Phụng Vụ - Mục Vụ
Kiên Nhẫn
Lm Vũđình Tường
03:22 14/07/2026
Tính kiên nhẫn thì ai cũng có; khác biệt là kẻ ít người nhiều. Có người rất gỏi kiên nhẫn, kẻ khác lại gỏi nổi nóng. Có người chịu đựng kiên nhẫn giỏi đến độ người khác hiểu lầm cho là nhút nhát, nhu nhược. Người khác lại đề cao cho đó là đức tính nổi bật của người có khả năng tự chủ rất cao, hoàn toàn làm chủ, điều khiển được cảm xúc mình. Mỗi người có cách riêng để diễn tả cảm xúc, bực bội trong lòng. Người thích nhẹ nhàng luôn tránh bạo lực, họ dùng lời nói diễn tả nỗi bực dọc, khó chịu trong lòng và kêu gọi người kia hãy mau chóng ngừng lại cách hành xử bất bình. Mạnh hơn chút thì tỏ thái độ cả trên khuôn mặt lẫn ngôn từ. Tệ hại hơn cả là mau chóng nổi nóng và diễn tả nỗi bực dọc bằng ngôn ngữ tục tằn, kèm theo hành động chân tay.
Thực ra dù giỏi hay dở kiềm chế cảm xúc thì đến một mức độ nào đó, kiên nhẫn con người cạn kiệt. Tới một mức độ, thời điểm nhất định, thời gian dành cho kiên nhẫn bị khoá chặt, chấm dứt. Đây chính là điều người chủ ruộng nói với thợ. Kiên nhẫn của chủ kéo dài từ lúc kẻ thù gieo hạt giống xấu vào ruộng cho đến cuối đời, được biết đến như là mùa gặt. Đây là mức giới hạn cuối cùng của chủ. Chủ không mất kiên nhẫn, tiếp tục đợi cho đến mùa gặt. Tới thời điểm này cũng là lúc chấm dứt mọi bàn thảo, nhân nhượng, đối thoại. Tất cả đều chấm dứt ở thời điểm mùa gặt, mùa thu hoạch. Không thể tích trữ trong kho lẫm cả hạt giống tốt lẫn với hạt cỏ dại. Vì thế cỏ dại bị loại ra ngoài, tiêu hủy. Đây là kết quả cuối đời của con tim chai đá, cố chấp, không thoả thuận, từ chối nhân nhượng. Con tim chân thành cũng có những lầm lẫn, sai trái nghiêm trọng, bị mê hoặc hay phán đoán sai lầm. Sự khác biệt không lệ thuộc vào hệ quả của lỗi lầm mà ảnh hưởng bởi mức độ ngoan cố, cố chấp. Mọi sai trái, lỗi lầm đều có cơ hội thống hối, trở về, làm hoà. Cơ hội cuối cùng là trước mùa gặt. Sau mùa gặt là hết cơ hội.
Chúa là Đấng rộng lượng từ bi, giầu tình thương, đầy ân sủng, chậm bất bình lại mau tha thứ. Thánh Phaolô cho biết Thánh Thần Chúa đến hỗ trợ khi ta yếu đuối, sa ngã Rom 8:26. Thần Khí Thiên Chúa không đến trách phạt, quở mắng nhưng đến giang tay cứu vớt, giúp đỡ, giúp ta hoán cải, tăng thêm sinh lực giúp ta trở về, đi theo đường lối Chúa. Thánh Phaolô còn cho biết tội lỗi làm lu mờ tâm trí, lung lạc tinh thần đến độ ta không còn thông minh, đủ sáng suốt xếp đặt tư tưởng cho rõ ràng, ăn nói mạch lạc. Thánh Thần giúp và soi sáng cõi lòng để ta phân biệt đúng sai, phải trái, thiện ác, chính tà Rom 8: 27.
Cuộc sống luôn có đau khổ, nhọc nhằn, khó khăn, vất vả. Đây không phải là hình phạt tượng trưng. Đừng hiểu lầm, giải thích hạn hẹp về tình yêu Chúa. Tình yêu Chúa bao la, vĩ đại hơn ngàn vạn lần tội con người phạm. Đau khổ trong đời tồn tại ở mọi thế hệ, cho mọi giới, tầng lớp. Chúng là những thực tại trong cuộc sống với mục đích rõ ràng. Đau khổ tồn tại, hiện diện trong đời với mục đích nhắc nhở con người bị giới hạn về nhiều mặt. Sức khoẻ, tuổi thọ, trí nhớ, mức phán đoán, tinh thần yếu nhược, tâm trí lu mờ, yếu đuối, dễ vấp phạm sai trái. Để vượt lên, đứng dậy từ vấp ngã, đôi khi con người không thể tự mình vươn lên nhưng cần ơn Chúa trợ giúp. Ơn Chúa giúp con người chỗi dậy, trở về đường lành thánh sau khi sa ngã.
Đức Kitô giải thích cho môn đệ biết kẻ thù là ma quỉ gieo mầm hoạ vào ban đêm, lúc trời tối, lúc nhìn không rõ. Âm thầm hành động trong đêm tối thường là hành động mờ ám, trái nghịch lương tâm, công lí, thù địch và ngay cả chết người. Hành động đến từ ma quỉ thì không thể tốt lành bởi bản chất của chúng là gian tà. Cộng tác với ma quỉ, dưới bất cứ hình thức nào, đều là tay sai của gian tà, mất ơn làm con Chúa, trở thành nô lệ cho tội lỗi. Ma quỉ dùng hứa hẹn của cải, vật chất làm mồi nhử thưởng cho kẻ cộng tác với chúng. Khi sự việc bại lộ, công lí toả sáng, ma quỉ không đến trợ giúp nhưng xúi người đó tiến sâu hơn vào điều xấu, che dấu lỗi lầm bằng hình thức chối tội, đổ thừa và nếu cần sẽ thề gian, làm chứng dối mong tránh tội. Với công lí xã hội loài, người ma quỉ đôi khi thành công trong việc che đậy sự tội do chúng xúi dục. Công lí mùa gặt, ma quỉ không thể che dấu thêm, chúng biến mất để một mình người dại dột tin, nghe theo chúng một mình phải trả giá, đối diện với công lí. Cần ghi nhớ ma quỉ không được phép làm hại thân xác con người. Chúa không cho phép chúng làm điều đó. Vì thế ma quỉ dùng chiến thuật mượn tay thuộc hạ, là những kẻ tình nguyện cộng tác với chúng. Ma quỉ cám dỗ, xúi dục thuộc hạ, thay mặt chúng làm điều tàn ác, gây đau khổ, tang thương, chết chóc, hại anh em đồng loại. Chúa là Đấng duy nhất cầm quyền sinh tử. Kẻ nói có quyền sát sinh người khác là câu ma quỉ mượn miệng lưỡi thuộc hạ nạt nạn nhân và giết hại sự sống.
Xin ơn trung thành đến mùa gặt.
Thực ra dù giỏi hay dở kiềm chế cảm xúc thì đến một mức độ nào đó, kiên nhẫn con người cạn kiệt. Tới một mức độ, thời điểm nhất định, thời gian dành cho kiên nhẫn bị khoá chặt, chấm dứt. Đây chính là điều người chủ ruộng nói với thợ. Kiên nhẫn của chủ kéo dài từ lúc kẻ thù gieo hạt giống xấu vào ruộng cho đến cuối đời, được biết đến như là mùa gặt. Đây là mức giới hạn cuối cùng của chủ. Chủ không mất kiên nhẫn, tiếp tục đợi cho đến mùa gặt. Tới thời điểm này cũng là lúc chấm dứt mọi bàn thảo, nhân nhượng, đối thoại. Tất cả đều chấm dứt ở thời điểm mùa gặt, mùa thu hoạch. Không thể tích trữ trong kho lẫm cả hạt giống tốt lẫn với hạt cỏ dại. Vì thế cỏ dại bị loại ra ngoài, tiêu hủy. Đây là kết quả cuối đời của con tim chai đá, cố chấp, không thoả thuận, từ chối nhân nhượng. Con tim chân thành cũng có những lầm lẫn, sai trái nghiêm trọng, bị mê hoặc hay phán đoán sai lầm. Sự khác biệt không lệ thuộc vào hệ quả của lỗi lầm mà ảnh hưởng bởi mức độ ngoan cố, cố chấp. Mọi sai trái, lỗi lầm đều có cơ hội thống hối, trở về, làm hoà. Cơ hội cuối cùng là trước mùa gặt. Sau mùa gặt là hết cơ hội.
Chúa là Đấng rộng lượng từ bi, giầu tình thương, đầy ân sủng, chậm bất bình lại mau tha thứ. Thánh Phaolô cho biết Thánh Thần Chúa đến hỗ trợ khi ta yếu đuối, sa ngã Rom 8:26. Thần Khí Thiên Chúa không đến trách phạt, quở mắng nhưng đến giang tay cứu vớt, giúp đỡ, giúp ta hoán cải, tăng thêm sinh lực giúp ta trở về, đi theo đường lối Chúa. Thánh Phaolô còn cho biết tội lỗi làm lu mờ tâm trí, lung lạc tinh thần đến độ ta không còn thông minh, đủ sáng suốt xếp đặt tư tưởng cho rõ ràng, ăn nói mạch lạc. Thánh Thần giúp và soi sáng cõi lòng để ta phân biệt đúng sai, phải trái, thiện ác, chính tà Rom 8: 27.
Cuộc sống luôn có đau khổ, nhọc nhằn, khó khăn, vất vả. Đây không phải là hình phạt tượng trưng. Đừng hiểu lầm, giải thích hạn hẹp về tình yêu Chúa. Tình yêu Chúa bao la, vĩ đại hơn ngàn vạn lần tội con người phạm. Đau khổ trong đời tồn tại ở mọi thế hệ, cho mọi giới, tầng lớp. Chúng là những thực tại trong cuộc sống với mục đích rõ ràng. Đau khổ tồn tại, hiện diện trong đời với mục đích nhắc nhở con người bị giới hạn về nhiều mặt. Sức khoẻ, tuổi thọ, trí nhớ, mức phán đoán, tinh thần yếu nhược, tâm trí lu mờ, yếu đuối, dễ vấp phạm sai trái. Để vượt lên, đứng dậy từ vấp ngã, đôi khi con người không thể tự mình vươn lên nhưng cần ơn Chúa trợ giúp. Ơn Chúa giúp con người chỗi dậy, trở về đường lành thánh sau khi sa ngã.
