1. Tổng thống Trump nói với Fox News rằng một thỏa thuận với Iran có thể đạt được vào thứ Hai.
Tổng thống nói với Fox News trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại rằng ông nghĩ mình có thể đạt được thỏa thuận với Iran vào thứ Hai, và cho biết các cuộc đàm phán đang diễn ra ngay bây giờ.
Trey Yingst, phóng viên thường trú về nước của Fox News, cho biết ông đã nói chuyện với tổng thống, người đã nói với ông rằng nếu Iran không nhanh chóng đạt được thỏa thuận, ông ấy “đang cân nhắc việc phá hủy mọi thứ và chiếm lấy nguồn dầu mỏ”.
Cuộc phỏng vấn diễn ra sau khi tổng thống đăng tải trên Truth Social vào sáng Chúa Nhật rằng thứ Ba sẽ là “Ngày Nhà máy điện và Ngày Cầu, tất cả gộp lại thành một”, đồng thời cảnh báo rằng chúng có thể trở thành mục tiêu tấn công trừ khi Iran mở lại eo biển Hormuz.
Iran và Mỹ đã liên lạc gián tiếp thông qua các trung gian hòa giải trong hai tuần qua, cả hai bên đều cho biết.
Tổng thống Trump cũng nói với Yingst rằng Mỹ đã gửi súng cho những người biểu tình Iran trong một loạt các cuộc biểu tình trên toàn quốc bị lực lượng an ninh Iran đàn áp hồi đầu năm nay. Tổng thống nói rằng số súng đó được gửi thông qua người Kurd, và ông tin rằng họ đang cất giữ chúng, Yingst cho biết.
Tổng thống Trump tuyên bố sẽ tấn công các nhà máy điện và cầu của Iran vào thứ Ba.
Tổng thống Trump tuyên bố rằng thứ Ba “sẽ là Ngày Nhà máy Điện và Ngày Cầu, tất cả gộp lại thành một, ở Iran” - khi ông đe dọa sẽ tấn công các cơ sở điện và cầu của Iran.
“Sẽ không có gì sánh bằng đâu!!!” tổng thống nói. “Mở cửa eo biển chết tiệt đó ra đi, lũ khốn điên khùng, nếu không các ngươi sẽ sống trong địa ngục - CỨ CHỜ XEM!”
Tổng thống Trump đã liên tục gây áp lực lên Iran để nước này cho phép eo biển Hormuz mở cửa trở lại. Tuyến đường thủy này thường vận chuyển một phần năm lượng dầu mỏ của thế giới, và việc giao thông đường thủy gần như bị đình trệ đã khiến giá dầu tăng vọt.
[CBSNews: Trump tells Fox News a deal with Iran could be possible by Monday]
2. Một thành viên phi hành đoàn Mỹ mất tích trên chiếc máy bay chiến đấu bị bắn rơi đã được cứu sống ở Iran.
Một thành viên phi hành đoàn người Mỹ mất tích khi máy bay chiến đấu F-15E bị bắn rơi ở một khu vực hẻo lánh của Iran đã được lực lượng Mỹ giải cứu vào sáng sớm Chúa Nhật theo giờ địa phương, nhiều quan chức Mỹ nói với CBS News. Diễn biến này xảy ra sau khi phi công của chiếc máy bay đã được giải cứu vào thứ Sáu.
Tình trạng sức khỏe của thành viên phi hành đoàn vẫn chưa rõ. Các quan chức Mỹ đã nói với CBS News rằng chiếc máy bay này đang chở hai người khi bị lực lượng Iran bắn hạ hôm thứ Sáu.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đã nhận trách nhiệm về vụ tấn công, tuyên bố chiếc máy bay phản lực đã bị bắn hạ ở tây nam Iran vào sáng thứ Sáu. Hai chuyên gia vũ khí nói với CBS News rằng những bức ảnh về mảnh vỡ mà truyền thông Iran cho là xác máy bay chiến đấu Mỹ bị bắn rơi có vẻ phù hợp với máy bay F-15 của Mỹ.
Theo các quan chức Mỹ trước đó, phi công của chiếc F-15E đã nhảy dù an toàn và được hai trực thăng quân sự cứu sống, nhưng thành viên phi hành đoàn thứ hai, một sĩ quan hệ thống vũ khí, vẫn mất tích.
