là nhà thờ này phải ‘hít thở hơi thở của hồ’, bởi vì Giáo hội tượng trưng cho con thuyền của Thánh Phêrô và mời gọi chúng ta tạ ơn – biết ơn những gì mình đang có. Và ở Castel Gandolfo này, trên hết, chúng ta có vẻ đẹp này, chính là hồ nước.”

 

1. Truyền thông xác định danh tính sĩ quan Nga thiệt mạng trong vụ nổ xe hơi ở St. Petersburg.

Truyền thông Nga và Ukraine đã xác định được danh tính sĩ quan Nga thiệt mạng trong vụ nổ xe hơi ở St. Petersburg sáng Thứ Năm, 27 Tháng Tám.

Theo kênh Telegram Supernova+ của Ukraine, nạn nhân được tường trình Trung Tá Sergei Sechkov, một sĩ quan chỉ huy thuộc Trung đoàn không quân chiến thuật 332 của Nga. Trang Web Mirotvorets của Ukraine, chuyên theo dõi những người Nga tham gia vào cuộc xâm lược Ukraine và các lực lượng ủy nhiệm của Điện Cẩm Linh, xác định Sechkov là một Trung Tá Phi đoàn trưởng.

Trang tin tức 78.ru của Nga cũng gọi viên sĩ quan này là "Sergei Sechkov."

Cha của Sechkov đã xác nhận với hãng thông tấn độc lập Agentstvo của Nga rằng con trai ông đã thiệt mạng trong vụ nổ.

Năm 2022, tình báo quân sự Ukraine gọi các binh lính thuộc trung đoàn của Sechkov là "tội phạm chiến tranh" vì đã phạm tội ác chống lại thường dân Ukraine.

Trang tin tức Fontanka của Nga đưa tin, dẫn nguồn tin của Cơ quan An ninh Liên bang Nga, gọi tắt là FSB, cho biết quả bom được tường trình do một cô gái 24 tuổi gài.

Cuộc điều tra của FSB cho biết vài tháng trước, Quân đội Ukraine được tường trình đã liên lạc với cô và thuyết phục cô đánh bom viên sĩ quan, Fontanka tuyên bố. Họ được tường trình đã đề nghị cô chuyển đến Ukraine sau vụ nổ.

Theo Fontanka, sau khi lắp đặt quả bom, cô ta đã bay đến Thổ Nhĩ Kỳ rồi sau đó đến Moldova.

Sáng Thứ Bẩy, 29 Tháng Tám, FSB cho biết một cuộc điều tra về vụ việc đang được tiến hành và mô tả cô gái 24 tuổi đánh bom viên Trung Tá là một người Nga từng tích cực tổ chức và tham gia các cuộc biểu tình phản chiến.

Trong cuộc họp báo tại trung tâm báo chí Kyiv hôm Thứ Bẩy, 29 Tháng Tám, phát ngôn nhân Cục Tình Báo Quân Đội Ukraine, Đại Úy Andriy Yusov, từ chối xác nhận hay phủ nhận báo cáo của các giới chức Nga. Tuy nhiên, các phương tiện truyền thông Ukraine cho rằng câu chuyện cô gái Nga phản chiến 24 tuổi đánh bom viên Trung Tá Nga là câu chuyện hoang đường do FSB dựng lên với mục đích chuẩn bị dư luận đàn áp các cuộc biểu tình chống chiến tranh và chống tên tội phạm chiến tranh Vladimir Putin. Họ chỉ ra rằng việc đánh bom đòi hỏi các kỹ năng chuyên nghiệp nhất định.

Trước đây, Ukraine đã tấn công vào các quan chức quân đội Nga và những nhân vật khác có liên quan đến cuộc xâm lược toàn diện của Mạc Tư Khoa.

Damir Davydov, một quan chức quân đội Nga phụ trách cung cấp đạn dược hỏa tiễn và pháo binh cho mặt trận, đã thiệt mạng trong một vụ đánh bom xe hơi bên ngoài Mạc Tư Khoa vào ngày 9 tháng 6.

Theo hãng tin Agentstvo, ngày 1 tháng 8, con rể của một tư lệnh Lực lượng Không quân Vũ trụ Nga cũng thiệt mạng trong một vụ nổ tại nhà hàng Balzi Rossi ở Mạc Tư Khoa.

[Kyiv Independent: Media identify Russian officer killed in St. Petersburg car blast]

2. Nguồn tin từ Điện Cẩm Linh cho biết Nga có thể leo thang các cuộc tấn công vào Ukraine.

Nga đang chuẩn bị leo thang các cuộc tấn công vào Kyiv, bao gồm cả trung tâm thủ đô, sau khi được tường trình đã kết luận rằng các cuộc đàm phán hòa bình đã "đi vào bế tắc".

Theo Bloomberg, dẫn nguồn tin giấu tên thân cận với Điện Cẩm Linh, Mạc Tư Khoa cũng đang cân nhắc tăng cường các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo thông thường vào các mục tiêu cơ sở hạ tầng khác trên khắp Ukraine.

Theo các nguồn tin, mọi nỗ lực đàm phán đều đã thất bại hoàn toàn, khiến Ukraine và Nga lại trở về vạch xuất phát.

Sự can thiệp của NATO

Theo nguồn tin của Bloomberg, Mạc Tư Khoa ngày càng coi các cuộc tấn công của Ukraine là các cuộc tấn công do NATO thực hiện, bởi vì các thành viên liên minh đang cung cấp vũ khí và thông tin tình báo cho Kyiv.

Theo các nguồn tin, "giai đoạn xung đột hiện tại chưa phải là đỉnh điểm của leo thang quân sự".

Ngày 6 tháng 6, Tổng thống Latvia Edgars Rinkēvičs tuyên bố rằng NATO phải luôn sẵn sàng cho những kịch bản xấu nhất, mô tả Nga là một quốc gia nguy hiểm và khó lường, đồng thời cho rằng động thái tiếp theo của Nga rất khó dự đoán.

Trong khi đó, các quốc gia Liên Hiệp Âu Châu nằm ở sườn phía đông của NATO, bao gồm cả các nước Baltic, đang ngày càng chuẩn bị cho khả năng chiến tranh ở Ukraine lan sang lãnh thổ của họ.

Mối lo ngại ngày càng gia tăng khi máy bay điều khiển từ xa liên tục vi phạm không phận của các nước như Rumani, Ba Lan và Moldova, trong khi chính Nga tiếp tục chuẩn bị lực lượng thanh niên của mình cho một cuộc xung đột với NATO vào năm 2030. Các mối đe dọa lai và các cuộc tấn công mạng của Nga cũng gia tăng trong những tháng gần đây.

