1. ISW: Các tướng lĩnh Nga cung cấp cho Điện Cẩm Linh một bức tranh sai lệch: bản đồ bị rò rỉ tuyên bố chiếm giữ những thị trấn chưa từng bị chiếm.

Theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh, gọi tắt là ISW, bộ chỉ huy quân sự cao cấp của Nga có thể đã cung cấp cho Điện Cẩm Linh một bức tranh sai lệch về cuộc chiến. Một bản đồ bị rò rỉ của Bộ Quốc phòng cho thấy một vùng rộng lớn các thị trấn của Ukraine mà lực lượng Nga chưa bao giờ chiếm được, phù hợp với mô hình báo cáo chiến trường phóng đại từ lâu. ISW đánh giá rằng bức tranh sai lệch này có thể đang đẩy giới lãnh đạo Nga đến những “yêu cầu ngày càng phi thực tế” trong các cuộc đàm phán với Hoa Kỳ.

Cuộc xâm lược của Nga đang bước vào giai đoạn chậm nhất trong nhiều năm, với máy bay điều khiển từ xa của Ukraine biến mỗi bước tiến thành một cuộc chiến dai dẳng và tốn kém. Khoảng cách càng lớn giữa những thành quả mà Mạc Tư Khoa tuyên bố đạt được và tuyến phòng thủ thực tế, thì những yêu cầu của họ càng xa rời khả năng đáp ứng của quân đội nước này.

Hôm Thứ Sáu, 29 Tháng Năm, một nhà lập bản đồ nguồn mở người Ukraine đã công bố một bản đồ bị rò rỉ từ Bộ Quốc phòng Nga trên X. Tài liệu này thể hiện mặt trận ở phía tây tỉnh Zaporizhzhia.

Bản đồ cho thấy lực lượng Nga đã chiếm được khoảng một chục thị trấn ở phía tây và đông nam Orikhiv. Tổng tham mưu trưởng quân đội Nga, Valery Gerasimov, tuyên bố vào ngày 21 tháng 4 rằng quân đội của ông đã chiếm được Veselyanka và tiến vào Zaporozhets. Những tuyên bố này hoàn toàn trùng khớp với bản đồ bị rò rỉ.

Các tổ chức giám sát bên ngoài không phát hiện thấy bất kỳ sự tiến công nào như vậy. ISW không ghi nhận bất kỳ bằng chứng nào cho thấy lực lượng Nga đã tiến vào Orikhiv, Richne, Veselyanka, Zaporozhets hoặc Zapasne tính cho đến nay. Họ cũng không tìm thấy bất kỳ sự hiện diện nào của quân Nga tại Richne, Veselyanka hoặc Zapasne tính đến ngày 28 tháng 5. Tại vị trí gần nhất, quân đội Nga vẫn còn cách Orikhiv khoảng 20 km. Orikhiv là mục tiêu mà Nga đã theo đuổi từ năm 2022.

Bản đồ này phản ánh một thói quen phổ biến hơn. Bộ chỉ huy Nga đã báo cáo sai về khu vực Kupiansk ở tỉnh Kharkiv trong nhiều tháng. Cuối tháng 8, Gerasimov tuyên bố lực lượng của ông ta kiểm soát khoảng một nửa thành phố. Đầu tháng 10, Putin nói rằng họ kiểm soát hai phần ba. Đến cuối tháng 11, Gerasimov tuyên bố toàn bộ thành phố đã thất thủ.

Tất cả đều không đúng sự thật. Lực lượng Ukraine về cơ bản đã giải phóng Kupiansk vào cuối tháng 12, truy lùng những kẻ xâm nhập người Nga cuối cùng. Ngay cả các blogger chiến trường Nga cũng quay lưng lại với bộ chỉ huy, cáo buộc họ cung cấp thông tin sai lệch cho Điện Cẩm Linh.

Những tuyên bố vẫn chưa dừng lại. Ngày 16 tháng 5, Gerasimov tuyên bố quân đội của ông đang tiến về Shevchenkove, nằm khá xa về phía tây của Kupiansk. Sau đó, ngày 28 tháng 5, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Andrei Belousov ra lệnh cho nhóm quân phía Tây đẩy nhanh tiến độ dọc theo các trục Kupiansk, Borova và Lyman. Mệnh lệnh đó có thể là một nỗ lực nhằm làm cho thực địa khớp với bản đồ.