Đức Kitô giải thích cho môn đệ biết kẻ thù là ma quỉ gieo mầm hoạ vào ban đêm, lúc trời tối, lúc nhìn không rõ. Âm thầm hành động trong đêm tối thường là hành động mờ ám, trái nghịch lương tâm, công lí, thù địch và ngay cả chết người. Hành động đến từ ma quỉ thì không thể tốt lành bởi bản chất của chúng là gian tà. Cộng tác với ma quỉ, dưới bất cứ hình thức nào, đều là tay sai của gian tà, mất ơn làm con Chúa, trở thành nô lệ cho tội lỗi. Ma quỉ dùng hứa hẹn của cải, vật chất làm mồi nhử thưởng cho kẻ cộng tác với chúng. Khi sự việc bại lộ, công lí toả sáng, ma quỉ không đến trợ giúp nhưng xúi người đó tiến sâu hơn vào điều xấu, che dấu lỗi lầm bằng hình thức chối tội, đổ thừa và nếu cần sẽ thề gian, làm chứng dối mong tránh tội. Với công lí xã hội loài, người ma quỉ đôi khi thành công trong việc che đậy sự tội do chúng xúi dục. Công lí mùa gặt, ma quỉ không thể che dấu thêm, chúng biến mất để một mình người dại dột tin, nghe theo chúng một mình phải trả giá, đối diện với công lí. Cần ghi nhớ ma quỉ không được phép làm hại thân xác con người. Chúa không cho phép chúng làm điều đó. Vì thế ma quỉ dùng chiến thuật mượn tay thuộc hạ, là những kẻ tình nguyện cộng tác với chúng. Ma quỉ cám dỗ, xúi dục thuộc hạ, thay mặt chúng làm điều tàn ác, gây đau khổ, tang thương, chết chóc, hại anh em đồng loại. Chúa là Đấng duy nhất cầm quyền sinh tử. Kẻ nói có quyền sát sinh người khác là câu ma quỉ mượn miệng lưỡi thuộc hạ nạt nạn nhân và giết hại sự sống.
Xin ơn trung thành đến mùa gặt.
Tin Giáo Hội Việt Nam
Thánh lễ tạ ơn mừng Chân Phước P X Diệp NAM ÚC
Jo Vĩnh
08:18 14/07/2026
Văn Hóa
Nghịch Lí
Lm Vũđình Tường
03:24 14/07/2026
Hai đứa nhỏ bàn thảo về bản tin một nhân vật vừa mới qua đời. Báo chí ca tụng ông là người của đại chúng. Thằng kia nói chắc mày không đọc phần í kiến bạn đọc. Không phải ai cũng đồng í với nhà báo đâu. Có người nhắc lại câu nói nổi tiếng của ông.
Người chọn không đi cùng thuyền là chọn đi giữa hai con thuyền.
Thằng này cố bảo vệ í kiến mình, dựa vào nhà báo nêu cao công đức của ông, đề cao sự nghiệp, thành tích và địa vị quan trọng ông nắm cho đến khi lìa đời. Đứa kia đáp lại bộ óc thông minh, sáng suốt đó chết rồi sẽ ra sao? Lẩn thẩn một lúc nó tự đáp rồi bộ óc đó cũng chôn vùi trong cỗ quan tài, chôn sâu trong lòng đất, lâu ngày, dầy tháng cũng thành tro bụi.
Kì nghỉ hè năm đó, người bạn học của nó đi câu cá, té chết. Thằng này chết lãng nhách; chết vì con cá. Nghe kể lại cá mắc câu, sợ vuột mất con cá lớn, nó nương theo bờ đá mong đến chỗ thoai thoải kéo cá lên. Không may, nó trượt chân té, đầu đập vào đá. Mẹ nó nói đi nhà thương chụp xem đầu có bị sao không. Biết nhà không tiền, mẹ nó không vay mượn ai được nên có đi nhà thương, không tiền cũng bị đuổi về. Nó nói nó không sao cho mẹ an tâm. Mấy ngày sau nó mất.
Đầu niên học, nhà trường báo tin nó chết trong kì hè và tổ chức buổi cầu nguyện cho nó. Nhiều đứa mến vì nó rất thật lại hiền lành. Có vài môn nó học dưới trung bình, còn các môn khác lại rất trội. Tâm tính tốt vượt trội trên mọi người. Nhiều đứa bảo, giờ này nó không còn sợ khi thầy trả bài nữa. Mỗi lần thầy dò tên gọi trả bài là nó lo ra mặt. Sắc mặt nó tái nhợt. Ai cũng cho là trí nhớ nó kém. Thua kém môn học thuộc lòng, còn các môn khác nó rất xuất sắc. Hai đứa em gái nó lại giỏi nổi tiếng. Vài đứa bạn hỏi sao em mày học giỏi mà mày lại không bằng. Nó đáp trời cho. Trời ban cho ai người đó hưởng.
Toàn trường, từ thầy đến trò đều cảm động rơi lệ khi nghe em gái nó nói về người anh. Nhất là thầy dậy môn văn, sử địa và sinh vật, là những môn cần học thuộc lòng, hay nặng tiếng khi nó không thuộc bài. Em nó cho biết, mới hơn mười ba tuổi mà phải thay cha lo cho gia đình. Hàng ngày, lúc bốn giờ sáng, anh dậy phụ mẹ xay đậu để có đậu hũ bán chợ. Đúng bảy giờ, anh ăn vài miếng đậu đầu thừa, đuôi thẹo, trước khi dắt hai em đi học. Vào lớp anh mệt lả còn bị cơn ngủ hành hạ thì còn tâm trí đâu học hành. Gia đình biết làm thế không đúng nhưng anh là người duy nhất có thể phụ mẹ. Có lần anh bị bệnh, đứa em mười một tuổi phụ xay đậu. Tay không quen, xay không đều, lúc xay nhanh, lúc xay chậm, mất đậu.
Ngày mưa lớn, số người đi chợ nhỏ, sau phiên chợ mẹ phải gánh đậu vào làng bán. Đi học về anh phải lo cơm cho em, dọn nhà, rửa cối xay đậu, vác, chẻ củi để có củi nấu cho ngày hôm sau. Bằng đó công việc đều do tay anh gánh vác, chăm sóc. Dầu mệt lả nhưng anh không bao giờ than. Thương anh nhưng hai em không biết làm sao giúp anh. Anh mất cha lúc năm tuổi. Một mình mẹ lo cho ba anh em. Đứa năm tuổi, đứa ba và đứa út mới mấy tháng. Cái ông mà nhà truyền thông ca tụng, không giúp gì, mặc dù ông quen biết bố. Ông được truyền thông hết lời khen ngợi. Người ta nghi ông là người hất nhiều người khỏi ghế để ông có thể ngồi trên ghế. Bố có thể là một trong những người bị hất khỏi ghế mặc dù ông và bố làm hai nghề khác nhau. Ông làm chính trị; bố làm thương mại. Hai người hai nghề khác biệt. Ông ngầm bất bình vì những nơi ông đến thấy tên bố được đề cao. Tại một hội từ thiện người ta ghi danh bố đứng đầu trong danh sách các nhà hảo tâm. Hội này được bố bảo trợ, cung cấp thực phẩm cho dân nghèo. Một vài trường trung học cũng nêu danh vì hàng năm học sinh nghèo nhận được sách vở, quần áo đồng phục bố cho khi nhà trường yêu cầu. Có lần ông lớn báo cho nhà trường biết có một cơ quan hứa tặng một lượng lớn sách vở cho học sinh. Nếu muốn nhận thì phải tự chuyên chở. Nhà trường không có phương tiện nên nhờ bố giúp chuyển hàng về địa phương. Hàng đến trường an toàn nhưng bố gặp khó khăn bị mời đi làm việc lí do di chuyển số lượng lớn sách không giấy phép. Giấy phép chở hàng không được phép chở tài liệu liên quan đến văn hoá. Nhà trường can thiệp. Ông lớn cấp phép chở số lượng sách thuộc tỉnh ông. Vì thế bố bị toà án ở hai tỉnh kế bên kết tội chở tài liệu văn hoá không phép. Bố bị biệt giam, không thăm nuôi, không tin tức. Mẹ đi khiếu nại khắp nơi. Người ta hứa sẽ tìm cách giúp đỡ. Nơi đâu cũng hứa giúp. Thời gian đầu mẹ còn tin, dần dà cái niềm tin đó biến thành hy vọng. Mẹ sống trong hy vọng, chờ ngày bố về. Ngày đó vẫn chưa đến, mặc dù đã chín năm. Cái ông cho sách đó nay đã ra đi đem theo cả bí mật xuống lòng đất. Bố không về; mẹ thuê người đi tìm kiếm. Tiền mất, gian hàng bị bỏ bê xuống dốc thê thảm. Lại còn kẻ lạ mặt đến nói nếu có tiền họ có thể chạy án cho bố và sẽ sớm được tha. Mẹ nghĩ nếu tiền có thể giúp bố được tự do mẹ sẽ cố gắng. Nếu không thì ngày gia đình đoàn tụ xa vời vợi. Mẹ đành bán nhà lấy tiền lo cho bố vì mẹ quan niệm
Người làm ra của, của không làm ra người.
Tiền đã đưa nhưng người không về. Hết lần hứa này lại đến lần hứa tiếp. Lúc đầu họ hứa cuối năm sẽ có kết quả. Sau đổi sang bảy tháng; rồi lại vài ba tháng. Mỗi lần như thế mẹ phải chung thêm tiền, cho đến một ngày kia, kinh tế gia đình kiệt quệ, thiếu cả tiền thuê nhà lẫn tiền đóng học phí, mua thực phẩm, không thể sống trên tỉnh được nữa nên mấy mẹ con âm thầm về cư ngụ tại chợ quê. Hy vọng nơi xa lạ không ai biết chuyện gia đình và cũng tránh kẻ đến làm tiền. Có người thương hại chỉ cho nghề làm đậu hũ. Từ đó gia đình sống bằng nghề đậu hũ. Chuyện kín này người trong gia đình lớn nhỏ ai cũng biết rõ. Không bao giờ hé môi. Hôm nay đứa em thương anh nói toạc nơi công chúng khi nó so sánh ngày anh mất, gia đình có tổ chức an táng, xóm làng thông cảm, chia buồn. Bố mất không ma chay, giỗ chạp. Mẹ đau lòng, nửa nghĩ bố đã mất, nửa hy vọng bố còn sống đâu đó nên không dám tổ chức giỗ chạp. Biết rõ hoàn cảnh gia đình nhiều bạn rơi lệ. Những giọt nước mắt chân tình, thương cảm do con tim rung động người nghe không thể kiềm chế. Biết chuyện toàn trường thương tâm, cảm phục, luyến tiếc một người con, người bạn, người học sinh thầm lặng trong đau khổ.
Trong bài phát biểu học sinh trưởng lớp nói, giờ này bạn đã ngủ yên, thân xác bạn đã thành tro bụi. Với bạn tài và tuổi đi chung. Với đa số, tài sắc thường chết trước người. Giọng ca vàng chết trước, người chết sau. Sắc đẹp tàn phai theo ngày tháng. Cái khôn ngoan, hoạt bát âm thầm chết trước thân xác. Để giữ tiếng thơm, cần có đức. Để giữ giải nhất cần có tài. Để giữ tình thân, cần chân thật. Ngồi ghế lãnh đạo đến chết là ngồi nhiều, lãnh đạo ít. Ngồi để giữ ghế.
Với cả lớp anh nêu vấn đề các bạn nghĩ thế nào về cái hợp lí và nghịch lí của sự chết. Tài năng chết, khéo léo mất, giọng ca truyền cảm, thuỷ tinh vẩn đục, minh mẫn, trí nhớ cùn lục. Tất cả đều chết trước thân xác. Sau khi chết tất cả đều giống nhau. Tất cả đều trở về bụi tro. Bạn thông minh, nổi tiếng hay bạn chậm trí, vô danh, chết không phân biệt bạn sang hay hèn. Tất cả đều được cái chết đối xử công bằng.