Lực lượng biên phòng Ukraine cho biết không phát hiện thấy sự tăng cường quân sự nào của Nga hay Belarus gần biên giới, bất chấp việc xây dựng đang diễn ra.

Mạc Tư Khoa thấy rất ít lựa chọn thay thế.

Các nguồn tin của Bloomberg cho biết Putin khó có thể chấm dứt chiến tranh do các lệnh trừng phạt do Liên Hiệp Âu Châu áp đặt hoặc các cuộc tấn công của Ukraine vào các cơ sở hạ tầng dầu mỏ, năng lượng và hậu cần quan trọng.

Bốn nguồn tin thân cận với Điện Cẩm Linh cho biết Nga hiện thấy có rất ít lựa chọn ngoài việc leo thang hơn nữa khi nước này tìm cách đạt được các mục tiêu quân sự của mình.

Theo Bloomberg, giới chức Nga hy vọng chuyến thăm của Đặc phái viên Mỹ Jared Kushner và Steve Witkoff có thể mang lại những đề xuất mới, mặc dù kỳ vọng về một bước đột phá ngoại giao trong chuyến thăm vẫn ở mức thấp.

[Kyiv Post: Sources from the Kremlin indicate that Russia may escalate attacks on Ukraine.]

3. Tướng Budanov cho biết các cuộc đàm phán hòa bình giữa Ukraine và Nga có thể nối lại vào tháng 9.

Ngày 27 tháng 8, nhà lãnh đạo Văn phòng Tổng thống Ukraine, Kyrylo Budanov, cho biết vòng đàm phán mới giữa phái đoàn Ukraine và Nga có thể diễn ra sớm nhất vào tháng 9.

Tướng Budanov nói với Novyny.LIVE rằng các cuộc đàm phán hiện đang tạm dừng nhưng có thể sớm được "khởi động lại".

Khi được hỏi liệu cuộc gặp tiếp theo có thể đưa các nhà đàm phán Ukraine và Nga trở lại cùng một bàn đàm phán hay không, Budanov nói ông hy vọng là như vậy.

"Và cả người Mỹ nữa. Chúng ta không thể thiếu họ," ông nói.

Những bình luận này được đưa ra trong bối cảnh các nỗ lực do Mỹ làm trung gian nhằm chấm dứt cuộc xâm lược Ukraine của Nga vẫn đang bế tắc, bất chấp các hoạt động ngoại giao được nối lại trong những tuần gần đây.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy đã xác nhận rằng Kyiv đã đệ trình các đề xuất mới lên Washington về việc chấm dứt chiến tranh.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Ukraine và các đối tác quốc tế đã đồng ý về ba yếu tố then chốt để chấm dứt chiến tranh: lệnh ngừng bắn, việc thành lập khu kinh tế tự do và các bảo đảm an ninh có sự tham gia của Liên Hiệp Âu Châu và NATO.

Trong khi đó, Điện Cẩm Linh hầu như không có ý định thỏa hiệp. Ngày 22 tháng 7, Bloomberg, dẫn lời những người thân cận với Điện Cẩm Linh, đưa tin rằng Putin không có kế hoạch nối lại đàm phán với Ukraine cho đến khi lực lượng Nga chiếm được phần còn lại của Donbas.

Các nguồn tin cũng cho biết Mạc Tư Khoa dự định giữ lại các phần lãnh thổ đang bị tạm chiếm ở các vùng Sumy và Kharkiv, biến chúng thành vùng đệm.

Putin đã công khai bác bỏ các đề xuất về việc giảm leo thang có giới hạn. Ngày 28 tháng 6, ông cho biết Nga đã từ chối đề nghị ngừng các cuộc tấn công tầm xa và giới hạn giao tranh trong các khu vực Donetsk, Luhansk, Kherson và Zaporizhzhia đang bị tạm chiếm một phần, với lý do điều đó sẽ cho phép Ukraine chuyển quân đến các khu vực khác trên mặt trận.

Bất chấp việc Nga tiếp tục khăng khăng đòi hỏi những điều khoản tối đa, các nhà ngoại giao ngày càng coi việc tạm ngừng các cuộc tấn công trên không tầm xa trong một thời gian nhất định là một trong số ít các biện pháp xây dựng lòng tin khả thi.

Ý tưởng này xuất hiện sau nhiều tháng leo thang các cuộc tấn công từ cả hai phía. Nga đã tăng cường các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn vào Kyiv và các thành phố khác của Ukraine, thường kết hợp hỏa tiễn đạn đạo với các đàn máy bay điều khiển từ xa lớn để gây áp lực lên hệ thống phòng không của Ukraine.

Trong khi đó, Ukraine đã tăng cường các cuộc tấn công sâu vào các cơ sở dầu mỏ, trung tâm hậu cần và cơ sở hạ tầng quân sự của Nga, tấn công vào các tài sản chiến lược nằm sâu phía sau tiền tuyến nhằm gia tăng áp lực lên Điện Cẩm Linh.

[Kyiv Post: Ukraine-Russia Peace Talks Could Resume in September, Budanov Says]

4. Ukraine tiết lộ thông tin tình báo mới nhất về kế hoạch huy động lực lượng của Nga.

Hôm Thứ Sáu, 28 Tháng Tám, Văn phòng Tổng thống Ukraine cho biết Nga có kế hoạch huy động 600.000 tân binh trong giai đoạn 2026-2027 khi sự bất mãn ngày càng tăng của công chúng đối với cuộc chiến ở Ukraine làm giảm số người sẵn sàng tình nguyện tham gia.

Văn phòng này đã nêu chi tiết bản báo cáo từ các quan chức tình báo trong một tuyên bố rằng việc huy động sẽ nhắm vào 300.000 người trong năm nay và thêm 300.000 người nữa vào năm tới.

Văn phòng này cho biết: "Giới lãnh đạo chính trị Nga coi đợt huy động quân sự bổ sung này là phản ứng trước việc quốc gia gây hấn mất thế chủ động trong chiến tranh, sự gia tăng liên tục tổn thất về nhân lực ở mặt trận và sự sụt giảm đáng kể trong việc tuyển dụng theo hợp đồng trên khắp các vùng."

Kể từ khi Nga tiến hành cuộc xâm lược toàn diện Ukraine, Mạc Tư Khoa chỉ một lần duy nhất sử dụng biện pháp cưỡng bức nhập ngũ để bổ sung quân số: đó là vào mùa thu năm 2022, khi các cuộc phản công liên tiếp của Ukraine đe dọa sự sụp đổ trên quy mô lớn của hệ thống phòng thủ Nga.

Động thái này đã gây ra cuộc di cư ồ ạt của hàng trăm ngàn người Nga khỏi đất nước, với những hàng dài người xếp hàng tại các cửa khẩu biên giới, đặc biệt là tại biên giới quốc gia với Georgia.