[Newsweek: Missing U.S. crew member from downed fighter jet rescued in Iran, sources says]
3. Một quan chức Tòa Bạch Ốc cho biết, Tổng thống Trump đã nhận được “những thông tin cập nhật liên tục” trong suốt chiến dịch cấp cứu thành viên phi hành đoàn Mỹ mất tích.
Tổng thống Trump đã nhận được “những cập nhật liên tục” từ Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth trong suốt hai ngày tìm kiếm thành viên phi hành đoàn Mỹ mất tích trên chiếc máy bay chiến đấu bị bắn rơi ở Iran, một quan chức Tòa Bạch Ốc nói với CBS News.
Một quan chức Tòa Bạch Ốc cho biết Tổng thống Trump “đã làm việc tại Phòng Bầu dục cả ngày và liên tục nhận được thông tin cập nhật từ Bộ trưởng Chiến tranh.”
Tổng thống đã thông báo vào sáng Chúa Nhật rằng lực lượng Mỹ đã “thực hiện thành công một trong những chiến dịch tìm kiếm và cấp cứu táo bạo nhất” để giải cứu thành viên phi hành đoàn mất tích, người mà ông mô tả là một “Đại tá được kính trọng”.
[CBSNews: Trump received “constant updates” during rescue mission for missing U.S. crew member, White House official says]
4. Tổng thống Trump xác nhận thành viên phi hành đoàn Mỹ mất tích đã được cứu sống ở Iran.
Tổng thống Trump đã xác nhận vào sáng sớm Chúa Nhật theo giờ Miền Đông Hoa Kỳ rằng thành viên phi hành đoàn Mỹ mất tích trên chiếc máy bay chiến đấu F-15E bị bắn rơi đã được lực lượng Mỹ giải cứu từ Iran. Phi công của chiếc máy bay đã được giải cứu vào thứ Sáu.
“CHÚNG TA ĐÃ TÌM THẤY ANH TA!” Tổng thống Trump viết hôm Chúa Nhật trên trang Truth Social. “Thưa các đồng bào Mỹ, trong vài giờ qua, quân đội Hoa Kỳ đã thực hiện một trong những chiến dịch tìm kiếm và cấp cứu táo bạo nhất trong lịch sử Hoa Kỳ, để tìm kiếm một trong những sĩ quan phi hành đoàn xuất sắc của chúng ta, người cũng là một Đại tá được kính trọng, và tôi rất vui mừng thông báo với các bạn rằng hiện anh ta đã AN TOÀN và KHỎE MẠNH!”
Tổng thống viết rằng viên Đại Tá đó “bị thương, nhưng anh ta sẽ ổn thôi.”
Về chiến dịch giải cứu, tổng thống cho biết: “Theo chỉ thị của tôi, quân đội Mỹ đã điều hàng chục máy bay, được trang bị những vũ khí nguy hiểm nhất thế giới, để giải cứu ông ấy.”
[Newsweek: Trump confirms missing U.S. crew member rescued from Iran]
5. NATO tròn 77 tuổi trong bối cảnh Tổng thống Trump đặt ra nghi ngờ về cam kết của Mỹ.
Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương, gọi tắt là NATO đã kỷ niệm 77 năm thành lập vào thứ Bảy, trong bối cảnh những câu hỏi mới lại nổi lên về cam kết của Hoa Kỳ đối với liên minh này, sau một loạt chỉ trích mới từ Tổng thống Trump, điều đã gây bất ổn cho các đồng minh trong thời điểm xung đột toàn cầu ngày càng leo thang.
NATO được thành lập năm 1949 sau Thế chiến II nhằm cung cấp khả năng phòng thủ tập thể cho các thành viên, ràng buộc Hoa Kỳ với an ninh của Âu Châu thông qua một hệ thống được thiết kế để răn đe hành động gây hấn và ngăn chặn một cuộc chiến tranh lục địa khác. Cốt lõi của liên minh là Điều 5, điều khoản phòng thủ chung quy định rằng một cuộc tấn công vào một thành viên được coi là một cuộc tấn công vào tất cả các thành viên.