Ngưng một chút lấy hơi, anh lớn tiếng, cuộc đời luôn có nghịch lí. Muốn tiến lên người ta cần giúp nhau cùng tiến. Tất cả cùng tiến như thế mới hy vọng có ngày tiến lên. Kéo người khác xuống để mình tiến lên là làm lụn bại, bắt mọi người đi sau. Kéo người khác xuống để một mình tiến lên là đi giật lùi. Thực tế này rất nghịch lí, nhưng rất đúng. Khi một người thành công hạ bệ người khác để tiến lên thì người khác sẽ bị con ma kéo xuống ám ảnh. Họ chấp nhận đi sau. Im hơi, lặng tiếng, nín thở qua sông, hay thành nịnh thần để được sống.
Anh kết luận truyền thông ca tụng, tường thuật thành tích lãnh đạo được lập đi, lập lại hàng năm nhưng nó luôn nằm trên mặt giấy. Sau đó xếp đống bỏ xó, may hơn thành giấy gói hàng. Những lời nói đơn sơ, chân thành của người em gái nói về anh mình lại đi thẳng vào con tim, thấm tận cõi lòng con người. Đây cũng là một nghịch lí cuộc đời. Điều người ta muốn đi sâu vào lòng lại phơi bày trên mặt báo. Tâm tình chân thật lại ghim sâu cõi lòng.
Người chọn không đi cùng thuyền là chọn đi giữa hai con thuyền.
Thằng này cố bảo vệ í kiến mình, dựa vào nhà báo nêu cao công đức của ông, đề cao sự nghiệp, thành tích và địa vị quan trọng ông nắm cho đến khi lìa đời. Đứa kia đáp lại bộ óc thông minh, sáng suốt đó chết rồi sẽ ra sao? Lẩn thẩn một lúc nó tự đáp rồi bộ óc đó cũng chôn vùi trong cỗ quan tài, chôn sâu trong lòng đất, lâu ngày, dầy tháng cũng thành tro bụi.
Kì nghỉ hè năm đó, người bạn học của nó đi câu cá, té chết. Thằng này chết lãng nhách; chết vì con cá. Nghe kể lại cá mắc câu, sợ vuột mất con cá lớn, nó nương theo bờ đá mong đến chỗ thoai thoải kéo cá lên. Không may, nó trượt chân té, đầu đập vào đá. Mẹ nó nói đi nhà thương chụp xem đầu có bị sao không. Biết nhà không tiền, mẹ nó không vay mượn ai được nên có đi nhà thương, không tiền cũng bị đuổi về. Nó nói nó không sao cho mẹ an tâm. Mấy ngày sau nó mất.
Đầu niên học, nhà trường báo tin nó chết trong kì hè và tổ chức buổi cầu nguyện cho nó. Nhiều đứa mến vì nó rất thật lại hiền lành. Có vài môn nó học dưới trung bình, còn các môn khác lại rất trội. Tâm tính tốt vượt trội trên mọi người. Nhiều đứa bảo, giờ này nó không còn sợ khi thầy trả bài nữa. Mỗi lần thầy dò tên gọi trả bài là nó lo ra mặt. Sắc mặt nó tái nhợt. Ai cũng cho là trí nhớ nó kém. Thua kém môn học thuộc lòng, còn các môn khác nó rất xuất sắc. Hai đứa em gái nó lại giỏi nổi tiếng. Vài đứa bạn hỏi sao em mày học giỏi mà mày lại không bằng. Nó đáp trời cho. Trời ban cho ai người đó hưởng.
Toàn trường, từ thầy đến trò đều cảm động rơi lệ khi nghe em gái nó nói về người anh. Nhất là thầy dậy môn văn, sử địa và sinh vật, là những môn cần học thuộc lòng, hay nặng tiếng khi nó không thuộc bài. Em nó cho biết, mới hơn mười ba tuổi mà phải thay cha lo cho gia đình. Hàng ngày, lúc bốn giờ sáng, anh dậy phụ mẹ xay đậu để có đậu hũ bán chợ. Đúng bảy giờ, anh ăn vài miếng đậu đầu thừa, đuôi thẹo, trước khi dắt hai em đi học. Vào lớp anh mệt lả còn bị cơn ngủ hành hạ thì còn tâm trí đâu học hành. Gia đình biết làm thế không đúng nhưng anh là người duy nhất có thể phụ mẹ. Có lần anh bị bệnh, đứa em mười một tuổi phụ xay đậu. Tay không quen, xay không đều, lúc xay nhanh, lúc xay chậm, mất đậu.
Ngày mưa lớn, số người đi chợ nhỏ, sau phiên chợ mẹ phải gánh đậu vào làng bán. Đi học về anh phải lo cơm cho em, dọn nhà, rửa cối xay đậu, vác, chẻ củi để có củi nấu cho ngày hôm sau. Bằng đó công việc đều do tay anh gánh vác, chăm sóc. Dầu mệt lả nhưng anh không bao giờ than. Thương anh nhưng hai em không biết làm sao giúp anh. Anh mất cha lúc năm tuổi. Một mình mẹ lo cho ba anh em. Đứa năm tuổi, đứa ba và đứa út mới mấy tháng. Cái ông mà nhà truyền thông ca tụng, không giúp gì, mặc dù ông quen biết bố. Ông được truyền thông hết lời khen ngợi. Người ta nghi ông là người hất nhiều người khỏi ghế để ông có thể ngồi trên ghế. Bố có thể là một trong những người bị hất khỏi ghế mặc dù ông và bố làm hai nghề khác nhau. Ông làm chính trị; bố làm thương mại. Hai người hai nghề khác biệt. Ông ngầm bất bình vì những nơi ông đến thấy tên bố được đề cao. Tại một hội từ thiện người ta ghi danh bố đứng đầu trong danh sách các nhà hảo tâm. Hội này được bố bảo trợ, cung cấp thực phẩm cho dân nghèo. Một vài trường trung học cũng nêu danh vì hàng năm học sinh nghèo nhận được sách vở, quần áo đồng phục bố cho khi nhà trường yêu cầu. Có lần ông lớn báo cho nhà trường biết có một cơ quan hứa tặng một lượng lớn sách vở cho học sinh. Nếu muốn nhận thì phải tự chuyên chở. Nhà trường không có phương tiện nên nhờ bố giúp chuyển hàng về địa phương. Hàng đến trường an toàn nhưng bố gặp khó khăn bị mời đi làm việc lí do di chuyển số lượng lớn sách không giấy phép. Giấy phép chở hàng không được phép chở tài liệu liên quan đến văn hoá. Nhà trường can thiệp. Ông lớn cấp phép chở số lượng sách thuộc tỉnh ông. Vì thế bố bị toà án ở hai tỉnh kế bên kết tội chở tài liệu văn hoá không phép. Bố bị biệt giam, không thăm nuôi, không tin tức. Mẹ đi khiếu nại khắp nơi. Người ta hứa sẽ tìm cách giúp đỡ. Nơi đâu cũng hứa giúp. Thời gian đầu mẹ còn tin, dần dà cái niềm tin đó biến thành hy vọng. Mẹ sống trong hy vọng, chờ ngày bố về. Ngày đó vẫn chưa đến, mặc dù đã chín năm. Cái ông cho sách đó nay đã ra đi đem theo cả bí mật xuống lòng đất. Bố không về; mẹ thuê người đi tìm kiếm. Tiền mất, gian hàng bị bỏ bê xuống dốc thê thảm. Lại còn kẻ lạ mặt đến nói nếu có tiền họ có thể chạy án cho bố và sẽ sớm được tha. Mẹ nghĩ nếu tiền có thể giúp bố được tự do mẹ sẽ cố gắng. Nếu không thì ngày gia đình đoàn tụ xa vời vợi. Mẹ đành bán nhà lấy tiền lo cho bố vì mẹ quan niệm
Người làm ra của, của không làm ra người.
Tiền đã đưa nhưng người không về. Hết lần hứa này lại đến lần hứa tiếp. Lúc đầu họ hứa cuối năm sẽ có kết quả. Sau đổi sang bảy tháng; rồi lại vài ba tháng. Mỗi lần như thế mẹ phải chung thêm tiền, cho đến một ngày kia, kinh tế gia đình kiệt quệ, thiếu cả tiền thuê nhà lẫn tiền đóng học phí, mua thực phẩm, không thể sống trên tỉnh được nữa nên mấy mẹ con âm thầm về cư ngụ tại chợ quê. Hy vọng nơi xa lạ không ai biết chuyện gia đình và cũng tránh kẻ đến làm tiền. Có người thương hại chỉ cho nghề làm đậu hũ. Từ đó gia đình sống bằng nghề đậu hũ. Chuyện kín này người trong gia đình lớn nhỏ ai cũng biết rõ. Không bao giờ hé môi. Hôm nay đứa em thương anh nói toạc nơi công chúng khi nó so sánh ngày anh mất, gia đình có tổ chức an táng, xóm làng thông cảm, chia buồn. Bố mất không ma chay, giỗ chạp. Mẹ đau lòng, nửa nghĩ bố đã mất, nửa hy vọng bố còn sống đâu đó nên không dám tổ chức giỗ chạp. Biết rõ hoàn cảnh gia đình nhiều bạn rơi lệ. Những giọt nước mắt chân tình, thương cảm do con tim rung động người nghe không thể kiềm chế. Biết chuyện toàn trường thương tâm, cảm phục, luyến tiếc một người con, người bạn, người học sinh thầm lặng trong đau khổ.
Trong bài phát biểu học sinh trưởng lớp nói, giờ này bạn đã ngủ yên, thân xác bạn đã thành tro bụi. Với bạn tài và tuổi đi chung. Với đa số, tài sắc thường chết trước người. Giọng ca vàng chết trước, người chết sau. Sắc đẹp tàn phai theo ngày tháng. Cái khôn ngoan, hoạt bát âm thầm chết trước thân xác. Để giữ tiếng thơm, cần có đức. Để giữ giải nhất cần có tài. Để giữ tình thân, cần chân thật. Ngồi ghế lãnh đạo đến chết là ngồi nhiều, lãnh đạo ít. Ngồi để giữ ghế.
Với cả lớp anh nêu vấn đề các bạn nghĩ thế nào về cái hợp lí và nghịch lí của sự chết. Tài năng chết, khéo léo mất, giọng ca truyền cảm, thuỷ tinh vẩn đục, minh mẫn, trí nhớ cùn lục. Tất cả đều chết trước thân xác. Sau khi chết tất cả đều giống nhau. Tất cả đều trở về bụi tro. Bạn thông minh, nổi tiếng hay bạn chậm trí, vô danh, chết không phân biệt bạn sang hay hèn. Tất cả đều được cái chết đối xử công bằng.
Ngưng một chút lấy hơi, anh lớn tiếng, cuộc đời luôn có nghịch lí. Muốn tiến lên người ta cần giúp nhau cùng tiến. Tất cả cùng tiến như thế mới hy vọng có ngày tiến lên. Kéo người khác xuống để mình tiến lên là làm lụn bại, bắt mọi người đi sau. Kéo người khác xuống để một mình tiến lên là đi giật lùi. Thực tế này rất nghịch lí, nhưng rất đúng. Khi một người thành công hạ bệ người khác để tiến lên thì người khác sẽ bị con ma kéo xuống ám ảnh. Họ chấp nhận đi sau. Im hơi, lặng tiếng, nín thở qua sông, hay thành nịnh thần để được sống.