Kể từ đó, Putin đã nỗ lực hết sức để tránh việc huy động quân sự quy mô lớn hơn nữa, coi đó là mối đe dọa đến hình ảnh của hắn ta như một người mang lại sức mạnh và sự ổn định cho người dân Nga bình thường, những người thờ ơ với các vấn đề chính trị và chiến tranh.

Thay vào đó, Mạc Tư Khoa dựa vào các khoản tiền thưởng hấp dẫn dành cho những người ký hợp đồng, với trách nhiệm chính thuộc về chính quyền địa phương trong việc đáp ứng các chỉ tiêu tuyển dụng khắt khe.

Văn phòng Tổng thống viện dẫn "các tài liệu nội bộ của Nga" cho thấy nhu cầu huy động quân sự - một động thái đầy rủi ro về chính trị đối với Putin - một phần xuất phát từ "sự gia tăng đáng kể sự bất mãn với chiến tranh trên khắp các vùng miền", được tường trình lên tới 69% ở một số khu vực của Nga.

Trong những tuần gần đây, Kyiv đã lên tiếng mạnh mẽ về mối đe dọa từ một làn sóng huy động quân sự khác của Nga.

Trả lời báo chí hồi đầu tuần này, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết Nga dự định huy động khoảng 300.000 người sau cuộc bầu cử Duma Quốc gia vào tháng 9, nhưng sẽ không triển khai tại các thành phố lớn của đất nước nhằm giảm thiểu phản ứng tiêu cực từ xã hội.

Theo Tổng thống Zelenskiy, 300.000 binh sĩ được huy động sẽ bổ sung cho lượng tân binh hiện có trong quân đội Nga, và sẽ được sử dụng để tăng cường nỗ lực tấn công chính của Mạc Tư Khoa vào các thành phố thuộc "vành đai pháo đài" của tỉnh Donetsk, hoặc để tạo ra các mối đe dọa mới ở các khu vực khác, bao gồm cả biên giới phía bắc của Ukraine.

[Kyiv Independent: Ukraine reveals latest intelligence on Russia’s mobilization plans]

5. Các nước Baltic đánh giá mối đe dọa từ Nga vẫn "không thay đổi" sau chuyến thăm Mạc Tư Khoa của giám đốc CIA.

Ngày 27 tháng 8, Estonia và Latvia nhắc lại rằng họ vẫn cảnh giác, và đánh giá tổng thể của họ về mối đe dọa từ Nga vẫn không thay đổi, trong bối cảnh có các báo cáo truyền thông về việc nhà lãnh đạo tình báo Mỹ cảnh báo Mạc Tư Khoa về những hành động khiêu khích có thể nhắm vào biên giới của NATO.

Chuyến thăm bất ngờ của Giám đốc CIA John Ratcliffe tới Mạc Tư Khoa vào ngày 25 tháng 8 đã làm dấy lên nhiều đồn đoán về mục đích của nó. Tờ Politico đưa tin, trích dẫn một nguồn tin giấu tên, rằng mục tiêu chính là "cảnh báo Nga không nên có bất kỳ hành động leo thang nào chống lại các quốc gia Baltic".

Chuyến đi hiếm hoi này diễn ra sau khi căng thẳng leo thang trong khu vực khi các chính phủ Baltic cáo buộc Nga thực hiện các cuộc tấn công mạng, phá hoại, âm mưu gây ảnh hưởng đến dư luận và xâm phạm không phận.

"Mối đe dọa từ Nga và những hành động khiêu khích có thể xảy ra đối với NATO cần được xem xét nghiêm chỉnh, và đó chính xác là những gì các đồng minh đang làm", Ngoại trưởng Estonia, Margus Tsahkna, nói với tờ Kyiv Independent.

"Chúng ta phải luôn cảnh giác, đánh giá về mối đe dọa của Estonia vẫn không thay đổi."

Những bình luận của ông đã được người đồng cấp Latvia, Baiba Braze, hưởng ứng trên mạng xã hội, bà Braze nói thêm rằng "cùng với các đồng minh NATO, chúng tôi đang thực hiện các biện pháp cần thiết để tăng cường an ninh của mình."

Thủ tướng Latvia Andris Kulbergs đã lên tiếng mạnh mẽ hơn để xoa dịu những lo ngại.

"Tôi muốn nói rõ với người dân Latvia: hiện tại không có lý do gì để lo ngại. Mức độ đe dọa quân sự đối với Latvia không thay đổi. Nguy cơ bị tạm chiếm quân sự trực tiếp vào Latvia hiện đang ở mức thấp", ông Kulberg nói.

"Sự sẵn sàng cho một mối đe dọa tiềm tàng không giống với mối đe dọa tức thời. Hai điều này không được nhầm lẫn với nhau."

Thủ tướng Latvia cũng cảnh báo rằng tình hình an ninh không nên bị biến thành vấn đề tranh cử. Latvia sẽ bầu quốc hội mới vào ngày 3 tháng 10.

Tổng thống Donald Trump cũng hạ thấp tầm quan trọng chuyến thăm Mạc Tư Khoa của Ratcliffe, nói rằng "ông ấy đến đó vì một công việc khá thường lệ - tôi không muốn làm mọi người thất vọng."

Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ phụ trách chính sách Elbridge Colby sẽ tham dự cuộc họp của các đại sứ NATO tại Brussels vào ngày 27 tháng 8, nơi dự kiến sẽ thảo luận về các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Nga.

Dân biểu đảng Cộng hòa Mỹ Don Bacon kêu gọi Washington điều 5.000 binh sĩ trở lại Ba Lan và các nước Baltic như một động thái thể hiện rõ ràng "sức răn đe".

Latvia và Lithuania đã kêu gọi Liên Hiệp Âu Châu cung cấp thêm hỗ trợ tài chính cho các quốc gia nằm ở sườn phía đông của khối trong nỗ lực bảo đảm an ninh biên giới chung bên ngoài.

Đối với Tsahkna, răn đe vẫn là yếu tố then chốt.

" Việc Nga không tính toán sai lầm về khả năng phòng thủ tập thể của NATO là lợi ích của Estonia và toàn bộ NATO. Các đồng minh càng làm rõ với Mạc Tư Khoa rằng khả năng phòng thủ tập thể của NATO vẫn vững chắc thì càng tốt."

Tomas Jermalavicius, một chuyên gia an ninh tại Trung tâm Quốc tế về Quốc phòng và An ninh, gọi tắt là ICDS ở Tallinn, cho rằng việc "Mỹ tham gia và thực sự dẫn đầu trong nỗ lực rõ ràng nhằm gửi thông điệp răn đe tới Mạc Tư Khoa" là điều đáng khích lệ.