Tổng thống Trump gây áp lực lên các đồng minh về cuộc chiến tranh với Iran và eo biển Hormuz.
Lễ kỷ niệm mới nhất của NATO diễn ra trong bối cảnh những nghi ngờ công khai bất thường từ thành viên quyền lực nhất của tổ chức này. Trong những tuần gần đây, Tổng thống Trump đã chỉ trích các đồng minh NATO vì từ chối hỗ trợ các nỗ lực do Mỹ dẫn đầu nhằm mở lại eo biển Hormuz, một tuyến đường vận chuyển toàn cầu quan trọng bị gián đoạn trong cuộc chiến tranh Mỹ-Israel với Iran.
Tháng trước, Tổng thống Trump đã chỉ trích các đồng minh NATO trên Truth Social, cáo buộc họ hưởng lợi từ sức mạnh quân sự của Mỹ trong khi từ chối giúp bảo đảm an ninh các tuyến đường vận chuyển bị ảnh hưởng bởi chiến tranh. “Không có Mỹ, NATO chỉ là con hổ giấy!”, ông viết, kết luận bài đăng bằng cách gọi các đồng minh là “kẻ hèn nhát” và cảnh báo, “chúng ta sẽ ghi nhớ!”
Sau khi Tây Ban Nha, một thành viên của liên minh, đóng cửa không phận đối với máy bay Mỹ tham gia chiến tranh hồi đầu tuần này, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nhận định rằng liên minh vẫn có giá trị đối với Washington vì nó cho phép Mỹ triển khai quân đội và máy bay ở những khu vực trên thế giới mà nếu không có liên minh, Mỹ sẽ không có căn cứ.
“Nhưng nếu NATO chỉ xoay quanh việc chúng ta bảo vệ Âu Châu nếu họ bị tấn công, nhưng lại từ chối quyền đặt căn cứ của chúng ta khi chúng ta cần, thì đó không phải là một thỏa thuận tốt,” Rubio nói với Al Jazeera hôm thứ Hai. “Thật khó để tiếp tục tham gia và nói rằng điều này có lợi cho Hoa Kỳ. Vì vậy, tất cả điều đó sẽ phải được xem xét lại.”
[Newsweek: NATO Turns 77 as Trump Raises Doubts About US Commitment]
6. Tổng thống Trump cho biết Mỹ đã cứu sống một thành viên phi hành đoàn bị thương nặng từ chiếc máy bay bị bắn rơi ở Iran.
Tổng thống Trump cho biết vào sáng sớm Chúa Nhật rằng lực lượng Mỹ đã giải cứu một thành viên phi hành đoàn Mỹ mất tích kể từ khi chiếc máy bay chiến đấu F-15 chở ông bị bắn rơi ở Iran hôm thứ Sáu.
“Người chiến binh dũng cảm này đang ở phía sau chiến tuyến của địch trong những ngọn núi hiểm trở của Iran, bị kẻ thù truy đuổi ngày càng gắt gao hơn”, Tổng thống Trump viết trong một bài đăng trên mạng xã hội ngay sau nửa đêm theo giờ Washington.
Tổng thống Trump cho biết phi công này bị thương nhưng “sẽ ổn thôi”, đồng thời nói thêm rằng chiến dịch cấp cứu có sự tham gia của “hàng chục máy bay” và Mỹ đã theo dõi vị trí của anh ta “24 giờ một ngày, và tích cực lên kế hoạch cho việc cấp cứu”. Ông cho biết không có người Mỹ nào thiệt mạng hoặc bị thương trong chiến dịch cấp cứu.
Trong một bài đăng sau đó, Tổng thống Trump cho biết người sĩ quan không quân này đã “bị thương nặng”.
Một chiến dịch tìm kiếm và cấp cứu khẩn cấp của Mỹ đã diễn ra sau vụ rơi máy bay hôm thứ Sáu, trong khi Iran hứa sẽ treo thưởng cho bất kỳ ai giao nộp “phi công địch”. Thành viên phi hành đoàn này là người phụ trách vũ khí trên chiếc F-15E bị Iran bắn hạ. Viên phi công lái chiếc máy bay F-15E đã được cứu sống trước đó.