Anh kết luận truyền thông ca tụng, tường thuật thành tích lãnh đạo được lập đi, lập lại hàng năm nhưng nó luôn nằm trên mặt giấy. Sau đó xếp đống bỏ xó, may hơn thành giấy gói hàng. Những lời nói đơn sơ, chân thành của người em gái nói về anh mình lại đi thẳng vào con tim, thấm tận cõi lòng con người. Đây cũng là một nghịch lí cuộc đời. Điều người ta muốn đi sâu vào lòng lại phơi bày trên mặt báo. Tâm tình chân thật lại ghim sâu cõi lòng.
VietCatholic TV
Biến lớn: Chiến tranh Iran bùng phát dữ dội. 15 tàu Nga rực lửa trên biển Azov. Patriot cho Ukraine
VietCatholic Media
04:10 14/07/2026
1. Ukraine cho biết máy bay điều khiển từ xa đã tấn công thêm 15 tàu Nga, nâng tổng số tàu bị tấn công trong chiến dịch ở Biển Azov lên 105 chiếc.
Vào đêm 13 tháng 7, Ukraine đã tấn công 15 tàu Nga như một phần của chiến dịch đang diễn ra nhằm vào hoạt động hậu cần hàng hải của Mạc Tư Khoa ở Biển Azov, nâng tổng số tàu bị tấn công trong tám ngày qua lên 105 chiếc, theo lời chỉ huy Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa Robert Brovdi, được biết đến với mật danh "Madyar".
Biển Azov là tuyến đường thủy có tầm quan trọng chiến lược đối với Nga, đóng vai trò là tuyến đường chính cho cả hoạt động hậu cần quân sự và xuất khẩu dầu mỏ, ngũ cốc, thép và các hàng hóa khác ra thị trường quốc tế.
Theo Brovdi, các cuộc tấn công đêm qua nhắm vào bảy tàu chở dầu, năm tàu chở hàng, một phà và hai tàu kéo.
Theo chỉ huy, các vụ tấn công mới nhất nâng tổng số tàu Nga bị tấn công từ ngày 6 đến ngày 13 tháng 7 lên 105 chiếc.
" Cơ sở hạ tầng trung chuyển hàng hóa của bán đảo đang bị quá tải mỗi đêm, giao thông qua eo biển đã ngừng hoạt động và việc dỡ hàng đã giảm xuống mức tối thiểu", Brovdi cho biết, đề cập đến eo biển Kerch và cơ sở hạ tầng hậu cần phục vụ Crimea bị tạm chiếm.
Ngoài ra, Brovdi cho biết lực lượng Ukraine đã tấn công 11 cơ sở hạ tầng năng lượng trên khắp Crimea bị tạm chiếm và các vùng lãnh thổ khác bị Nga tạm chiếm trong khoảng thời gian từ ngày 12 đến ngày 13 tháng 7. Theo chỉ huy này, các mục tiêu bao gồm chín trạm biến áp điện, điểm trung chuyển cầu điện Kuban-Crimea nối Crimea bị tạm chiếm với lưới điện của Nga, và một trạm bơm khí đốt.
Ông cũng tuyên bố lực lượng Ukraine đã phá hủy 5 hệ thống phòng không của Nga, bao gồm một bệ phóng S-400 Triumf, một hệ thống phòng không Tor-M2, một hệ thống phòng không Pantsir-S1 và hai hệ thống radar Nebo-U.
[Kyiv Independence: Ukraine says drones struck 15 more Russian vessels as Sea of Azov campaign reaches 105 ships total]
2. Mỹ phát động thêm một đợt tấn công đêm nữa nhằm vào Iran theo chỉ thị của Tổng thống Trump.
Ngay sau khi Tổng thống Trump nói với người dẫn chương trình truyền hình Hugh Hewitt rằng Mỹ sẽ tiến hành thêm các cuộc tấn công nhằm vào Iran, Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ tuyên bố Mỹ đã bắt đầu đêm tấn công thứ ba liên tiếp.
"Vào lúc 4:45 chiều giờ Miền Đông Hoa Kỳ hôm nay, Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ đã bắt đầu tiến hành đêm tấn công thứ ba liên tiếp nhằm vào Iran, theo chỉ thị của Tổng Tư lệnh," Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ thông báo trên X. "Những cuộc tấn công này sẽ tiếp tục gây tổn thất nặng nề cho lực lượng Iran và làm suy yếu khả năng tấn công dân thường vô tội và tàu thuyền thương mại ở eo biển Hormuz."
Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ giáng đòn mạnh vào Iran tối nay và ngày mai, "phá hủy" địa điểm hạt nhân bị nghi ngờ nằm trên vùng núi.
Trong cuộc trò chuyện với người dẫn chương trình truyền hình bảo thủ Hugh Hewitt, Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ giáng một đòn mạnh vào Iran vào thứ Hai và thứ Ba. Tổng thống nói rằng Mỹ sẽ "phá hủy" Pickaxe Mountain, một địa điểm nằm sâu dưới lòng đất mà các nhà phân tích tin rằng có thể là một phần của chương trình hạt nhân của Iran.
"Chúng ta sẽ chiếm được núi Pickaxe," ông ta nói. "Hãy bảo người Iran chuẩn bị sẵn sàng. Hãy cho họ biết chúng ta sắp đến, được chứ? Họ chẳng thể làm gì được đâu."
Tổng thống Trump sẽ có bài phát biểu vào giờ cao điểm tối thứ Năm, ông thông báo trên Truth Social hôm thứ Hai trong bối cảnh căng thẳng leo thang với Iran.
"Tổng thống Trump sẽ có bài phát biểu trước toàn quốc vào tối thứ Năm, lúc 9 giờ tối theo giờ miền Đông. Cảm ơn sự quan tâm của các bạn về vấn đề này!", ông viết.
Giá dầu tăng vọt 9% khi căng thẳng giữa Mỹ và Iran leo thang.
Giá dầu tương lai tăng vọt hôm thứ Hai sau nhiều vòng tấn công giữa Mỹ và Iran, chấm dứt giai đoạn ngắn ngủi hồi đầu tháng khi giá dầu quay trở lại gần mức trước chiến tranh.
Tính đến 17 giờ chiều giờ ET, giá dầu thô Brent quốc tế đang giao dịch ở mức hơn 83 đô la/thùng cho các lô giao tháng 9, trong khi giá dầu thô West Texas Intermediate, gọi tắt là WTI của Mỹ giao dịch ở mức 78 đô la/thùng cho các lô giao tháng 8. Cả hai loại dầu này đều giảm xuống khoảng 70 đô la vào đầu tháng 8, sau khi đạt đỉnh hơn 110 đô la vào cuối tháng 3 và đầu tháng 4.
[CBS News: U.S. launches another night of strikes against Iran at Trump's direction]
3. Tổng thống Trump thông báo với Quốc hội về cuộc chiến tranh mới chống lại Iran.
Tổng thống Trump chính thức thông báo với các nhà lập pháp rằng quốc gia này một lần nữa lại lâm vào chiến tranh với Iran, trao cho chính quyền của ông thêm 60 ngày để sử dụng quân đội trong khu vực mà không cần sự chấp thuận của Quốc hội.
Trong một bức thư gửi Quốc hội ngày 10 tháng 7 mà POLITICO có được, Tổng thống Trump tuyên bố rằng các cuộc tấn công bắt đầu từ ngày 7 tháng 7 là "hành động quân sự phù hợp với trách nhiệm của tôi trong việc bảo vệ người dân Mỹ và lợi ích của Hoa Kỳ cả trong và ngoài nước."
Cuộc chiến tranh leo thang, lúc bùng phát lúc lắng xuống, đã gây khó khăn rất lớn cho Tổng thống Trump trong việc giải quyết, khi hai quốc gia tranh giành eo biển Hormuz, một điểm nghẽn quan trọng đối với nguồn cung năng lượng thế giới. Tổng thống Trump đã tỏ ra tức giận về việc không thể đạt được thỏa thuận hòa bình với Iran, trong khi đảng Cộng hòa lo ngại bị đổ lỗi cho giá xăng tăng cao trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Hôm thứ Hai, Tổng thống Trump tiếp tục leo thang áp lực quân sự đối với Iran, tuyên bố rằng Mỹ sẽ tái áp đặt lệnh phong tỏa và sẽ kiểm soát eo biển, đồng thời thu phí đối với các tàu thuyền đi qua tuyến đường thủy này.
Thông báo gửi đến các nhà lập pháp được đưa ra sau tuyên bố của Tổng thống Trump rằng thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tháng với Iran đã chính thức kết thúc. Thỏa thuận ngừng bắn, được tuyên bố lần đầu vào tháng Tư, đã không ổn định ngay từ đầu do các cuộc tấn công thường xuyên từ cả hai phía, mặc dù chính quyền Trump đã nhiều lần khẳng định rằng một cuộc chiến tranh toàn diện chưa hề tái diễn.
Các quan chức Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ cho biết lực lượng quân sự Mỹ đã tấn công hơn 300 mục tiêu quân sự của Iran trong tuần qua, để trả đũa việc Tehran tiếp tục gây hấn ở eo biển.
Hôm thứ Hai, lực lượng Mỹ đã tiến hành thêm các cuộc tấn công nhằm vào Iran "theo chỉ thị của Tổng tư lệnh", Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ cho biết trong một tuyên bố.
"Những cuộc tấn công này sẽ tiếp tục gây tổn thất nặng nề cho lực lượng Iran và làm suy yếu khả năng tấn công dân thường vô tội và tàu thuyền thương mại ở eo biển Hormuz", tuyên bố của CENTCOM cho biết.
Trước đó, vào tháng 5, Tổng thống Trump đã thông báo với các nhà lập pháp rằng cuộc chiến được phát động vào tháng 2 đã "kết thúc", qua đó vô hiệu hóa thời hạn pháp lý 60 ngày mà theo đó các hoạt động quân sự phải dừng lại mà không cần sự cho phép của Quốc hội.
Thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực vào đầu tháng Tư lúc đó đã được gia hạn vô thời hạn. Tòa Bạch Ốc lập luận rằng động thái này đã dừng đồng hồ tính thời gian cho các quyền lực chiến tranh.
Tuy nhiên, những người phản đối chiến tranh tại Quốc hội lại cho rằng lập luận đó là sự hiểu sai luật. Họ lưu ý rằng Hải quân Mỹ vẫn đang tiến hành phong tỏa nhằm gây áp lực lên Tehran, ngay cả khi các hoạt động chiến đấu chính đã tạm dừng.
Thông báo mới này có thể làm phức tạp thêm những nỗ lực đang diễn ra của Quốc hội nhằm kiềm chế cuộc chiến ở Iran.
Tháng trước, Thượng viện đã bỏ phiếu chấm dứt các hành động thù địch, một động thái mang tính biểu tượng phần lớn nhằm phản đối cuộc xung đột nhưng vẫn là một thất bại đối với Tổng thống Trump, người đang chứng kiến sự suy giảm dần dần sự ủng hộ của Quốc hội đối với các hoạt động quân sự của ông chống lại Tehran.
Cuộc bỏ phiếu đó, với tỷ lệ 50-48, được thúc đẩy bởi bốn đảng viên Cộng hòa đã cùng với các đảng viên Dân chủ bỏ phiếu chống lại cuộc chiến trừ khi nó được Quốc hội bật đèn xanh. Lá phiếu của họ, cùng với sự vắng mặt của Thượng Nghị Sĩ Dave McCormick (Đảng Cộng hòa - Pennsylvania) và Mitch McConnell (Đảng Cộng hòa - Kentucky), đã đủ để thúc đẩy dự luật về quyền lực chiến tranh được thông qua.