Tờ Financial Times đưa tin ngày 28 tháng 5 rằng Putin tin Nga có thể chiếm toàn bộ Donbas vào mùa thu, trích dẫn các nguồn tin thân cận với ông. Sau đó, ông dự định mở rộng các yêu sách lãnh thổ của mình.

“Bộ chỉ huy quân sự Nga có thể thường xuyên cho Putin xem những bản đồ phóng đại như vậy, tạo nên nhận thức sai lệch của ông về chiến tuyến và mức độ tiến công của Nga, và có thể dẫn đến việc ông đưa ra những yêu cầu ngày càng phi thực tế”, ISW viết.

[Europe Maidan: ISW: Russian generals feed the Kremlin a false picture: leaked map claims towns that were never captured]

2. Tổng thống Zelenskiy cho biết Nga đang chuẩn bị một cuộc tấn công quy mô lớn mới.

Trong diễn từ gởi quốc dân đồng bào tối Thứ Sáu, 29 Tháng Năm, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tuyên bố rằng tình báo Ukraine có thông tin cho thấy Nga đang chuẩn bị một cuộc tấn công quy mô lớn mới vào Ukraine, đồng thời coi đó là bằng chứng cho thấy Mạc Tư Khoa tiếp tục dựa vào “hỏa tiễn và chiến tranh” thay vì ngoại giao.

Tổng thống Zelenskiy nói: “Điều quan trọng là tất cả các đối tác của chúng ta đều biết chuyện gì đang xảy ra”.

Người dân Kyiv đã chuẩn bị tinh thần cho một cuộc tấn công khác trong nhiều ngày qua. Cảnh báo này được đưa ra sau những lời đe dọa công khai của Mạc Tư Khoa về các cuộc tấn công mới vào thủ đô và sau khi Tổng thống Zelenskiy gửi thư cho Tổng thống Donald Trump cảnh báo về tình trạng thiếu hụt ngày càng trầm trọng các hệ thống phòng không của Ukraine, đặc biệt là khả năng chống hỏa tiễn đạn đạo.

Ngày 25 tháng 5, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov nói với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio rằng Nga có kế hoạch tấn công các “trung tâm ra quyết định” của Ukraine và kêu gọi Washington di tản đại sứ quán của mình tại Kyiv.

Bộ Ngoại giao Nga cũng ra tuyên bố kêu gọi công dân nước ngoài, bao gồm cả các nhà ngoại giao, rời khỏi thành phố. Không có đại sứ quán nước ngoài nào ở Kyiv di tản nhân viên sau những lời đe dọa.

Những tuyên bố này được đưa ra sau một trong những cuộc tấn công lớn nhất nhằm vào Kyiv và khu vực xung quanh trong năm qua, khi Nga phóng 90 hỏa tiễn và 600 máy bay điều khiển từ xa vào ngày 24 tháng 5, gây ra thiệt hại trên quy mô lớn khắp thủ đô.

Tổng thống Zelenskiy cho biết cảnh báo tình báo nhấn mạnh sự cần thiết phải gây thêm áp lực trừng phạt đối với Nga và các đối tác cần tránh trì hoãn việc thực hiện các cam kết phòng không đối với Ukraine. Tổng thống cho biết ông đã thảo luận vấn đề này với Ngoại trưởng Andrii Sybiha, bao gồm cả những gì các đối tác của Ukraine có thể làm trong những tuần tới để tăng cường khả năng phòng thủ của đất nước.

Tổng thống Zelenskiy nói: “Phòng thủ chống hỏa tiễn đạn đạo là một nhiệm vụ then chốt”.

[Kyiv Independent: Russia preparing new large-scale attack, Zelensky says]

3. Mỹ và Âu Châu lên tiếng báo động sau vụ máy bay điều khiển từ xa của Nga tấn công một quốc gia thành viên NATO.

Mỹ đã chỉ trích hành vi “liều lĩnh” của Nga sau khi một máy bay điều khiển từ xa của Nga chứa đầy chất nổ bay vào lãnh thổ Rumani, một thành viên của NATO, và phát nổ vào sáng sớm thứ Sáu, gây ra sự lên án từ khắp Âu Châu và liên minh quân sự.