Tổng thống Trump cho biết Tehran là “bị đánh bại và hoàn toàn suy yếu” trong cuộc chiến, hiện đã bước sang tuần thứ sáu, nhưng việc hai máy bay chiến đấu của Mỹ bị bắn rơi hôm thứ Sáu đã làm tăng thêm căng thẳng. Chưa rõ liệu chiếc máy bay Mỹ thứ hai bị rơi hay bị bắn hạ, hoặc liệu Iran có liên quan hay không. Truyền thông nhà nước Iran cho biết một máy bay tấn công A-10 của Mỹ đã bị rơi ở Vịnh Ba Tư sau khi bị lực lượng phòng thủ Iran tấn công.
Việc giải cứu phi công mất tích diễn ra trong bối cảnh Iran và Mỹ liên tục đe dọa sẽ giáng “địa ngục” khi các cuộc tấn công tiếp tục diễn ra khắp khu vực. Tổng thống Trump nhắc lại lời đe dọa sẽ tăng cường các cuộc tấn công nếu Iran không đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz trước hạn chót vào thứ Hai, một tối hậu thư mà Tehran cho đến nay vẫn bác bỏ.
“Thứ Ba sẽ là Ngày Nhà máy Điện và Ngày Cầu, tất cả gộp lại thành một, ở Iran,” Tổng thống Trump nói trên mạng xã hội Truth Social hôm Chúa Nhật, khi ông một lần nữa đe dọa sẽ tấn công cơ sở hạ tầng dân sự của Iran nếu nước này không mở lại eo biển Hormuz. Những lời đe dọa này làm dấy lên lo ngại rằng Washington có thể phạm phải những hành động bị coi là tội ác chiến tranh, trong khi luật pháp quốc tế nói chung cấm các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự như nhà máy điện và nhà máy khử muối.
Tuần trước, tổng thống tuyên bố lực lượng quân sự, cơ sở công nghiệp quốc phòng và giới lãnh đạo chính trị của Tehran đều đã “bị phá hủy hoàn toàn” sau một tháng tấn công dữ dội bằng máy bay và đạn dược của Mỹ. Nhưng Tổng thống Trump cũng khẳng định lực lượng Mỹ sẽ tiếp tục oanh tạc trong hai hoặc ba tuần nữa, hứa sẽ “đánh mạnh vào họ” mà không tiết lộ những mục tiêu hoặc mối đe dọa quan trọng nào còn lại.
Cuộc xung đột, bắt đầu bằng các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran ngày 28 tháng 2, đã khiến hàng ngàn người thiệt mạng, làm rung chuyển thị trường toàn cầu, cắt đứt các tuyến vận chuyển quan trọng và khiến giá nhiên liệu tăng vọt.
Tổng thống Trump đã gọi việc giải cứu một thành viên phi hành đoàn máy bay chiến đấu của Mỹ bên trong Iran là một “phép lạ Phục Sinh” trong một tin nhắn gửi cho NBC News hôm Chúa Nhật.
“Kẻ thù rất đông và hung bạo. Những người giải cứu thì xuất sắc, mạnh mẽ, quyết đoán và bình tĩnh đến mức tối đa. Người Iran tưởng rằng họ đã tóm được anh ta, nhưng thực tế thì không hề như vậy”, ông viết, theo Kristen Welker của NBC News.
Tổng thống Trump cũng lưu ý rằng phi công của chiếc máy bay chiến đấu đã được giải cứu vào thứ Sáu, nhưng Mỹ “không thể nói về” nhiệm vụ đó “vì điều đó sẽ làm nổi bật việc có một nhiệm vụ thứ hai”.
Tổng thống Trump cho biết ông sẽ tổ chức một cuộc họp báo với các quan chức quân đội tại Phòng Bầu dục vào lúc 1 giờ chiều thứ Hai, đánh dấu lần xuất hiện trước công chúng đầu tiên của ông kể từ khi hai binh sĩ Mỹ, những người có máy bay chiến đấu bị Iran bắn hạ, được lực lượng Mỹ giải cứu.