Tuy nhiên, chuyên gia này lưu ý rằng việc Mỹ xem xét lại lực lượng quân sự ở Âu Châu, hành vi của Tổng thống Trump và cuộc chiến ở Iran đã góp phần làm suy yếu đáng kể uy tín răn đe của Washington đối với Nga.

"...Việc Tổng thống Trump sẵn sàng làm mọi cách để chiều lòng Nga có thể khiến Mạc Tư Khoa có ấn tượng rằng bất kể giám đốc CIA nói gì, ông ta cũng không thể chứng minh bằng hành động thực tế," Jermalavicius nói với tờ Kyiv Independent.

"Thời gian sẽ cho biết người Nga đánh giá anh ta nghiêm chỉnh đến mức nào."

[Kyiv Independent: Baltics assessment of Russia threat 'unchanged' after CIA director's Moscow visit]

6. Pakistan nhận thấy động lực để mở lại eo biển Hormuz, nhưng cho rằng chỉ có Iran và Mỹ mới có thể đưa ra quyết định đó.

Chính phủ Pakistan hôm thứ Năm bày tỏ sự lạc quan về một đề xuất mới nổi lên từ Iran và Oman nhằm mở lại eo biển Hormuz cho giao thông hàng hải, ca ngợi "động lực" trong các nỗ lực ngoại giao, nhưng nhấn mạnh rằng điều đó sẽ phụ thuộc vào "quyết định chủ quyền được đưa ra ở Tehran và Washington".

"Quả thực đã có những nỗ lực mới nhằm mở lại eo biển Hormuz," phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Pakistan, Tahir Andrabi, nói với các phóng viên tại Islamabad hôm thứ Năm, đề cập đến chuyến thăm Tehran hồi đầu tuần của tư lệnh quân đội Pakistan. "Chúng tôi vẫn lạc quan rằng sẽ có động lực được tạo ra hướng tới khía cạnh quan trọng này - việc mở lại eo biển Hormuz - bởi vì nó ảnh hưởng đến tất cả mọi người liên quan đến sự gián đoạn chuỗi cung ứng, đặc biệt là chuỗi cung ứng năng lượng."

Lưu ý đến "các chuyến thăm tiếp theo", bao gồm cuộc gặp hôm thứ Năm giữa Ngoại trưởng Qatar và người đồng cấp Iran tại Tehran, ông Adrbabi cho biết "đang có những nỗ lực phối hợp hướng tới việc giải quyết vấn đề này, đặc biệt là việc mở cửa eo biển Hormuz", nhưng ông nhấn mạnh rằng cuối cùng, đó sẽ là "một quyết định chủ quyền được đưa ra ở Tehran và Washington".

Khi được hỏi liệu Pakistan có ủng hộ một thỏa thuận đang được hình thành giữa Iran và Oman, hai quốc gia có đường bờ biển ở eo biển này, về việc mở một kênh vận chuyển tạm thời nếu thỏa thuận đó bao gồm việc áp đặt phí đối với các tàu thương mại hay không, ông Andrabi đã từ chối trả lời trực tiếp.

"Đây là một phần của cuộc thảo luận rộng hơn," ông nói. "Tôi không muốn bình luận về mọi khía cạnh cụ thể của cuộc tranh luận lớn này, tức là quyền thu phí, quyền thu phí của các quốc gia ven biển và nghĩa vụ của các quốc gia có tàu thuyền đi qua."

[CBSNews: Pakistan sees momentum to reopen Strait of Hormuz, but says only Iran and U.S. can make the decision]

7. Tập đoàn thương mại điện tử khổng lồ Ozon của Nga đưa tin về các vụ tấn công của Ukraine vào các cơ sở ở Ufa và Orenburg.

Theo thông báo của công ty trên Telegram, các kho hàng thuộc sở hữu của nhà bán lẻ trực tuyến Nga Ozon tại các thành phố Ufa và Orenburg ở vùng núi Ural đã bị tấn công vào đêm 27 tháng 8.

Ozon là đối thủ chính của Wildberries tại Nga, một công ty thương mại điện tử lớn hơn thường được mệnh danh là "Amazon của Nga", và đã trở thành mục tiêu của một chiến dịch tấn công dữ dội do lực lượng Ukraine tiến hành.

Không có vụ tấn công nào vào các cơ sở của Ozon gây ra hỏa hoạn lớn, và cũng không có bức ảnh nào về những cột khói khổng lồ đặc trưng từ các nhà kho đang cháy được đăng tải trên mạng xã hội.

"Khu phức hợp hậu cần ở Ufa bị hư hại nhẹ, nhưng vẫn đang đóng cửa và khu vực này cần được kiểm tra kỹ lưỡng", công ty cho biết.

Theo Ozon, kho hàng ở Orenburg đã hoạt động trở lại.

Sau khi tàn phá các cơ sở của Wildberries trên khắp khu vực Âu Châu của Nga, bao gồm cả khu vực xung quanh Mạc Tư Khoa, Ukraine đã chuyển sự chú ý sang Ozon vào ngày 22 tháng 8 với một cuộc tấn công phá hủy một nhà kho ở tỉnh Samara.

Bộ Quốc phòng Ukraine đã xác nhận vụ tấn công vào Ozon trong một bài đăng vào ngày hôm sau.

"Lực lượng quốc phòng Ukraine đã giáng đòn đầu tiên vào các trung tâm hậu cần thuộc sở hữu của công ty Ozon của Nga", Bộ này cho biết.

"Các cuộc tấn công có hệ thống vào các trung tâm kho chứa hàng hóa lưỡng dụng đang khiến hoạt động của kẻ thù trở nên khó khăn hơn và gây ảnh hưởng tiêu cực đến toàn bộ nền kinh tế của Nga. Sau khi các đơn vị Ukraine tấn công vào 15 trung tâm hậu cần lớn nhất thuộc về Wildberries, đến lượt Ozon."

Hai ngày sau, thêm bốn cơ sở sản xuất ozone nữa bị tấn công. Bên cạnh mục tiêu đã nêu là nhắm vào hoạt động buôn bán hàng hóa lưỡng dụng, chiến dịch tấn công của Ukraine được xem là đang đưa những ảnh hưởng của cuộc chiến do Nga gây ra đến gần hơn với người dân nước này, và có khả năng gây ra những cú sốc tài chính lớn trong nước.

[Kyiv Independent: Russian e-commerce giant Ozon reports Ukrainian attacks on facilities in Ufa, Orenburg]

8. Ba Lan bác bỏ khả năng cất giữ vũ khí hạt nhân bất chấp lời đe dọa từ Nga.

Ba Lan "không muốn" vũ khí hạt nhân của các đồng minh được đặt trên lãnh thổ của mình, bất chấp những lo ngại ngày càng tăng về việc Nga xâm phạm lãnh thổ NATO.