Hành động của Thượng viện diễn ra sau một cuộc bỏ phiếu thành công tương tự tại Hạ viện, nơi bốn đảng viên Cộng hòa đã cùng với các đảng viên Dân chủ, với tỷ lệ 215-208, kêu gọi ngừng các hoạt động quân sự ở Iran trừ khi được Quốc hội cho phép.
Nhưng tác động pháp lý của những cuộc bỏ phiếu đó rất hạn chế. Các nghị quyết đồng thời là những văn bản pháp luật chưa được kiểm chứng, không cần trình lên tổng thống để ký ban hành thành luật. Bất kỳ biện pháp nào có thể hạn chế quyền lực của tổng thống gần như chắc chắn sẽ bị Tòa Bạch Ốc phủ quyết.
Trong thư gửi Quốc hội, Tổng thống Trump viết rằng lực lượng quân sự Hoa Kỳ "vẫn sẵn sàng thực hiện các hành động tiếp theo, khi cần thiết và phù hợp, để đối phó với các mối đe dọa và tấn công tiếp theo nhằm vào Hoa Kỳ hoặc các đồng minh và đối tác của Hoa Kỳ và để bảo đảm Chính phủ Cộng hòa Hồi giáo Iran không còn là mối đe dọa đối với Hoa Kỳ và các đồng minh, đối tác của chúng ta."
[Politico: Trump notifies Congress of new war against Iran]
4. GIẢI THÍCH: 5 điều cần biết về Ukraine và hỏa tiễn Patriot
Ukraine đang rất cần hỏa tiễn đánh chặn Patriot do Mỹ sản xuất, đặc biệt là hỏa tiễn đánh chặn PAC-3 Patriot, vì Nga phóng từ 20 đến 40 hỏa tiễn đạn đạo vào Ukraine mỗi tháng. PAC-3 là vũ khí duy nhất trong kho vũ khí của Ukraine có khả năng bắn hạ những hỏa tiễn đạn đạo đó trước khi chúng chạm đất.
Hỏa tiễn đạn đạo phổ biến nhất của Nga, Iskander-M, mang đầu đạn nặng nửa tấn, có khả năng san bằng khoảng một phần tư đến một nửa tòa nhà chung cư điển hình của Ukraine và làm sập phần đó xuống những người bên trong.
Theo các quan chức Không quân Ukraine, Ukraine đã thiếu hụt nghiêm trọng hỏa tiễn đánh chặn PAC-3 vào tháng 6 năm 2026 và thực tế đã cạn kiệt vào ngày 1 tháng 7. Điều này cho phép các nhà hoạch định tấn công của Nga tấn công các mục tiêu ở Ukraine bằng hỏa tiễn đạn đạo mà không bị trừng phạt.
Trong hai cuộc tấn công hỏa tiễn lớn gần đây của Nga nhằm vào Ukraine, ngày 1-2 tháng 7 và ngày 5-6 tháng 7, Nga đã phóng lần lượt 24 và 23 hỏa tiễn đạn đạo. Không có hỏa tiễn nào bị đánh chặn, và tất cả đều trúng mục tiêu.
Cũng trong những đêm đó, Nga đã phóng các hỏa tiễn Zircon tốc độ cao, mà lực lượng phòng không Ukraine gặp khó khăn trong việc đánh chặn nếu không có hỏa tiễn Patriot PAC-3. Nga đã phóng bốn hỏa tiễn Zircon vào đêm 1-2 tháng 7 và sáu hỏa tiễn vào đêm 5-6 tháng 7. Không có hỏa tiễn nào bị đánh chặn.
Khi Ukraine có sẵn hỏa tiễn PAC-3, các đơn vị phòng không của nước này thường bắn hạ được ít nhất một nửa số hỏa tiễn đạn đạo đang bay tới, và đôi khi là hơn hai phần ba.
Tháng 2 năm 2025, Mỹ cắt giảm hầu hết các loại hỗ trợ quân sự cho Ukraine, bao gồm cả hỏa tiễn PAC-3. Vào thời điểm đó, chính sách của Mỹ dường như nhằm gây áp lực buộc Ukraine phải đạt được thỏa thuận với Nga bằng cách hạn chế viện trợ quân sự, đồng thời cải thiện quan hệ với Điện Cẩm Linh như một đối trọng với Trung Quốc.
Sau đó, Mỹ cho phép cung cấp một lượng hạn chế hỏa tiễn PAC-3 cho Ukraine, với điều kiện các đồng minh của Ukraine phải trả tiền trước với mức giá cao hơn 10%. Hỏa tiễn cũng chỉ được bán nếu Ngũ Giác Đài xác định rằng kho dự trữ PAC-3 hiện tại và tương lai của họ là đủ.
Sau cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran và sự bùng nổ chiến tranh giữa hai nước, các quan chức Ngũ Giác Đài cho biết quân đội Mỹ không có đủ hỏa tiễn PAC-3 cho nhu cầu của riêng mình và do đó sẽ được ưu tiên lựa chọn đối với tất cả các sản phẩm PAC-3 do Mỹ sản xuất trong tương lai.
Tình trạng thiếu hụt hỏa tiễn PAC-3 của Ukraine đã được dự đoán từ đầu năm 2026 và được cả hai bờ Đại Tây Dương kỳ vọng rộng rãi vào tháng Tư. Tuy nhiên, đến cuối tháng Năm, Ukraine đã sử dụng hết tất cả hỏa tiễn đánh chặn PAC-3 của mình, không còn hỏa tiễn nào trong chuỗi cung ứng, trong khi Nga tiếp tục phóng hỏa tiễn đạn đạo vào các thành phố của Ukraine.
Phần lớn là do Ukraine không thể đánh chặn hỏa tiễn đạn đạo của Nga, tháng 6 năm 2026 chứng kiến một trong những số thương vong dân thường Ukraine cao nhất do hỏa tiễn Iskander-M và các cuộc tấn công khác của Nga trong suốt cuộc chiến: 265 thường dân thiệt mạng và 1.816 người bị thương, theo số liệu sơ bộ của Liên Hiệp Quốc/OHCHR. Thương vong này chủ yếu do các cuộc tấn công tầm xa tăng cường vào các thành phố của Ukraine.
Dưới đây chúng tôi sẽ lần lượt giới thiệu với quý vị và anh chị em 5 điều cần biết.
[Kyiv Post: EXPLAINER: 5 Things to Know About Ukraine and Patriot Missiles]
5. "Giới lãnh đạo Nga đã phát điên vì chiến tranh" – Tổng thống Zelenskiy phát biểu sau các vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa mới nhất.
Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho rằng giới lãnh đạo Nga đã "mất trí vì chiến tranh" và đang từ chối một cách phi lý việc chấm dứt cuộc xâm lược, sau một loạt các cuộc tấn công bất ngờ vào các thành phố của Ukraine đêm qua.
Tổng thống Zelenskiy nói rằng Nga một lần nữa lại tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự.
"Người Nga lại một lần nữa ‘đánh bại’ những mục tiêu hoàn toàn dân sự - những chiếc xe buýt chở khách thông thường ở Odessa, những tòa nhà dân cư bình thường ở Zaporizhzhia và một bệnh viện bình thường ở vùng Kharkiv."
Ông cho rằng các cuộc tấn công gần đây cho thấy Ukraine đang rất cần thêm các hệ thống phòng không và sự hỗ trợ quốc tế mạnh mẽ hơn.
"Cả thế giới đều thấy rằng Ukraine cần thêm hệ thống phòng không, cần bảo vệ tính mạng con người tốt hơn, và giới lãnh đạo Nga đã phát điên vì chiến tranh và hoàn toàn phi lý khi từ chối chấm dứt nó."
Tổng thống Zelenskiy cũng kêu gọi tăng cường áp lực lên Mạc Tư Khoa thông qua các biện pháp trừng phạt cứng rắn hơn, các gói viện trợ quân sự bổ sung và các sáng kiến quốc phòng chung mới, bao gồm cả dự án chống hỏa tiễn đạn đạo FREYJA do Âu Châu đề xuất.
"Sẽ có các cuộc họp và đàm phán trong thời gian tới nhằm tăng cường khả năng phòng thủ của chúng ta," ông nói thêm.
Nga đã phát động một đợt tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa khác vào đêm qua trên khắp Ukraine, nhắm vào cơ sở hạ tầng giao thông ở Odessa, làm bị thương dân thường ở Zaporizhzhia và khiến gần 70.000 khách hàng sử dụng điện ở vùng Chernihiv bị mất điện.
Tại Odessa, máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công một công ty vận tải, gây cháy một số xe buýt và làm hư hại bốn ngôi nhà riêng, theo chính quyền địa phương. Bốn người, trong đó có một trẻ em năm tuổi, bị thương và được đưa vào bệnh viện trong tình trạng ổn định.
Ukraine cho biết máy bay điều khiển từ xa của họ đã tấn công 105 tàu chiến thuộc hạm đội bóng tối của Nga trong vòng 8 ngày, đồng thời cũng tấn công lưới điện và hệ thống phòng không của Crimea.
Vụ tấn công này diễn ra sau một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa khác vào tối Chúa Nhật, làm hư hại một tòa nhà chung cư trong khu dân cư Raiduzhnyi và một siêu thị vật liệu xây dựng Epicenter.
Tại Zaporizhzhia, ít nhất năm người đã phải vào bệnh viện sau các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa đêm qua, trong đó có một phụ nữ 41 tuổi và một cậu bé 15 tuổi hiện đang trong tình trạng nguy kịch. Các cuộc tấn công cũng gây hư hại các tòa nhà dân cư, phương tiện giao thông và một bệnh viện.
Theo Không quân Ukraine, Nga đã phóng ba hỏa tiễn dẫn đường Kh-59/69 và 134 máy bay điều khiển từ xa trong đêm, bao gồm cả máy bay điều khiển từ xa tấn công Shahed và máy bay điều khiển từ xa mồi nhử.
Hệ thống phòng không Ukraine đã bắn hạ cả ba hỏa tiễn và vô hiệu hóa 123 máy bay điều khiển từ xa, mặc dù sáu máy bay điều khiển từ xa tấn công đã tiếp cận mục tiêu tại năm địa điểm, trong khi mảnh vỡ từ các máy bay điều khiển từ xa bị đánh chặn rơi xuống bốn địa điểm khác.
[Kyiv Post: 'Russian Leadership Has Gone Crazy Over War' – Zelensky After Fresh Drone Attacks]
6. Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ tiếp quản eo biển Hormuz và thu phí 20% đối với hàng hóa vận chuyển qua đây.
Tổng thống Trump hôm thứ Hai tuyên bố Mỹ sẽ tiếp quản eo biển Hormuz — và sẽ được hoàn trả "với tỷ lệ 20% trên tất cả hàng hóa vận chuyển" vì giám sát một trong những tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới, vốn là tâm điểm của cuộc chiến leo thang trở lại giữa Mỹ và Iran.
"Chúng ta sẽ trở thành người bảo vệ eo biển," Tổng thống Trump nói trong cuộc phỏng vấn với chương trình "Fox & Friends" sáng thứ Hai. "Chúng ta sẽ giáng đòn mạnh vào [Iran] và giữ vững eo biển, và có lẽ sẽ kiểm soát nó."