[CBSNews: US rescues ‘seriously wounded’ airman from jet downed in Iran, Trump says]
7. Quan chức Iran: Eo biển Hormuz sẽ chỉ mở cửa trở lại nếu Iran được bồi thường thông qua phí cầu đường.
Một quan chức chính phủ Iran cảnh báo hôm Chúa Nhật rằng eo biển Hormuz “sẽ chỉ mở cửa trở lại khi, theo một chế độ pháp lý mới, những thiệt hại từ cuộc chiến tranh do Iran gây ra được bồi thường đầy đủ từ một phần doanh thu phí quá cảnh.”
Lời đe dọa từ Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi dường như là phản ứng chính thức của Iran trước lời đe dọa của Tổng thống Trump về việc ném bom các nhà máy điện của Iran nếu nước này không cho phép eo biển mở cửa trở lại trước thứ Ba.
Nguy cơ bị Iran tấn công đã khiến phần lớn các tàu thương mại tránh đi qua eo biển Hormuz, làm gián đoạn xuất khẩu dầu mỏ từ vùng Vịnh Ba Tư.
Trong những tuần gần đây, Iran đã cho phép một số tàu không thuộc Iran đi qua eo biển với sự cho phép của mình, và các nhà phân tích cho rằng nước này đã thiết lập một “trạm thu phí” để tính phí lên đến hàng triệu đô la đối với một số chủ tàu - một hệ thống mà chính phủ Iran đã ra tín hiệu rằng họ có thể sẽ cố gắng duy trì vĩnh viễn.
Eo biển Hormuz nằm trong lãnh hải của Iran và Oman, nhưng trong lịch sử, nó được coi là tuyến đường thủy quốc tế mà tất cả các tàu thuyền đều có thể đi qua.
Các quan chức chính quyền Tổng thống Trump đã bác bỏ ý tưởng cho phép Iran thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển. Ngoại trưởng Marco Rubio nói với ABC News tuần trước rằng hệ thống thu phí “sẽ không được phép xảy ra”, và “tổng thống có một số lựa chọn, nếu ông ấy muốn, để ngăn chặn điều đó xảy ra”.
[CBSNews: Iranian official: Strait of Hormuz will only reopen if Iran is compensated through tolls]
8. Một quan chức Iraq cảm ơn Iran vì đã cho phép tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz.
Iraq cho biết Iran đã cho phép các tàu chở dầu của Iraq đi qua eo biển Hormuz. Phát ngôn nhân chính phủ Iraq, Basim Al-Awadi, cho biết như trên hôm Chúa Nhật, 05 Tháng Tư.
Phát ngôn nhân Iraq cho biết trong một tuyên bố rằng Ngoại trưởng Fuad Hussein đã gặp đại sứ Iran tại Baghdad và cảm ơn nhà ngoại giao Iran vì đã cho phép dầu của Iraq đi qua tuyến đường thủy quan trọng này. Theo tuyên bố, ông Hussein cũng nói rằng Iraq phản đối chiến tranh.
Theo các nguồn tin, Iran đã tuyên bố một ngày trước đó rằng các tàu của Iraq có thể đi qua eo biển này.
Hiện chưa rõ có bao nhiêu tàu sẽ đi qua. Theo dữ liệu theo dõi tàu công khai, một tàu chở dầu thô mang cờ Panama có tên Ocean Thunder đã được nhìn thấy đi qua eo biển Hormuz hôm Chúa Nhật sau khi rời một cảng dầu của Iraq.
Iran đã phong tỏa phần lớn giao thông hàng hải qua eo biển, đặc biệt là đối với các tàu có liên hệ với các đồng minh của Mỹ, mặc dù nước này vẫn cho phép một số tàu đi qua. Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp, lượng tàu đi qua eo biển đã tăng nhẹ trong tuần qua, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mức trước chiến tranh.
[CBSNews: Iraqi official thanks Iran for letting oil tanker through Strait of Hormuz]
9. Các đồng minh khẳng định cuộc chiến với Iran không phải là nhiệm vụ của NATO.
Trong dịp kỷ niệm 77 năm thành lập NATO, một số quốc gia thành viên NATO đã lặp lại quan điểm từ chối điều động lực lượng hải quân đến khu vực này, cho rằng cuộc xung đột không phải là nhiệm vụ của NATO và cảnh báo rằng việc can thiệp sâu hơn có nguy cơ làm leo thang xung đột.