"Tôi muốn nói một cách rất rõ ràng và thẳng thắn: Ba Lan không muốn có đầu đạn hạt nhân trên lãnh thổ của mình," ông nói với các phóng viên tại trụ sở NATO ở Brussels. "Chúng tôi muốn tham gia vào sự răn đe hạt nhân của NATO, [điều đó] không có nghĩa là có đầu đạn hạt nhân trên lãnh thổ của chúng tôi."

Tuyên bố của ông Zalewski là tuyên bố dứt khoát nhất của Warsaw về vấn đề này. Mặc dù trước đây đã bày tỏ sự hoài nghi về việc cho phép sở hữu vũ khí hạt nhân, Ba Lan cũng cho biết họ đang trong giai đoạn đàm phán ban đầu với Mỹ về khả năng mở rộng khả năng răn đe hạt nhân của Washington ở Âu Châu, và song song đó đã tham gia một sáng kiến của Pháp nhằm mở rộng khả năng răn đe của Paris ở Âu Châu.

Ngoài ra, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki vẫn để ngỏ khả năng Warsaw cuối cùng sẽ xây dựng chương trình vũ khí hạt nhân của riêng mình.

Các quan chức phương Tây đã cảnh báo Nga có thể tấn công lãnh thổ NATO vào cuối thập niên này, trong khi thông tin tình báo gần đây của Mỹ cho thấy cuộc tấn công có thể xảy ra sớm hơn nữa.

[Politico: Poland rules out hosting nuclear weapons despite Russian threat]

9. Chủ tịch Quốc hội Iran: Đất nước đang đối mặt với "cuộc chiến kinh tế toàn diện" khi Mỹ tìm cách gây chia rẽ nội bộ.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf hôm thứ Năm kêu gọi sự đoàn kết quốc gia và ủng hộ chính phủ, nói rằng sự chia rẽ nội bộ sẽ làm suy yếu Iran khi đất nước đang đối mặt với một "cuộc chiến kinh tế toàn diện".

Trong một tin nhắn đăng trên kênh Telegram của mình, Ghaliban cho biết chính phủ của Tổng thống Masoud Pezeshkian nên ưu tiên sinh kế của người dân, sức mua, việc làm cho thanh niên và an ninh kinh tế trong khi giải quyết những hậu quả kinh tế của chiến tranh.

"Ủng hộ chính phủ không có nghĩa là nhắm mắt làm ngơ trước những yếu điểm của chính phủ, mà là tin tưởng chính phủ sẽ phục vụ người dân tốt hơn", ông nói.

Ông Ghalibaf cho biết các quan chức Iran đã nỗ lực hiệu quả trong việc quản lý tình hình kinh tế đất nước và khắc phục những điểm yếu, bất chấp những gì ông gọi là nỗ lực của kẻ thù nhằm gây áp lực tối đa lên người dân Iran.

Tuy nhiên, ông dự đoán rằng chính phủ và bộ máy nhà nước Iran nói chung cuối cùng sẽ giành chiến thắng.

"Đất nước đang trong một cuộc chiến kinh tế toàn diện và, nhờ ơn Chúa, chúng ta sẽ thấy rằng chính phủ và bộ máy hành pháp, dựa vào khả năng của người dân, các chủ thể kinh tế trong khu vực tư nhân và tất cả các thể chế của hệ thống, sẽ đánh bại kẻ thù trên đấu trường này ", ông nói.

[CBSNews: Iran parliament speaker: Country facing "all out economic war" as U.S. tries to foment internal division]

10. Các nhân vật quan trọng của Liên Hiệp Âu Châu kêu gọi Brussels khơi lại cuộc tranh luận về việc đóng băng tài sản của Nga.

Hòa Lan, Ba Lan, Tây Ban Nha và Thụy Điển đã kêu gọi Brussels quay trở lại chủ đề gây tranh cãi về việc sử dụng các tài sản nhà nước bị đóng băng của Nga để bù đắp khoản thiếu hụt lớn trong ngân sách bị tàn phá bởi chiến tranh của Ukraine.

Bốn quốc gia đã đưa ra lời kêu gọi đoàn kết trong một bức thư, mà POLITICO đã xem được, gửi tới nhà lãnh đạo chính sách đối ngoại của Ủy ban Âu Châu, Kaja Kallas, và Ngoại trưởng Ireland Helen McEntee, trước thềm cuộc gặp gỡ không chính thức của các Ngoại trưởng khác vào tuần tới tại Wicklow, Ireland.

Bức thư, đề ngày 27 tháng 8, củng cố thêm những lời kêu gọi trước đó về việc quay lại cuộc tranh luận về tài sản của Nga trong bối cảnh lo ngại rằng Kyiv sẽ sớm cạn kiệt tiền một lần nữa. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy hôm thứ Bảy tiết lộ rằng ông đang phải đối mặt với khoản thiếu hụt ngân sách quốc phòng lên tới 23 tỷ euro.

"Ukraine cần thêm hỗ trợ tài chính cả trong ngắn hạn và dài hạn," bức thư viết, được gửi bản sao cho các lãnh đạo phụ trách kinh tế và mở rộng của Ủy ban Âu Châu, Valdis Dombrovskis và Marta Kos. "Chúng tôi tin rằng giờ là lúc quay lại vấn đề làm thế nào để có thể tận dụng hơn nữa các tài sản bị đóng băng của Nga vì lợi ích của Ukraine."

Vào tháng 12, các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu đã không đạt được thỏa thuận về một kế hoạch sử dụng 210 tỷ euro tài sản nhà nước bị đóng băng của Nga, phần lớn nằm trong quỹ lưu ký Euroclear có trụ sở tại Brussels, để hỗ trợ một khoản vay khổng lồ cho Kyiv. Bỉ đã phản đối kế hoạch này và yêu cầu các nước còn lại của Liên Hiệp Âu Châu bảo đảm vô điều kiện để tự bảo vệ mình trước những phản ứng pháp lý và tài chính từ Mạc Tư Khoa, một yêu cầu mà các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu cho là quá khắt khe.

Thay vào đó, các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu quyết định huy động nợ chung từ thị trường tài chính để tài trợ cho khoản vay 90 tỷ euro cho Ukraine. Liên Hiệp Âu Châu sẽ giải ngân khoản vay này trong vòng 18 tháng tới, với điều kiện chính phủ Ukraine phải thực hiện các cải cách.