Mặc dù máy bay điều khiển từ xa của Nga đã nhiều lần xâm phạm lãnh thổ NATO kể từ năm 2022, nhưng cho đến nay những vụ xâm phạm này vẫn chưa được coi là các cuộc tấn công trực tiếp vào liên minh.

Nhưng khi các máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công vào các mục tiêu của Nga ngày càng bay lạc vào các quốc gia NATO như các nước Baltic và Phần Lan, mối lo ngại ngày càng gia tăng về việc chiến tranh đang lan sang lãnh thổ liên minh thường xuyên đến mức nào.

Các quan chức Rumani cho biết, một máy bay điều khiển từ xa của Nga đã xâm phạm không phận Rumani hôm thứ Sáu trước khi tấn công vào một tòa nhà chung cư và phát nổ ở thành phố Galați phía đông nam - giáp biên giới với Ukraine và Moldova.

Hai người bị thương và một vụ hỏa hoạn đã xảy ra sau sự việc mà Tổng thống Rumani Nicușor Dan gọi là “vụ việc an ninh nghiêm trọng nhất xảy ra” ở nước này kể từ khi Mạc Tư Khoa bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện Ukraine vào tháng 2 năm 2022.

“Chúng tôi sát cánh cùng đồng minh NATO Rumani và lên án hành động xâm phạm liều lĩnh này vào lãnh thổ của họ”, Đại sứ Mỹ tại NATO, Matthew Whitaker, cho biết trong một tuyên bố. “Chúng tôi sẽ bảo vệ từng tấc đất lãnh thổ của NATO.”

Những lo ngại càng gia tăng do những nghi ngờ ở Âu Châu về việc liệu Tổng thống Trump và chính quyền của ông có thực sự cam kết với NATO hay không, và liệu quân đội Mỹ có bảo vệ một quốc gia thành viên nếu nước này bị Nga tấn công hay không.

Rumani thường xuyên điều động máy bay chiến đấu và phát cảnh báo khẩn cấp cho các khu vực gần lãnh thổ Ukraine khi Nga tiến hành các cuộc tấn công dữ dội vào miền nam Ukraine.

Các quan chức Ukraine đã báo cáo về các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn gần biên giới với Rumani trong đêm qua.

Cảnh sát và các nhà điều tra pháp y đang kiểm tra hiện trường vụ va chạm sau khi một máy bay điều khiển từ xa của Nga đâm vào một tòa nhà chung cư ở Galati, miền đông Rumani, vào ngày 29 tháng 5

Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết các cuộc tấn công liên tục của Nga vào cơ sở hạ tầng của Ukraine đe dọa “an ninh của toàn lục địa”, trong khi Ngoại trưởng nước này, Yvette Cooper, gọi vụ việc là “vô cùng nguy hiểm và liều lĩnh”.

Ursula von der Leyen, chủ tịch Ủy ban Âu Châu, cơ quan điều hành của Liên minh Âu Châu, cho biết cuộc chiến của Nga ở Ukraine “đã vượt qua một giới hạn nữa” và khối này sẽ tiếp tục tăng cường phòng thủ ở Đông Âu.

Tổng thống Rumani cho biết, đại sứ Nga tại Rumani trên thực tế đã bị trục xuất khỏi nước này, chỉ vài giờ sau khi Ngoại trưởng Rumani Oana Țoiu nói rằng đặc phái viên Nga đã được triệu tập đến một cuộc họp với chính phủ.

Bộ Ngoại giao Nga nhanh chóng tuyên bố sẽ đáp trả việc đóng cửa đại sứ quán của họ tại Bucharest và việc tuyên bố đại sứ của họ là “persona non grata”, tức là không được chào đón tại quốc gia thành viên NATO này.

Chúng ta biết gì về vụ máy bay điều khiển từ xa xâm phạm không phận NATO?

Hai máy bay chiến đấu F-16 của Rumani đã cất cánh từ một căn cứ không quân phía tây nam Galați lúc 1 giờ 19 phút sáng giờ địa phương ngày thứ Sáu và cảnh báo khẩn cấp đã được gửi đến cư dân xung quanh thành phố, cũng như ở các quận Tulcea và Brăila lân cận, chính phủ Rumani cho biết.

Ba khu vực này đều nằm gần rìa phía tây nam của Ukraine, khu vực mà Nga thường nhắm đến nhằm phá hủy cơ sở hạ tầng hải cảng của Ukraine tại các thành phố như Izmail.