“Đây không phải là cuộc chiến của chúng tôi, chúng tôi không phải là người khởi xướng nó,” Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius tuyên bố.
Tổng thống Trump đã đáp trả bằng cách cáo buộc các đồng minh không hoàn thành nghĩa vụ của mình và đặt câu hỏi liệu Mỹ có nên tiếp tục gánh vác gánh nặng an ninh của liên minh hay không.
Tháng trước, ông cảnh báo rằng nếu các nước đồng minh bác bỏ yêu cầu của ông về việc giúp mở lại eo biển Hormuz, “điều đó sẽ rất tồi tệ cho tương lai của NATO”.
Những phát ngôn này lặp lại một mô típ đã có từ lâu. Tổng thống Trump đã nhiều lần chỉ trích NATO về chi tiêu quốc phòng, chia sẻ gánh nặng và điều mà ông mô tả là sự đối xử không công bằng với người đóng thuế Mỹ, nêu lên những lo ngại tương tự trong nhiệm kỳ đầu tiên và một lần nữa trong nhiệm kỳ trở lại của mình.
Mặc dù Tổng thống Trump chưa tuyên bố chính thức rút khỏi NATO, nhưng những phát ngôn của ông đã khiến các nhà lãnh đạo Âu Châu lo ngại, họ cảnh báo rằng chỉ riêng sự không chắc chắn cũng có thể làm suy yếu khả năng răn đe. Điều khoản 5 chỉ được viện dẫn một lần, sau vụ tấn công ngày 11 tháng 9 năm 2001 vào Mỹ, nhưng sức mạnh của nó nằm ở tính xác thực chứ không phải tần suất.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron là một trong những người chỉ trích mạnh mẽ nhất những phát ngôn của Tổng thống Trump, cảnh báo rằng việc liên tục công khai nghi ngờ về cam kết của Mỹ có nguy cơ làm suy yếu liên minh.
“Nếu mỗi ngày bạn đều tạo ra sự nghi ngờ về cam kết của mình, bạn sẽ làm cho nó trở nên vô nghĩa”, Macron nói trong tuần này.
Đường lối của Tổng thống Trump đối với NATO cũng bị ảnh hưởng bởi những bình luận lặp đi lặp lại của ông về Greenland, một vùng lãnh thổ bán tự trị của Đan Mạch, một đồng minh của NATO. Kể từ khi trở lại nắm quyền, Tổng thống Trump lập luận rằng Mỹ phải kiểm soát hòn đảo này vì lý do an ninh quốc gia, đôi khi không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực hoặc áp lực kinh tế. Những phát ngôn đó đã gây ra phản ứng dữ dội từ các đồng minh Âu Châu, các cuộc biểu tình rầm rộ ở Đan Mạch và Greenland, và những cảnh báo từ các nhà lãnh đạo NATO rằng các mối đe dọa chống lại một quốc gia thành viên làm suy yếu nguyên tắc cốt lõi về phòng thủ tập thể của liên minh. Mặc dù sau đó Tổng thống Trump nói rằng ông đã đạt được một “khuôn khổ” cho các cuộc đàm phán với các nhà lãnh đạo NATO về an ninh Bắc Cực, nhưng sự việc này đã làm gia tăng lo ngại tại các thủ đô Âu Châu rằng các bảo đảm an ninh của Mỹ có thể bị coi là có điều kiện.
Các quan chức Âu Châu nhấn mạnh rằng các đối thủ đang theo dõi sát sao những tín hiệu về sự đoàn kết hay chia rẽ trong NATO và có thể trở nên liều lĩnh hơn khi thấy những dấu hiệu cho thấy các bảo đảm của liên minh là có điều kiện.
Những lo ngại đó càng trở nên trầm trọng hơn do cuộc chiến với Iran, vốn đã bắt đầu lan đến biên giới của NATO. Hệ thống phòng không và phòng thủ hỏa tiễn của liên minh đã đánh chặn các vật thể bay gần hoặc bên trong không phận NATO trong những tuần gần đây, đặc biệt là liên quan đến Thổ Nhĩ Kỳ, cho thấy một cuộc xung đột khu vực có thể nhanh chóng lan sang lãnh thổ của liên minh như thế nào.