Tổng thống Zelenskiy muốn Liên Hiệp Âu Châu nhanh chóng giải ngân tiền ngay bây giờ, mặc dù sẽ rất khó để thuyết phục tất cả các thủ đô của Liên Hiệp Âu Châu cùng ứng trước nguồn vốn nếu Kyiv không thực hiện các cải cách trước.

Trong những tuần gần đây, chính phủ Bỉ cho biết họ sẵn sàng quay lại cuộc tranh luận về tài sản của Nga nhưng tái khẳng định yêu cầu đối với các nước còn lại trong khối phải cung cấp các biện pháp bảo vệ tài chính trước sự trả đũa của Nga - một vấn đề then chốt không hề bị bỏ qua ở The Hague, Madrid, Stockholm và Warsaw.

Bức thư nêu rõ: "Chúng tôi nhận thức rõ rằng vấn đề này rất phức tạp và chúng ta phải tìm kiếm các giải pháp có tính đến các lợi ích chính đáng", đồng thời kêu gọi các chuyên gia của Ủy ban khám phá "các lựa chọn mới" nhằm "bảo đảm rằng rủi ro được phân bổ cho tất cả các quốc gia thành viên Liên Hiệp Âu Châu và không quốc gia thành viên nào phải gánh chịu gánh nặng không cân xứng".

[Politico: EU heavyweights call on Brussels to reignite frozen Russian asset debate]

11. 75 tàu đã bị chuyển hướng tại eo biển Hormuz do lệnh phong tỏa quân sự của Mỹ.

Theo Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ, hiện đã có tổng cộng 75 tàu đi vào hoặc rời các cảng của Iran bị chuyển hướng do lệnh phong tỏa quân sự của Mỹ tại eo biển Hormuz.

Đây là bản cập nhật đầu tiên kể từ thứ Hai, khi CENTCOM cho biết 71 tàu đã được điều hướng lại kể từ khi lệnh phong tỏa được tái áp dụng vào ngày 14 tháng 7.

Tổng thống Trump một lần nữa ca ngợi hiệu quả của lệnh phong tỏa trong một sự kiện tại Phòng Bầu dục Tòa Bạch Ốc hôm thứ Năm.

"Eo biển Hormuz đã mở cửa. Chúng tôi đang kiểm soát và phong tỏa eo biển," Tổng thống Trump nói. "Iran không thể vận chuyển bất cứ thứ gì qua được. Không có gì có thể lọt qua. Không một con tàu nào đi qua được."

[CBSNews: 75 ships have been redirected in Strait of Hormuz by U.S. military blockade]

12. Giá dầu tăng nhẹ trở lại.

Giá dầu thô Brent, tiêu chuẩn quốc tế, đã tăng khoảng 0,5% vào thứ Năm, lên mức 87,36 đô la mỗi thùng.

Giá dầu giao dịch ở mức khoảng 72 đô la một thùng vào cuối tháng Hai trước khi chiến tranh ở Iran bắt đầu.

Giá dầu thô chuẩn của Mỹ tăng 0,2% lên 82,38 Mỹ Kim/thùng.

Giá dầu đã biến động trong suốt cuộc chiến khi thị trường cố gắng lý giải những nỗ lực ngoại giao lúc được lúc không giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt xung đột.

Tòa Bạch Ốc cho biết hiện không có cuộc đàm phán trực tiếp nào đang diễn ra, nhưng Iran tuần này đã cho biết kế hoạch đề xuất một biện pháp tạm thời, phối hợp với Oman, để mở lại eo biển Hormuz quan trọng cho giao thông vận tải thương mại.

Những nỗ lực của các quốc gia trung gian Qatar và Pakistan nhằm khôi phục ngoại giao trực tiếp giữa Iran và Mỹ, trong bối cảnh chính quyền Trump công bố các lệnh trừng phạt mới nhằm gây áp lực buộc Tehran chấp nhận một thỏa thuận, dường như đã xoa dịu những lo ngại trên thị trường năng lượng hồi đầu tuần, với giá dầu giảm nhẹ trong vài ngày.

[CBSNews: Oil prices inch back up slightly]

13. Khi các cuộc xâm nhập bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga leo thang, NATO đang cân nhắc chi phí của việc bắn trả.

Trong nhiều năm qua, các nước NATO đã chứng kiến máy bay điều khiển từ xa của Nga xâm phạm không phận của mình, ngần ngại bắn hạ chúng vì sợ leo thang căng thẳng. Giờ đây, sự kiềm chế đó đang bắt đầu suy yếu. Michael Clarke, Giáo sư thỉnh giảng về Nghiên cứu Quốc phòng tại King's College Luân Đôn nói với Sky News.

Sau khi máy bay điều khiển từ xa của Nga giết hại dân thường ở Rumani, trong khi việc gây nhiễu điện tử của Nga tiếp tục làm chệch hướng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine hướng tới các cơ sở hạ tầng trọng yếu ở khu vực Baltic, các máy bay chiến đấu của NATO cuối cùng đã bắt đầu bắn hạ những kẻ xâm nhập.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng việc sử dụng hỏa tiễn không đối không đắt tiền để phá hủy các máy bay điều khiển từ xa Geran và Gerbera giá rẻ, chỉ hoạt động một chiều, khó có thể là một giải pháp bền vững. Do đó, Âu Châu đang đối mặt với một thách thức cấp bách: đó là xây dựng một lá chắn máy bay điều khiển từ xa mới, hiệu quả về chi phí, có khả năng bảo vệ sườn phía đông của mình khỏi các cuộc xâm nhập dai dẳng của Nga.

Giáo sư Clarke cảnh báo rằng biến tham vọng đó thành hiện thực sẽ không hề dễ dàng.

Các thủ đô Âu Châu sẽ cần phải vượt qua những rào cản công nghệ đáng kể, cải thiện sự phối hợp xuyên biên giới và giữa các lực lượng quân sự, và – có lẽ quan trọng nhất – thể hiện ý chí chính trị để đầu tư vào một kiến trúc phòng thủ được thiết kế cho một mối đe dọa đang phát triển nhanh hơn so với các hệ thống phòng không truyền thống.

Từ năm 2023, máy bay điều khiển từ xa của Nga đã bị rơi ở phía biên giới Rumani bên bờ sông Danube trong các cuộc tấn công của Mạc Tư Khoa nhằm vào các cảng của Ukraine. Moldova, một nước láng giềng không thuộc NATO của Rumani và Ukraine, cũng là mục tiêu của các cuộc tấn công này.

Xa hơn về phía bắc, máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn đã nhiều lần xâm phạm không phận Ba Lan — nhưng mãi đến tháng 9 năm 2025, lần đầu tiên, máy bay chiến đấu của liên minh đã bắn hạ 4 trong số khoảng 20 máy bay điều khiển từ xa của Nga trong một cuộc xâm nhập chưa từng có tiền lệ.