Những phát ngôn của ông được đưa ra ngay sau các cuộc tấn công mới ở vùng Vịnh, nơi Iran và Mỹ đã trao đổi hỏa lực dữ dội vào cuối tuần qua.
Sau cuộc phỏng vấn trên Fox News, Tổng thống Trump đã đăng tải một bài nói nói rằng Mỹ sẽ tái áp đặt lệnh cấm vận đối với Iran.
Ông nói: "Tất cả các quốc gia khác sẽ được sử dụng eo biển một cách công bằng và tự do", nhưng nói thêm rằng "vì sự CÔNG BẰNG, [Mỹ] sẽ được hoàn trả, với tỷ lệ 20% trên tất cả hàng hóa vận chuyển, cho mọi chi phí cần thiết để thực hiện nhiệm vụ bảo đảm an ninh và an toàn cho khu vực rất bất ổn này của thế giới."
Tổng thống Trump nói rằng "quá trình và việc thành lập sẽ bắt đầu ngay lập tức."
"Chúng tôi đã canh gác eo biển này suốt 50 năm mà chưa từng được trả công," Tổng thống Trump nói trên kênh Fox. "Chúng tôi muốn được bồi thường cho việc này, vì đã đặt người dân của chúng tôi vào nguy hiểm."
Truyền thông nhà nước Iran tuyên bố eo biển bị đóng cửa "cho đến khi có thông báo mới" vào thứ Bảy - một tuyên bố mà sau đó Tổng thống Trump đã bác bỏ, nói với chương trình "Meet the Press" của đài NBC vào Chúa Nhật rằng tuyến đường thủy này "vẫn mở" và Mỹ "đã ném bom dữ dội vào họ đêm qua".
Vào cuối ngày thứ Hai, lực lượng Mỹ đã tiến hành thêm các cuộc tấn công nhằm vào Iran "theo chỉ thị của Tổng tư lệnh", Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ cho biết trong một tuyên bố.
"Những cuộc tấn công này sẽ tiếp tục gây tổn thất nặng nề cho lực lượng Iran và làm suy yếu khả năng tấn công dân thường vô tội và tàu thuyền thương mại ở eo biển Hormuz", tuyên bố của CENTCOM cho biết.
Các cuộc tấn công hôm thứ Hai đánh dấu ngày thứ ba liên tiếp Mỹ tiến hành tấn công Iran, một sự leo thang đáng kể của cuộc chiến sau khi Tổng thống Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn "KẾT THÚC" vào thứ Sáu.
Mặc dù các cuộc đàm phán ngoại giao giữa hai quốc gia vẫn tiếp tục, nhưng dường như chúng đang gặp bế tắc. Trước đó vào thứ Hai, một phát ngôn viên quân đội Iran cho biết nước này "sẽ không, trong bất kỳ hoàn cảnh nào, cho phép Hoa Kỳ can thiệp vào việc quản lý eo biển Hormuz, và chúng tôi sẽ không làm như vậy trong tương lai", theo một hãng thông tấn nhà nước.
Giá dầu thô tương lai của Mỹ đã tăng trở lại vào thứ Hai do căng thẳng leo thang, tăng hơn 5% lên khoảng 75 đô la một thùng.
[Politico: US to take over Strait of Hormuz, charge 20 percent fee for cargo shipped through, Trump says]
7. Tại sao tình trạng thiếu hỏa tiễn đánh chặn PAC-3 của Ukraine không được giải quyết sớm hơn?
Lời giải thích chính thức của Tòa Bạch Ốc trong phần lớn năm 2025 và sáu tháng đầu năm 2026 là Ukraine không cần dự trữ số lượng lớn hỏa tiễn PAC-3 vì Ukraine và Nga được tường trình sắp đạt được thỏa thuận hòa bình chấm dứt xung đột.
Vấn đề cơ bản hơn là nhà sản xuất PAC-3, Lockheed Martin, sản xuất hỏa tiễn tại một nhà máy duy nhất ở Arkansas. Theo các nguồn tin công khai, nhà máy đó sản xuất khoảng 500-600 hỏa tiễn PAC-3 mỗi năm, trong khi tình báo quân sự Ukraine ước tính rằng Nga sản xuất số lượng hỏa tiễn đạn đạo các loại gấp đôi con số đó.
Theo học thuyết phòng không của Mỹ, cần phóng hai hỏa tiễn Patriot PAC-3 để có khả năng cao đánh chặn một hỏa tiễn đạn đạo đang bay tới. Tóm lại, ngay cả khi Tòa Bạch Ốc đồng ý gửi cho Ukraine tất cả hỏa tiễn PAC-3 do Lockheed Martin sản xuất, số lượng đó cũng chỉ đủ để giúp Ukraine có cơ hội cao đánh chặn một trong bốn hỏa tiễn đạn đạo mà Nga có thể phóng vào nhà cửa và doanh nghiệp Ukraine trong tương lai.
Ukraine đã nỗ lực thay đổi cục diện bằng cách học cách bắn một hỏa tiễn PAC-3 duy nhất vào hỏa tiễn đạn đạo của Nga đang bay tới, thường với xác suất đánh chặn thành công khá cao. Nước này cũng ưu tiên các nhà máy sản xuất phụ tùng hỏa tiễn đạn đạo của Nga nằm trong tầm hoạt động của máy bay điều khiển từ xa Ukraine để thực hiện các cuộc tấn công tầm xa lặp đi lặp lại.
Cơ sở lắp ráp cuối cùng chính nằm sâu bên trong lãnh thổ Nga, tại Votkinsk thuộc Cộng hòa Udmurtia, ở một khu vực mà chỉ những máy bay điều khiển từ xa được trang bị vũ khí hạng nhẹ mới có thể vươn tới. Hầu hết các bộ phận phức tạp của hỏa tiễn Iskander-M được sản xuất tại một nhà máy ở vùng Mạc Tư Khoa, bên dưới một số vùng không phận được bảo vệ nghiêm ngặt nhất của Nga. Thiết bị mặt đất, bệ phóng và hệ thống hỗ trợ cho hỏa tiễn Iskander-M được sản xuất tại một nhà máy ở Volgograd.
Lực lượng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã liên tục tấn công cả ba địa điểm. Tuy nhiên, chỉ có cơ sở ở Volgograd dường như bị hư hại đáng kể.
Các quan chức Ukraine, đứng đầu là Tổng thống Volodymyr Zelenskiy, đã tuyên bố rằng nếu Ukraine nhận được các loại vũ khí dẫn đường tầm xa công nghệ cao từ các đồng minh, Kyiv sẽ ưu tiên hàng đầu việc sản xuất hỏa tiễn đạn đạo của Nga.
Tổng thống Zelenskiy đã nhiều lần công khai yêu cầu Đức cung cấp hỏa tiễn hành trình Taurus mạnh mẽ và hỏa tiễn hành trình Tomahawk hàng đầu của Mỹ. Đức đã từ chối việc chuyển giao Taurus do nguồn cung hạn chế và lo ngại rằng động thái này có thể dẫn đến leo thang căng thẳng với Nga. Mỹ đã từ chối việc chuyển giao Tomahawk vì Ngũ Giác Đài lo ngại rằng họ có thể cần sử dụng một số lượng lớn hỏa tiễn Tomahawk chống lại Iran, cũng như lo sợ rằng việc chuyển giao như vậy có thể khiến Mạc Tư Khoa tin rằng Mỹ đang công khai đứng về phía Ukraine.
Mặc dù Âu Châu luôn ủng hộ Ukraine hơn so với Mỹ, các đồng minh Âu Châu cũng phụ thuộc rất nhiều vào hệ thống phòng không của Mỹ, đặc biệt là hỏa tiễn PAC-3, để bảo vệ không phận của chính họ. Vụ vi phạm không phận NATO quy mô lớn của máy bay điều khiển từ xa Nga vào tháng 9 năm 2025, chủ yếu trên không phận Ba Lan, cho thấy hệ thống phòng không của NATO vẫn còn thiếu tổ chức và không thể ngăn chặn ngay cả một số lượng nhỏ máy bay điều khiển từ xa hạng nhẹ.
Mỗi hỏa tiễn PAC-3 được một đồng minh Âu Châu gửi đến Ukraine không chỉ là một vụ chuyển giao vũ khí đòi hỏi người đóng thuế Âu Châu phải trả thêm 10% lợi nhuận cho người Mỹ, mà còn là một rủi ro chính trị đối với chính trị gia Âu Châu phê duyệt vụ chuyển giao, người có thể phải đối mặt với sự chỉ trích trong nước vì ưu tiên bảo vệ thường dân Ukraine hơn là an ninh của cử tri trong nước.
[Kyiv Post: Why wasn’t Ukraine’s PAC-3 interceptor missile shortage addressed earlier?]
8. Tổng thống Trump nói với các nhà lập pháp rằng hành động quân sự chống lại Iran đã chính thức được nối lại vào tuần trước.
Theo một bức thư mà đài CBS News thu được hôm thứ Hai, Tổng thống Trump đã chính thức thông báo với Quốc hội rằng "hành động quân sự" chống lại Iran đã được nối lại vào tuần trước, khi thỏa thuận ngừng bắn kéo dài nhiều tháng sắp kết thúc.
Tổng thống cho biết trong một thông điệp đề ngày 10 tháng 7 gửi tới Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa Chuck Grassley của Iowa, Chủ tịch Thượng viện lâm thời, rằng hành động quân sự "đã bắt đầu vào ngày 7 tháng 7".
Bức thư được gửi đi sau khi Tổng thống Trump tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran "đã kết thúc" và ra lệnh tiến hành nhiều đợt tấn công vào các mục tiêu của Iran, để đáp trả các cuộc tấn công của Iran vào các tàu thương mại ở eo biển Hormuz tuần trước. Chính quyền Iran khẳng định các tàu phải xin phép và sử dụng tuyến đường được Iran chấp thuận trước khi đi qua eo biển, và đã đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ bằng cách phóng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa vào các quốc gia vùng Vịnh đồng minh của Mỹ.
Thông báo gửi Quốc hội gọi các cuộc tấn công gần đây nhất là "có giới hạn, được tính toán kỹ lưỡng, lên kế hoạch và thực hiện theo cách nhằm giảm thiểu thương vong cho dân thường". Mục tiêu, Tổng thống Trump viết, là nhắm vào các địa điểm quân sự của Iran gây ra mối đe dọa cho lực lượng Mỹ và hoạt động vận chuyển thương mại.
Theo Nghị quyết về Quyền lực Chiến tranh năm 1973, một đạo luật được ban hành sau Chiến tranh Việt Nam, tổng thống phải thông báo cho Quốc hội trong vòng 48 giờ kể từ khi bắt đầu các hành động quân sự. Ngay sau khi chiến tranh Mỹ-Iran bắt đầu vào cuối tháng Hai, Tòa Bạch Ốc đã gửi thông báo cho Quốc hội, nhưng lập trường của chính quyền Trump là các hành động thù địch đã "chấm dứt" sau khi hai bên ký kết thỏa thuận ngừng bắn vào đầu tháng Tư.
Trong thư gửi các nhà lập pháp tuần trước, Tổng thống Trump viết rằng Mỹ đã tham gia vào "những nỗ lực thiện chí, hiệu quả để đạt được giải pháp ngoại giao cho hành vi xấu xa của Iran", dẫn đến việc hai nước ký kết bản ghi nhớ hợp tác vào tháng trước. Nhưng ông nói rằng các cuộc tấn công của Iran vào ba tàu chở dầu hồi đầu tuần trước đã vi phạm một điều khoản của thỏa thuận yêu cầu Iran phải sắp xếp việc vận chuyển an toàn qua eo biển Hormuz, dẫn đến các cuộc tấn công của Mỹ.