Izmail, thuộc vùng Odesa phía nam Ukraine, được ngăn cách với Tulcea bởi sông Danube, con sông đánh dấu biên giới giữa hai nước.

Thống đốc vùng Odessa, Oleh Kiper, cho biết sáng sớm thứ Sáu rằng Nga đã phát động một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa “quy mô lớn” vào Odessa đêm qua.

Ông Kiper cho biết, máy bay điều khiển từ xa của Nga đã làm mất điện cho khoảng 4.000 người và tấn công ba tàu buôn ở Hắc Hải gần Ukraine. Các thành viên thủy thủ đoàn trên tàu đã nhanh chóng dập tắt đám cháy và hai người đã được chăm sóc y tế trên một trong các tàu, ông nói thêm.

Bộ quốc phòng Rumani cho biết các nhà điều tra đã có mặt tại hiện trường ở Galați và thông tin ban đầu cho thấy “toàn bộ” lượng thuốc nổ được nhét vào máy bay điều khiển từ xa đã phát nổ khi thiết bị này đâm vào tòa nhà chung cư.

Bucharest xác định chiếc máy bay điều khiển từ xa này là Geran-2, phiên bản do Nga sản xuất của dòng máy bay điều khiển từ xa tấn công Shahed khét tiếng của Iran mà Mạc Tư Khoa đã sử dụng rộng rãi chống lại Ukraine.

Cuối tháng 4, người ta tìm thấy các mảnh vỡ của một máy bay điều khiển từ xa Nga ở Galați sau khi một cột điện và một phần của tòa nhà dân cư bị hư hại, nhưng không có ai bị thương.

Điều khoản 5 của NATO có ý nghĩa gì và liệu nó có áp dụng ở đây không?

Vì Rumani là thành viên của NATO, nên nước này được bảo vệ bởi Điều 5 của hiệp ước thành lập liên minh.

Điều khoản này quy định rằng tất cả các thành viên đều có nghĩa vụ bảo vệ một quốc gia thành viên NATO khác khi bị tấn công, và đáp trả theo cách mà họ cho là phù hợp.

Ý tưởng là bất kỳ quốc gia nào có kế hoạch tấn công một thành viên NATO sẽ bị ngăn cản bởi viễn cảnh phải đối đầu với cả 32 thành viên của liên minh.

Điều quan trọng là, điều này bao gồm cả Hoa Kỳ, với kho vũ khí hạt nhân khổng lồ và lực lượng quân sự thông thường hùng mạnh.

Mỹ là quốc gia duy nhất trong lịch sử liên minh từng viện dẫn Điều 5, sau vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001.

Theo các báo cáo truyền thông trong nước, chính phủ Rumani đã gợi ý rằng họ có thể viện dẫn Điều 4. Điều 4 quy định các quốc gia thành viên phải tổ chức các cuộc thảo luận khi một quốc gia cảm thấy bị đe dọa.

NATO cho biết Điều 4 đã được kích hoạt chín lần trong lịch sử của liên minh.

Ba Lan, quốc gia cũng giáp biên giới với Ukraine, đã kích hoạt Điều 4 vào tháng 9 năm 2025 khi máy bay điều khiển từ xa của Nga xâm phạm không phận nước này.

[Newsweek: US and Europe Sound Alarm After Russian Drone Strikes NATO Country]

4. Ukraine tăng cường an ninh biên giới với Belarus trong bối cảnh các mối đe dọa ngày càng gia tăng.

Ukraine đang tăng cường toàn bộ đường biên giới dài 1.085 km với Belarus, mở rộng các công sự dọc theo biên giới phía bắc trong bối cảnh Kyiv cảnh báo về khả năng leo thang căng thẳng từ phía bắc.

Phát ngôn nhân của Cục Biên phòng Nhà nước, Andriy Demchenko, nói với RBC-Ukraine hôm thứ Năm rằng lực lượng biên phòng đang tiến hành các công trình kỹ thuật ngay trên đường biên giới, trong khi các đơn vị khác của lực lượng quốc phòng Ukraine đang xây dựng thêm các công sự sâu hơn phía sau. Ông cho biết chính quyền địa phương cũng tham gia vào nỗ lực này, theo chỉ thị trực tiếp từ Tổng thống Volodymyr Zelenskiy.