Tháng 12 năm đó, Thổ Nhĩ Kỳ đã bắn hạ một máy bay điều khiển từ xa đang tiếp cận không phận của nước này trên Hắc Hải - một chiến trường quan trọng đối với cả máy bay điều khiển từ xa trên không và trên biển.

Sau khi một máy bay điều khiển từ xa của Nga tấn công một tòa nhà dân cư và làm bị thương hai thường dân ở thành phố Galati của Rumani vào ngày 29 tháng 5, Bucharest cũng đã tăng cường phản ứng của mình.

Ngày 24 tháng 7, một chiếc F-16 của Rumani đã bắn hạ một máy bay điều khiển từ xa loại Shahed, và ba chiếc máy bay điều khiển từ xa khác đã bị bắn hạ trong những tuần tiếp theo.

Chỉ trong nửa đầu năm nay, chính quyền Rumani đã ghi nhận hơn 40 vụ xâm nhập, và mỗi tuần lại có thêm nhiều vụ được báo cáo — gần đây nhất là khi máy bay chiến đấu Rumani phá hủy một thuyền điều khiển từ xa Nga bị nghi ngờ nằm gần dự án khí đốt Neptun Deep trên Hắc Hải vào ngày 20 tháng 8.

Theo Giáo sư Clarke, các quan chức phương Tây nghi ngờ ít nhất một số vụ xâm nhập là hành động khiêu khích có chủ đích, trong khi các máy bay điều khiển từ xa khác có thể chỉ đơn giản là do đi chệch hướng nhầm lẫn hoặc sau khi bị hệ thống phòng thủ của Ukraine bắn trúng.

Và sườn phía đông bắc của NATO cũng chịu ảnh hưởng của cuộc chiến máy bay điều khiển từ xa khi việc gây nhiễu và giả mạo tín hiệu của Nga ngày càng làm chuyển hướng các máy bay điều khiển từ xa tấn công của Ukraine - tấn công vào các cảng và nhà máy lọc dầu của Nga - sang vùng Baltic và Phần Lan.

Vụ bắn hạ máy bay điều khiển từ xa đầu tiên bởi máy bay chiến đấu của NATO trên bầu trời Estonia diễn ra vào ngày 19 tháng 5, và hai vụ bắn hạ khác đã xảy ra trên bầu trời Latvia vào ngày 8 tháng 6 và ngày 14 tháng 8.

Bức tường máy bay điều khiển từ xa của Âu Châu

Các vụ xâm nhập này đã thúc đẩy hàng loạt sáng kiến quốc gia và xuyên quốc gia nhằm tăng cường phản ứng của Âu Châu.

Trong khi Chiến dịch Eastern Sentry của NATO củng cố sườn phòng thủ bằng các trang thiết bị hiện có như máy bay chiến đấu, Sáng kiến Phòng thủ Máy bay điều khiển từ xa Âu Châu, gọi tắt là EDDI của Liên Hiệp Âu Châu — thường được gọi là "Bức tường máy bay điều khiển từ xa" — nhằm mục đích triển khai một hệ thống phòng thủ đa tầng gồm radar, thiết bị gây nhiễu và các hỏa tiễn đánh chặn tiên tiến được thiết kế đặc biệt để chống lại các hệ thống điều khiển từ xa.

Thêm vào đó, Ba Lan đang phát triển một hệ thống chống máy bay điều khiển từ xa chuyên dụng mới như một phần của dự án Lá chắn phía Đông, đồng thời tham gia sáng kiến "Bức tường máy bay điều khiển từ xa Baltic" cùng với Phần Lan, Latvia, Lithuania và Estonia.

Giáo sư Clarke cảnh báo rằng nhiệm vụ trước mắt không chỉ là bảo đảm an ninh bầu trời, mà còn phải thực hiện điều đó một cách hiệu quả về mặt chi phí.

Nếu một chiếc F-16 bắn hỏa tiễn AIM-9X Sidewinder vào máy bay điều khiển từ xa Shahed, nó sẽ áp dụng giải pháp trị giá 400.000 đô la cho một vấn đề trị giá 35.000 đô la. Và mức giá đó chưa bao gồm các chi phí vận hành khác của máy bay.

Vào tháng 11 năm 2025, Ba Lan tuyên bố đã nhận được hệ thống Merops đầu tiên do Mỹ thiết kế: hệ thống hạng nhẹ, điều khiển bằng trí tuệ nhân tạo, có khả năng phóng máy bay điều khiển từ xa đánh chặn Surveyor, trị giá khoảng 15.000 đô la.

Hệ thống này đã được ca ngợi về hiệu quả hoạt động trên chiến trường Ukraine, với việc Chuẩn tướng Curtis King của quân đội Mỹ cho biết Merops chịu trách nhiệm cho khoảng 40% số vụ đánh chặn máy bay điều khiển từ xa Shahed.

Rumani đã thử nghiệm hệ thống này lần đầu tiên vào tháng 4, trong khi Lithuania đang gấp rút mua lô thử nghiệm đầu tiên gồm 48 máy bay điều khiển từ xa Surveyor thông qua quy trình mua sắm nhanh chóng.

Những nơi khác lại lựa chọn các giải pháp nội địa, ví dụ như Bức tường máy bay điều khiển từ xa Baltic tích hợp máy bay điều khiển từ xa đánh chặn Blaze của Latvia với nền tảng máy bay điều khiển từ xa Eirshield của Estonia.

Pháo phòng không, hỏa tiễn giá rẻ hơn và hệ thống tác chiến điện tử cũng nằm trong danh sách mua sắm của các nước NATO.

Rumani đang mua 24 hệ thống Skyranger và 7 hệ thống Skynex theo hợp đồng trị giá 5,7 tỷ euro (6,6 tỷ đô la) với Rheinmetall, ngoài ra còn mua thêm 6 bệ phóng hỏa tiễn tầm ngắn và tầm trung Spyder của Israel.

Trong khi đó, các công ty quốc phòng Ba Lan, hợp tác với Kongsberg của Na Uy, đã cho ra mắt hệ thống chống máy bay điều khiển từ xa được ca ngợi là lớn nhất và phức tạp nhất Âu Châu - SAN.

Được công bố như một phần của Chiến dịch Lá chắn phía Đông của Ba Lan, SAN dự kiến sẽ triển khai 18 khẩu đội chống máy bay điều khiển từ xa trong hệ thống phòng thủ nhiều lớp bao gồm pháo phòng không 30 ly, máy bay điều khiển từ xa đánh chặn và hỏa tiễn dẫn đường APKWS.

Tuy nhiên, tất cả các vụ đánh chặn gần đây đều do máy bay chiến đấu thực hiện chứ không phải các hệ thống chống máy bay điều khiển từ xa mới.