Bức thư nêu rõ: "Quân đội Hoa Kỳ vẫn sẵn sàng thực hiện các hành động tiếp theo, khi cần thiết và phù hợp, để đối phó với các mối đe dọa và tấn công tiếp theo nhằm vào Hoa Kỳ hoặc các đồng minh và đối tác của Hoa Kỳ, và để bảo đảm Chính phủ Cộng hòa Hồi giáo Iran không còn là mối đe dọa đối với Hoa Kỳ và các đồng minh, đối tác của chúng ta."
Nghị quyết về quyền lực chiến tranh giới hạn các hành động quân sự trong vòng 60 ngày trừ khi Quốc hội bỏ phiếu cho phép sử dụng vũ lực. Chính quyền Trump lập luận rằng điều khoản này của luật là vi hiến, nhưng điều khoản này chưa bao giờ được đưa ra xét xử tại tòa án, và một số thành viên của cả hai đảng cho rằng Tổng thống Trump nên xin phép Quốc hội nếu các hành động quân sự kéo dài hơn 60 ngày.
Cả Hạ viện và Thượng viện tháng trước đều đã thông qua một nghị quyết nhằm hạn chế khả năng của Tổng thống Trump trong việc tiến hành thêm các hành động quân sự chống lại Iran mà không có sự cho phép của Quốc hội. Đảng Dân chủ cho biết họ đang xem xét các lựa chọn pháp lý để buộc Tổng thống Trump tuân thủ. Tổng thống lập luận rằng ông đang hành động theo thẩm quyền hiến pháp của mình.
[CBS News: Military action against Iran formally restarted last week, Trump told lawmakers]
9. Phải chăng kế hoạch của Mỹ chỉ đơn giản là bỏ mặc Ukraine cho hỏa tiễn đạn đạo của Nga?
Theo thông điệp mới nhất từ Tòa Bạch Ốc, câu trả lời là không. Mỹ hiện tuyên bố cam kết giúp Ukraine tự vệ trước các cuộc tấn công của Nga như một phần trong chính sách hiện tại rằng cách tốt nhất để chấm dứt chiến tranh Nga-Ukraine là thuyết phục nhà lãnh đạo Nga Vladimir Putin rằng các cuộc tấn công vào Ukraine sẽ không dẫn đến thất bại của Ukraine.
Trong cuộc gặp công khai với Tổng thống Zelenskiy tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 8 tháng 7, Tổng thống Donald Trump đã phát tín hiệu về việc đảo ngược chính sách của Tòa Bạch Ốc trong 18 tháng qua, vốn đổ lỗi cho Tổng thống Zelenskiy và Ukraine về việc chiến tranh không kết thúc. Tổng thống Trump ca ngợi người dân Ukraine về sự kiên cường và khả năng đổi mới, đồng thời cho biết Mỹ sẽ cho phép Ukraine sản xuất hỏa tiễn đánh chặn Patriot theo giấy phép sau khi Washington "chỉ cho họ cách làm".
Ông Władysław Kosiniak-Kamysz, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan, cho biết trong một bình luận được hãng thông tấn quốc gia PAP của Ba Lan đăng tải rằng ông gần đây đã thảo luận về việc sản xuất hỏa tiễn Patriot tại Âu Châu với người đồng cấp Mỹ, Pete Hegseth.
Ông Kosiniak-Kamysz cho biết Ba Lan đã ký một thỏa thuận với Hoa Kỳ, Đức, Hòa Lan và Thụy Điển để thành lập một trung tâm bảo dưỡng hỏa tiễn PAC-3 cho hệ thống Patriot ở Âu Châu. Ba Lan sẽ giám sát việc chuyển giao công nghệ sản xuất và bảo dưỡng PAC-3 cho Ukraine, quốc gia sẽ hợp tác với nhóm Âu Châu trong sản xuất hỏa tiễn, ông nói.
Khi được hỏi khi nào hỏa tiễn PAC-3 có thể bắt đầu được sản xuất hàng loạt tại Âu Châu, Kosiniak-Kamysz ước tính rằng điều đó có thể xảy ra trong vòng vài tuần tới.
"Việc này không dễ dàng, nhất là khi chỉ riêng Hoa Kỳ đã sản xuất hỏa tiễn Patriot với quy mô mà thậm chí không đủ để bảo vệ chính nước Mỹ, vì vậy việc này phải được thực hiện rất nhanh chóng. Chúng tôi quyết tâm. Ba Lan sẵn sàng ngay lập tức cung cấp dịch vụ và tiến hành các hoạt động tiếp theo."
[Kyiv Post: Is the plan just to abandon Ukraine to Russian ballistic missiles?]
10. Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham qua đời ở tuổi 71 do chứng phình động mạch chủ, theo kết luận sơ bộ của cơ quan giám định y tế.
Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa Lindsey Graham, 71 tuổi, đã qua đời tối thứ Bảy sau một "cơn bệnh ngắn và đột ngột", văn phòng của ông cho biết trong một tuyên bố. Ông qua đời ngay sau khi trở về từ chuyến đi Ukraine và trước khi dự kiến xuất hiện trên chương trình "Meet the Press" vào Chúa Nhật.
Văn phòng của Thượng Nghị Sĩ Graham tại Nam Carolina cho biết: "Gia đình ông ấy rất cảm kích những lời cầu nguyện vào thời điểm này và mong muốn được giữ sự riêng tư trong giai đoạn vô cùng khó khăn này."
Phát ngôn nhân của ông Graham cho biết chiều Chúa Nhật rằng nguyên nhân tử vong là do bóc tách động mạch chủ do bệnh tim mạch xơ vữa động mạch, theo kết quả điều tra sơ bộ của Văn phòng Giám định Y tế Quận Columbia.
Phình động mạch chủ là một tình trạng đe dọa tính mạng, đặc trưng bởi sự rách thành động mạch chủ.
Một đoạn ghi âm cuộc gọi khẩn cấp vào tối thứ Bảy, phản hồi về một căn nhà thuộc sở hữu của Thượng Nghị Sĩ, đề cập đến một trường hợp ngừng tim. CBS News đã thu được những bức ảnh cho thấy các nhân viên cấp cứu đưa một người ra khỏi nhà của Graham ở Capitol Hill vào tối thứ Bảy.
Tổng thống Trump đã bày tỏ sự kính trọng đối với Graham, gọi ông là "một trong những người vĩ đại nhất và là một trong những Thượng Nghị Sĩ vĩ đại nhất mà tôi từng biết" trong một bài đăng trên Truth Social.
"Ông ấy luôn làm việc chăm chỉ và là một người yêu nước Mỹ chân chính. Chúng ta sẽ rất nhớ Lindsey", Tổng thống Trump nói.
Tổng thống cho biết hôm Chúa Nhật trên chương trình "Meet the Press" của đài NBC rằng ông đã nói chuyện với Thượng Nghị Sĩ vào tối thứ Bảy, sau khi ông trở về từ Ukraine. "Ngoài việc hơi mệt mỏi thì ông ấy vẫn ổn", tổng thống nói.
Thượng Nghị Sĩ nổi tiếng này đã có chuyến thăm Ukraine hôm thứ Sáu, nơi ông gặp Tổng thống Zelenskiy, người sau đó cho biết ông "vô cùng đau buồn" trước tin tức này. Tổng thống Zelenskiy đã bày tỏ sự kính trọng đối với 10 chuyến thăm thời chiến của ông Graham đến đất nước này và sự ủng hộ của ông dành cho quốc phòng của Ukraine.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã bày tỏ lòng kính trọng đối với ông Graham. "Tôi và Sara cùng chia buồn với người dân Mỹ trước sự mất mát người bạn thân thiết của chúng ta", thủ tướng nói trong một tuyên bố.
"Israel đã mất đi một trong những người bạn vĩ đại nhất của mình. Nước Mỹ đã mất đi một người yêu nước vĩ đại. Tôi đã mất đi một người bạn thân yêu", ông Netanyahu nói.
Tổng thống Israel Isaac Herzog cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội rằng ông "bàng hoàng và đau lòng khi hay tin về sự ra đi đột ngột của người yêu nước vĩ đại của Mỹ, một người bạn tuyệt vời của Israel và là người bạn thân thiết của tôi."
Graham sinh ra ở miền Trung Nam Carolina vào ngày 9 tháng 7 năm 1955. Cả cha và mẹ ông đều qua đời khi ông khoảng hơn 20 tuổi, khiến ông phải trở thành người giám hộ hợp pháp cho em gái 13 tuổi của mình, Darline.
Ông theo học Đại học Nam Carolina để lấy bằng cử nhân và tiếp tục học lên bằng luật. Sau một thời gian làm luật sư quân đội và vài năm hành nghề luật tư nhân, ông phục vụ một nhiệm kỳ trong Hạ viện Nam Carolina. Hai năm sau, ông được bầu vào Hạ viện Hoa Kỳ, đại diện cho khu vực bầu cử số 3 của Nam Carolina.
Ông đã tranh cử vào ghế Thượng Nghị Sĩ mà trước đây do Strom Thurmond nắm giữ vào năm 2002, và tái đắc cử ba lần với tỷ lệ phiếu bầu khá cao. Ngay cả vào năm 2014, khi các nhóm bảo thủ bên ngoài đe dọa ông bằng một cuộc bầu cử sơ bộ vì vai trò của ông trong cuộc tranh luận về vấn đề nhập cư năm 2013, không có đối thủ đáng gờm nào xuất hiện trên chính trường Đảng Cộng hòa. Năm 2020, ông đã đánh bại đối thủ thuộc Đảng Dân chủ Jaime Harrison với cách biệt hơn 10 điểm mặc dù đối thủ của ông đã huy động được nhiều hơn ông 25 triệu đô la.
Graham luôn là người thẳng thắn bày tỏ quan điểm cứng rắn về các vấn đề chính sách đối ngoại, bao gồm cả vấn đề Iran, và đầu tháng này ông đã lên tiếng phản đối những nội dung ban đầu của bản ghi nhớ mà Tổng thống Trump đã ký với nước này. Ông cũng ủng hộ chính sách cứng rắn đối với Nga, đặc biệt là sau cuộc xâm lược toàn diện Ukraine của nước này.
Quan điểm chính sách đối ngoại của ông đã đưa ông đến gần hai cựu lãnh đạo cứng rắn của Quốc hội, Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa John McCain của Arizona và Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ chuyển sang độc lập Joe Lieberman của Connecticut — bộ ba được mệnh danh là "ba người bạn thân". Ông cũng từng coi cựu Tổng thống Joe Biden, người từng phục vụ cùng Graham tại Thượng viện, là bạn mặc dù mối quan hệ của họ rạn nứt trong nhiệm kỳ tổng thống của Tổng thống Biden.
Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa bang Nam Carolina này nổi tiếng trong Thượng viện vì khả năng làm việc với cả hai đảng, và là nhân vật chủ chốt trong nhiều thỏa thuận lưỡng đảng quan trọng. Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ Mark Warner của bang Virginia đã bày tỏ lòng kính trọng đối với Graham hôm Chúa Nhật, nói rằng: "Tôi và Lindsey đã bất đồng quan điểm về nhiều điều trong những năm qua, nhưng tôi chưa bao giờ nghi ngờ tình yêu của ông ấy dành cho đất nước này hay sự tận tâm của ông ấy trong việc phục vụ đất nước."