[Newsweek: Allies Say Iran War Is Not a NATO Mission]
10. Bộ Tư lệnh Trung tâm, gọi tắt là CENTCOM cho biết các cuộc tấn công của Mỹ vào Iran vẫn tiếp diễn sau chiến dịch giải cứu.
Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ cho biết, Hoa Kỳ tiếp tục tấn công Iran sau khi giải cứu hai binh sĩ Mỹ có máy bay chiến đấu F-15E bị bắn rơi trong cuộc giao tranh hôm thứ Sáu.
“Các binh sĩ đã được giải cứu an toàn trong các nhiệm vụ tìm kiếm và cấp cứu riêng biệt,” Bộ Tư lệnh Trung tâm, gọi tắt là CENTCOM cho biết trong một tuyên bố hôm Chúa Nhật. “Các cuộc tấn công của Mỹ vào Iran vẫn tiếp tục khi lực lượng thuộc Bộ Tư lệnh Trung tâm của Mỹ đang phá vỡ khả năng của chế độ Iran trong việc thể hiện quyền lực ra ngoài biên giới của mình.”
[CBSNews: U.S. strikes in Iran continue after rescue mission, CENTCOM says]
11. Oman cho biết họ đã thảo luận về việc “bảo đảm luồng giao thông thông suốt” qua eo biển Hormuz với Iran.
Bộ Ngoại giao Oman cho biết nước này đã có cuộc gặp với Iran hôm thứ Bảy để thảo luận về “các phương án khả thi nhằm bảo đảm luồng giao thông thông suốt qua eo biển Hormuz”.
Eo biển Hormuz — một điểm nghẽn quan trọng trong việc xuất khẩu dầu mỏ nằm giữa Iran và Oman — đã bị đóng cửa đối với hầu hết các hoạt động vận tải biển kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran bắt đầu, chỉ có một số ít tàu thuyền được phép đi qua với sự cho phép của Iran.
Iran đã ám chỉ rằng họ có thể sẽ tiếp tục duy trì quyền kiểm soát eo biển này sau khi chiến tranh kết thúc. Một số nhà phân tích cho rằng Iran đã bắt đầu sử dụng một hòn đảo trong eo biển như một “trạm thu phí”, thu những khoản phí rất cao đối với các tàu muốn đi qua tuyến đường thủy này.
Về mặt kỹ thuật, eo biển Hormuz nằm trong lãnh hải của Iran và Oman, nhưng luật pháp quốc tế từ trước đến nay vẫn coi đây là tuyến đường thủy quốc tế mà tàu thuyền có thể đi lại tự do.
[CBSNews: Oman says it discussed “ensuring the smooth flow of transit” through Strait of Hormuz with Iran]
12. Washington và Tehran bất đồng sâu sắc về các cuộc đàm phán.
Các cuộc đàm phán dường như cho thấy hai bên vẫn còn cách nhau khá xa. Trong một tuyên bố với CNN, một quan chức cao cấp của Iran cho biết eo biển Hormuz sẽ vẫn đóng cửa cho đến khi “dưới một chế độ pháp lý mới, những thiệt hại do cuộc chiến tranh áp đặt gây ra được bồi thường đầy đủ từ một phần doanh thu phí quá cảnh”.
Điều này diễn ra sau khi Tổng thống Trump đăng một thông điệp trên Truth Social vào sáng Chúa Nhật, đe dọa cơ sở hạ tầng dân sự quan trọng ở Iran, viết: “Thứ Ba sẽ là Ngày Nhà máy Điện và Ngày Cầu, tất cả gói gọn trong một, ở Iran. Sẽ không có gì giống như vậy!!! Mở eo biển ra đi, lũ điên khùng, nếu không các ngươi sẽ sống trong địa ngục - CỨ CHỜ XEM!”
Sau đó, ông ấy đính chính rằng ý ông ấy là thứ Ba, 8 giờ tối theo giờ miền Đông.
Phóng viên Julia Manchester của tờ The Hill, chuyên đưa tin về Tòa Bạch Ốc, sau cuộc điện đàm với tổng thống, cho biết ông thừa nhận sẽ không loại trừ khả năng điều quân bộ vào Iran nếu nước này không đồng ý thỏa thuận.