Một phần nguyên nhân đơn giản là do thời điểm.

SAN dự kiến chỉ bắt đầu hoạt động vào cuối năm 2026; Bức tường máy bay điều khiển từ xa Âu Châu sẽ hoạt động đầy đủ vào năm tới, và các hệ thống pin lớn hơn của Rumani sẽ chỉ bắt đầu được chuyển đến vào cuối thập niên này.

Và chi phí để bắn hạ máy bay điều khiển từ xa không phải là yếu tố duy nhất trong tính toán.

Theo Giáo sư Clarke chi phí của một hỏa tiễn không đối không xét cho cùng là nhỏ so với thiệt hại về người và kinh tế tiềm tàng nếu để máy bay điều khiển từ xa xâm nhập và gây thương vong hoặc làm hư hại cơ sở hạ tầng trọng yếu.

Đối với Ukraine, việc đánh chặn hàng trăm máy bay điều khiển từ xa gần như mỗi ngày đã trở thành một phần thực tế của chiến tranh. Ngay cả với hệ thống phòng không rộng khắp, chắc chắn vẫn sẽ có một số máy bay điều khiển từ xa lọt qua.

Một quốc gia trong thời bình có thể nhìn nhận rủi ro theo cách khác. Một chiếc máy bay điều khiển từ xa giết chết thường dân hoặc tấn công cơ sở hạ tầng trọng yếu như nhà máy điện có thể gây ra tác động rất lớn, khiến các chính phủ có xu hướng sử dụng các phương pháp đánh chặn đáng tin cậy nhất hiện có — ngay cả khi chúng đắt hơn đáng kể.

Hơn nữa, Giáo sư Clarke nói thêm rằng "khả năng sẵn có của tài sản, điều kiện hoạt động và loại mục tiêu cũng đóng vai trò quan trọng" khi ứng phó với một cuộc xâm nhập.

Giáo sư Clarke lưu ý rằng việc điều động máy bay chiến đấu để ngăn chặn từng máy bay điều khiển từ xa riêng lẻ đơn giản hơn so với việc giải quyết "các yêu cầu khổng lồ về nhân lực và hậu cần để triển khai hàng ngàn hệ thống tầm ngắn giá rẻ như Merops" dọc toàn bộ biên giới.

Các chuyên gia đều đồng ý rằng máy bay chiến đấu vẫn là một phần quan trọng của cơ sở hạ tầng chống máy bay điều khiển từ xa. Giáo sư Clarke lưu ý rằng trọng tâm nên là việc mua sắm các loại đạn dược rẻ hơn cho chúng, "chẳng hạn như APKWS II và hỏa tiễn dẫn đường bằng laser của Thales."

Mặc dù số lượng các sáng kiến chống máy bay điều khiển từ xa mới rất đáng khích lệ, Giáo sư Clarke cảnh báo về những cạm bẫy tiềm ẩn.

Ông cho rằng "mớ hỗn độn" các dự án này có thể làm phân tán sự tập trung và dẫn đến sự trùng lặp nỗ lực.

Ông lập luận rằng Liên Hiệp Âu Châu nên kiềm chế tham vọng biến Bức tường máy bay điều khiển từ xa thành "làm được hầu hết mọi thứ" và tập trung vào các sáng kiến quốc gia thành công nhất ở Ba Lan và các nước Baltic. Khối này cũng nên thúc đẩy các quốc gia biên giới khác tăng cường nỗ lực.

Ông xem khả năng tương tác giữa các đồng minh và các bên tham gia trong ngành là một trở ngại quan trọng cần phải vượt qua.

Liên Hiệp Âu Châu đang mở rộng nguồn vốn đầu tư cho máy bay điều khiển từ xa, với các khoản vay SAFE trị giá 150 tỷ euro (175 tỷ đô la) giúp tài trợ cho việc mua sắm thiết bị phòng không ở Ba Lan và Rumani.

Tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara, các đồng minh đã cam kết đầu tư 40 tỷ đô la vào năng lực chống máy bay điều khiển từ xa trong vòng 5 năm tới.

Từ mùa xuân năm 2026, liên minh này đã tổ chức các cuộc tập trận LCI-X Crucible thường xuyên tập trung vào chống máy bay điều khiển từ xa, với sự tham gia của binh lính Ukraine.

"Tôi kỳ vọng năng lực (chống máy bay điều khiển từ xa) trên toàn liên minh sẽ được cải thiện đáng kể trong tương lai gần, mặc dù đối với một số lĩnh vực, đặc biệt là huấn luyện và khả năng hoạt động đầy đủ… có thể cần thời gian," Borsari dự đoán.

Nếu không xét đến những hạn chế về mặt vật lý, việc chống lại các cuộc xâm nhập bằng máy bay điều khiển từ xa vẫn đang gặp phải những trở ngại về chính trị.

Mới tháng 5 năm ngoái, Rumani đã thông qua luật cho phép quân đội bắn hạ máy bay điều khiển từ xa và máy bay xâm phạm không phận nước này trong thời bình.

Quốc hội Lithuania đã thông qua luật tương tự vào tháng 9, vài tuần sau cuộc xâm lược Ba Lan.

Và vẫn còn đó câu hỏi về sự sẵn sàng bóp cò.

Thứ nhất, các đồng minh lo ngại rằng việc bắn hạ — hoặc nỗ lực bắn hạ — có thể gây ra nhiều thiệt hại ngoài dự kiến hơn so với việc để cho máy bay điều khiển từ xa xâm phạm rời khỏi không phận hoặc rơi xuống khu vực trống.

Thứ hai, nhiều người lo ngại rằng việc nổ súng sẽ khiến Nga coi các nước Âu Châu là khiêu khích – một ý tưởng mà Mạc Tư Khoa "đã thành công trong việc gieo vào đầu các nhà lãnh đạo Âu Châu", Giáo sư Clarke nói thêm.

Nhưng những sự việc gần đây dường như đang làm thay đổi cách tính toán rủi ro đối với các quốc gia Âu Châu.

Tại Rumani, điểm bùng phát là khi máy bay điều khiển từ xa của Nga đâm vào tòa nhà dân cư.

Còn ở Latvia, vụ rơi của một số máy bay điều khiển từ xa Ukraine tại một cơ sở dầu khí địa phương hồi tháng 5 đã dẫn đến sự sụp đổ của chính phủ Latvia.

Cái giá chính trị phải trả khi để những chiếc máy bay điều khiển từ xa lọt qua có thể bắt đầu lớn hơn cái giá phải trả cho việc bắn hạ chúng.

[Kyiv Independent: As Russian drone incursions escalate, NATO weighs costs of shooting back]