"Ông ấy là người ủng hộ mạnh mẽ những lý tưởng mà ông tin tưởng, đặc biệt là an ninh quốc gia và những người lính trong quân đội của chúng ta," Warner nói.
Ban đầu, Graham là một người chỉ trích mạnh mẽ Tổng thống Trump và phong trào Tea Party bảo thủ đang lên. Năm 2016, sau khi chiến dịch tranh cử tổng thống ngắn ngủi của ông kết thúc, ông từng cảnh báo trên mạng xã hội rằng nếu đảng của ông đề cử Tổng thống Trump, "chúng ta sẽ bị hủy diệt... và chúng ta xứng đáng với điều đó."
Nhưng sau đó Graham đã hàn gắn mối quan hệ với Tổng thống Trump và trở thành một đồng minh thân cận và người bảo vệ của tổng thống. Là thành viên của Ủy ban Tư pháp Thượng viện, ông đã giúp dẫn dắt các ứng cử viên Tòa án Tối cao trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump — các thẩm phán Neil Gorsuch, Brett Kavanaugh và Amy Coney Barrett — vượt qua các phiên điều trần phê chuẩn đầy tranh cãi tại Thượng viện.
Mặc dù đã bất đồng quan điểm ngắn ngủi với tổng thống sau vụ bạo loạn tại Điện Capitol ngày 6 Tháng Giêng năm 2021 — "tôi rút lui, thế là đủ rồi," ông nói trên sàn Thượng viện — ông vẫn tìm cách giữ mối quan hệ tốt với Tổng thống Trump. Từng tự gọi mình là "ngôi sao dẫn đường" của tổng thống, Graham đã thúc giục Tổng thống Trump trong những tháng gần đây áp đặt các biện pháp trừng phạt mạnh mẽ hơn đối với Nga và duy trì lập trường cứng rắn đối với Iran.
"Hãy thử một giải pháp ngoại giao. Tôi nghĩ nó sẽ thất bại. Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?", ông nói về các cuộc đàm phán với Iran trên chương trình "Face the Nation with Margaret Brennan" chỉ ba tuần trước, vài ngày sau khi dành bốn tiếng rưỡi nói chuyện với tổng thống. "Gửi đến tất cả những người đang lắng nghe, nếu nỗ lực ngoại giao này thất bại, Tổng thống Trump sẽ chiếm eo biển Hormuz. Chúng ta sẽ kiểm soát nó."
Theo luật tiểu bang Nam Carolina, Thống đốc đảng Cộng hòa Henry McMaster sẽ bổ nhiệm người thay thế tạm thời cho ghế của Graham, người này sẽ giữ chức vụ cho đến ngày 3 Tháng Giêng năm 2027. Vì ghế của Graham sẽ được bầu lại trong năm nay, Thượng Nghị Sĩ tiếp theo sẽ được bầu trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ hiện tại vào ngày 3 tháng 11 năm 2026.
[CBS News: Sen. Lindsey Graham dies at 71 from aortic dissection, according to medical examiner's preliminary findings]
11. Ba Lan đề nghị hiện đại hóa máy bay MiG-29 cho Ukraine với điều kiện Ukraine nhận được nguồn tài trợ từ bên ngoài.
Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz tuyên bố rằng Ba Lan sẵn sàng hỗ trợ Ukraine hiện đại hóa máy bay chiến đấu MiG-29, với điều kiện toàn bộ chi phí tài chính cho việc nâng cấp do Kyiv hoặc các quốc gia đồng minh chi trả.
Trả lời phỏng vấn hãng tin Polsat News, Kosiniak-Kamysz đã nêu rõ lập trường của chính phủ Ba Lan trong bối cảnh các cuộc đàm phán đang diễn ra liên quan đến việc chuyển giao máy bay cho Không quân Ukraine.
Ba Lan đề nghị hiện đại hóa máy bay MiG-29 cho Ukraine.
Ông Kosiniak-Kamysz cho biết: "Chúng tôi sẵn sàng thảo luận: nếu Ukraine thấy cần thiết phải hiện đại hóa máy bay MiG-29, chúng tôi có thể hỗ trợ hết sức có thể. Nhưng chi phí sẽ do Ukraine hoặc các nước đồng minh muốn chi trả gánh chịu."
Đề nghị hỗ trợ hiện đại hóa là một phần của các cuộc đàm phán song phương rộng hơn, trong đó Ba Lan đặt mục tiêu tiếp cận công nghệ máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn của Ukraine để đổi lấy các máy bay chiến đấu.
Bộ trưởng Quốc phòng kêu gọi tuân thủ nguyên tắc "có đi có lại và đoàn kết chân chính", đồng thời nhấn mạnh năng lực sản xuất máy bay điều khiển từ xa của Ukraine và việc nước này bán các hệ thống này sang Trung Đông. Ông lưu ý rằng các cuộc đàm phán về trao đổi công nghệ này đang có tiến triển.
Vào tháng 12 năm 2025, Bộ Tổng tham mưu Ba Lan xác nhận trên kênh X rằng các cuộc đàm phán với phía Ukraine về việc chuyển giao máy bay MiG-29 đang được tiến hành tích cực, mặc dù chưa có quyết định cuối cùng.
Theo Bộ Tổng tham mưu, việc chuyển giao tiềm năng này có liên quan đến việc các máy bay MiG-29 sắp hết tuổi thọ hoạt động trong Không quân Ba Lan, cùng với việc thiếu các triển vọng trong nước để hiện đại hóa chúng hơn nữa.
Các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga tại các khu vực Chernihiv và Kherson vào ngày 11 và 12 tháng 7 đã gây thương vong, trong đó có một người thiệt mạng và một trẻ em 12 tuổi bị thương.
Quân đội Ba Lan tuyên bố rằng những máy bay này sẽ được thay thế bằng các máy bay chiến đấu F-16 và FA-50 hiện đại hơn, vốn đã được đưa vào biên chế hoạt động.
Bộ Tổng tham mưu cũng xác nhận các cuộc thảo luận song song về việc Ba Lan tiếp cận công nghệ máy bay điều khiển từ xa của Ukraine, mô tả đây là cơ chế bồi thường cho các loại máy bay này và là nền tảng cho sự phát triển quốc phòng và công nghiệp chung giữa hai nước.
[Kyiv Post: Poland Offers MiG-29 Modernization to Ukraine Conditional on External Funding]
12. Liên Hiệp Âu Châu và Anh cùng áp đặt lệnh trừng phạt lên Nga vì các vụ tấn công mạng.
Hôm thứ Hai, Liên minh Âu Châu và Anh đã phối hợp áp đặt các biện pháp trừng phạt lên Nga liên quan đến các cuộc tấn công mạng ở Âu Châu, cáo buộc cơ quan tình báo FSB của Mạc Tư Khoa có liên quan đến các cuộc tấn công kỹ thuật số.
Động thái này diễn ra khi các quan chức phương Tây cảnh báo Nga đã đẩy mạnh chiến dịch "lai" nhằm gây bất ổn Âu Châu trong hơn bốn năm kể từ khi cuộc chiến ở Ukraine bắt đầu.
Brussels cho biết họ đang áp đặt lệnh trừng phạt đối với 9 cá nhân và 4 thực thể, trong khi Luân Đôn cho biết họ đang bổ sung 24 cái tên vào danh sách đen của mình.
Chính phủ Anh cho biết các biện pháp trừng phạt – gói biện pháp an ninh mạng chung đầu tiên với Liên Hiệp Âu Châu – "nhắm vào những nỗ lực dai dẳng và ngày càng liều lĩnh của nhà nước Nga nhằm gieo rắc hỗn loạn và chia rẽ khắp Âu Châu".
Trong số những người bị đóng băng tài sản và cấm cấp thị thực có các sĩ quan thuộc cơ quan tình báo quân sự GRU của Nga, và những "tội phạm mạng" bị cáo buộc hợp tác với nhà nước Nga.
Ngoài ra, Liên Hiệp Âu Châu và Anh cũng cho biết vụ tấn công mạng gần đây nhằm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu ở Ba Lan, bao gồm cả lưới điện, là động thái mới nhất trong một loạt các hành động tương tự của Trung tâm 16 thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Ba Lan, gọi tắt là FSB.
"Vụ tấn công liều lĩnh này đã thất bại nhưng có thể khiến 500.000 người dân mất điện giữa mùa đông khắc nghiệt", Bộ Ngoại giao Anh cho biết.
"Đây là một ví dụ khác về những nỗ lực vô trách nhiệm của nhà nước Nga nhằm gieo rắc hỗn loạn khắp Âu Châu."
Các nước đồng minh tập trung tại Paris để tăng cường khả năng phòng không của Ukraine và gây áp lực lên Nga, trong khi Tổng thống Zelenskiy thúc đẩy việc viện trợ thêm mà không có dấu hiệu ngừng bắn nào.
Liên Hiệp Âu Châu và một số quốc gia thành viên cho biết họ đang triệu tập các đại diện ngoại giao của Nga để phản ánh về các cuộc tấn công mạng.
Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot cho biết các cuộc tấn công nhắm vào các bộ ngành chính phủ, công ty và các nhà cung cấp dịch vụ, với mục đích "hoặc là thu thập thông tin hoặc là phá hoại các hoạt động, ví dụ như cơ sở hạ tầng hỏa xa, như trường hợp ở Ba Lan."
Bộ Ngoại giao Pháp cho biết thêm rằng trong số các mục tiêu bị trừng phạt có "một nhóm đã nhận trách nhiệm về các hành động gây bất ổn nhằm vào Thế vận hội Paris 2024".
Liên minh Âu Châu cho biết "trong số những nước khác, Pháp, Đức, Ba Lan, Síp, Hòa Lan, Áo, Slovakia, Rumani và Phần Lan đã trở thành mục tiêu" trong một chiến dịch kéo dài nhiều năm.
Trước đây, Trung tâm 16 của FSB đã bị các cơ quan tình báo phương Tây cáo buộc sử dụng nhu liệu độc hại trong nhiều thập niên để cố gắng xâm nhập và do thám các quốc gia trên toàn cầu.
Anh và Liên Hiệp Âu Châu – tổ chức mà Luân Đôn đã rời đi vào năm 2020 – luôn đi đầu trong việc cố gắng trừng phạt Mạc Tư Khoa bằng các biện pháp trừng phạt kể từ khi nước này xâm lược Ukraine vào năm 2022.
Tối thứ Hai, Liên Hiệp Âu Châu cũng tuyên bố trừng phạt 15 cá nhân và một thực thể mà họ cho là chịu trách nhiệm về "các vi phạm nhân quyền nghiêm trọng đối với tù binh chiến tranh và thường dân Ukraine, các vi phạm nhân quyền đối với tù nhân Ukraine cả ở các khu vực bị tạm chiếm tạm thời của Ukraine và ở Nga. "
Một trong số 15 người đó là Dmitry Neelov, một công dân Nga, một viên chức tại nhà tù Olenivka ở vùng Donetsk, bị cáo buộc tra tấn, đánh đập và làm nhục các tù nhân Ukraine.
[Kyiv Post: EU, UK Hit Russia With Joint Sanctions Over Cyber Attacks]