Và trong cuộc trò chuyện với Tổng thống Trump hôm Chúa Nhật, Yingst lưu ý rằng tổng thống “rất nghiêm chỉnh” về những lời đe dọa của mình sau khi đưa ra “nhiều phương án rút lui”.
“Ông ấy nói với tôi rằng… lý tưởng nhất là ông ấy sẽ lấy dầu của Iran nếu họ không chịu đạt được thỏa thuận, và đó là một diễn biến quan trọng trong cuộc xung đột này, và tổng thống đã nói rất rõ trong bài đăng của mình trên Truth Social rằng cơ sở hạ tầng điện và năng lượng của Iran sẽ bị tấn công trong những ngày tới nếu Iran không đạt được thỏa thuận vào ngày mai,” ông nói thêm.
[Newsweek: Washington and Tehran Far Apart on Negotiations]
13. Các quan chức Israel chúc mừng Mỹ về việc giải cứu phi công ở Iran.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã hoan nghênh việc giải cứu phi công người Mỹ có máy bay chiến đấu bị Iran bắn hạ.
“Tất cả người dân Israel đều vui mừng trước cuộc giải cứu ngoạn mục một phi công người Mỹ dũng cảm bởi những chiến binh gan dạ của nước Mỹ,” ông nói trong một video. “Điều này chứng minh rằng khi các xã hội tự do tập hợp lòng dũng cảm và quyết tâm của mình, họ có thể đối mặt với những khó khăn tưởng chừng như không thể vượt qua và chiến thắng các thế lực bóng tối và khủng bố.”
Bộ trưởng Quốc phòng Israel, Israel Katz, cũng chúc mừng Mỹ, gọi chiến dịch giải cứu là “một minh chứng khác cho sự hợp tác chặt chẽ giữa Israel và Mỹ, ngay cả trong những thời điểm phức tạp nhất”.
[CBSNews: Israeli officials congratulate U.S. for airman's rescue in Iran]
14. Kuwait cho biết các nhà máy điện và nhà máy khử muối nước bị hư hại trong vụ tấn công của Iran.
Bộ điện lực và nước Kuwait cho biết sáng Chúa Nhật theo giờ địa phương rằng hai nhà máy điện và khử muối nước của Kuwait đã bị hư hại do một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa từ Iran.
Bộ này cho biết trong một bài đăng trên X rằng vụ tấn công đã gây ra “thiệt hại vật chất đáng kể và làm ngừng hoạt động hai tổ máy phát điện”, đồng thời cho biết thêm không có người chết hay bị thương.
Trước đó, quân đội Kuwait cho biết hệ thống phòng không của họ đang hoạt động để đánh chặn hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa.
Theo một tuyên bố của Bộ Tài chính Kuwait, một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Iran cũng đã gây ra thiệt hại “đáng kể” cho một tòa nhà chính phủ ở thành phố Kuwait vào tối thứ Bảy. Không có báo cáo về thương vong.
[CBSNews: Kuwait says power, water desalination plants damaged in Iran attack]
15. Các nhà sản xuất dầu lớn cho biết họ sẽ tăng sản lượng do eo biển Hormuz vẫn đóng cửa.
Tám nhà sản xuất dầu lớn thuộc nhóm OPEC+ hôm Chúa Nhật cho biết họ có kế hoạch tăng sản lượng thêm 206.000 thùng mỗi ngày bắt đầu từ tháng tới, mặc dù việc eo biển Hormuz đóng cửa trên thực tế có thể gây khó khăn cho việc vận chuyển phần lớn lượng dầu bổ sung đó đến thị trường toàn cầu.
Các quốc gia ký kết tuyên bố này bao gồm một số quốc gia sản xuất dầu mỏ lớn nhất thế giới: Ả Rập Xê Út, Nga, Iraq, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Kuwait, Kazakhstan, Algeria và Oman.
Nhóm tám quốc gia này cũng cảnh báo về tác động của các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng trong cuộc chiến Mỹ-Iran, viết rằng “việc khôi phục các tài sản năng lượng bị hư hại về công suất tối đa vừa tốn kém vừa mất nhiều thời gian”.
[CBSNews: Key oil producers say they will boost production, as Strait of Hormuz remains closed]