“Những công việc đã hoàn thành hiện đang được tiếp tục phát triển,” ông Demchenko nói. Ông cho biết thêm rằng toàn bộ biên giới với Belarus đều được bảo vệ, nhưng Ukraine vẫn tiếp tục tăng cường an ninh vì mối đe dọa từ phía bắc vẫn đang được theo dõi sát sao.

Trước đó, Tổng thống Zelenskiy đã cảnh báo về một số kịch bản leo thang có thể xảy ra liên quan đến Belarus, bao gồm cả nguy cơ Nga tìm cách mở rộng chiến tranh từ hướng bắc.

Mặc dù nhiều nhà phân tích cho rằng không có dấu hiệu nào cho thấy Belarus sắp tiến hành một cuộc tấn công trên bộ, các quan chức Ukraine vẫn cảnh giác trước khả năng lực lượng Nga có thể sử dụng lãnh thổ Belarus để gây áp lực hoặc tấn công Ukraine.

Các công sự mới dọc theo sườn phía đông của NATO

Các quốc gia Baltic láng giềng cũng đang tiến theo hướng tăng cường phòng thủ. Latvia đã bắt đầu lắp đặt các rào chắn chống tăng bằng bê tông hình “răng rồng” dọc biên giới với Nga như một phần của Tuyến phòng thủ Baltic, một nỗ lực tăng cường phòng thủ chung giữa Estonia, Latvia và Lithuania.

Lithuania đã đặt những chướng ngại thiết bịơng tự tại các trạm kiểm soát không sử dụng vào cuối tháng 8 năm 2025, trong khi Estonia gia cố cửa khẩu biên giới Narva bằng các rào chắn chống tăng, cổng kim loại nặng và các khối trượt có khả năng chặn hoàn toàn giao thông theo cả hai hướng.

Các động thái này phản ánh một logic chiến lược chung trong khu vực – làm chậm bất kỳ bước tiến tiềm tàng nào gần biên giới, câu giờ cho việc tăng viện và phát tín hiệu rằng cả Ukraine và các nước láng giềng NATO dọc biên giới với Nga đều có ý định chống lại bất kỳ cuộc tấn công nào có thể xảy ra từ lãnh thổ của họ.

Tính đến thứ Ba, NATO được tường trình đang chuẩn bị kế hoạch triển khai nhanh chóng thêm các lực lượng cấp quân đoàn để bảo vệ các quốc gia Baltic trong trường hợp xảy ra xung đột với Nga, theo Reuters.

Động thái này diễn ra sau khi Mạc Tư Khoa mở rộng các điều khoản pháp lý về việc sử dụng quân đội ở nước ngoài và tái khẳng định những tuyên bố về quyền của người Nga tại Estonia, Latvia và Lithuania.

[Kyiv Independent: Ukraine Fortifies Belarus Border Amid Growing Threats]

5. Tổng thống Trump tuyên bố lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng và tàu thuyền của Iran “sẽ được dỡ bỏ”.

Trong thông báo về cuộc gặp tại Phòng Tình huống, Tổng thống Trump cũng cho biết Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng và tàu thuyền của Iran có liên hệ với chế độ này.

Iran đã chỉ trích lệnh phong tỏa này là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn đang diễn ra giữa hai nước kể từ khi nó được áp đặt vào ngày 13 tháng 4 - năm ngày sau khi thỏa thuận ngừng bắn được công bố.

Tehran đã đáp trả việc phong tỏa bằng cách áp đặt các hạn chế riêng đối với tất cả các tàu thương mại cố gắng sử dụng eo biển, điều này đã hạn chế nghiêm trọng lưu lượng giao thông qua tuyến đường thủy quan trọng này và đẩy giá nhiên liệu tăng cao trên toàn cầu.

Không rõ liệu tổng thống có ý rằng việc dỡ bỏ lệnh cấm vận sẽ phụ thuộc vào việc ông chấp nhận bản ghi nhớ hợp tác hiện tại với Iran, hay là lệnh cấm vận của Mỹ sẽ được dỡ bỏ trong thời gian sắp tới.

Tổng thống cho biết, lực lượng Mỹ được triển khai tại khu vực Vịnh Ba Tư để thực thi lệnh phong tỏa, và hàng chục thủy thủ thương mại bị mắc kẹt trong khu vực do cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran, có thể sớm được trở về nhà.

“Những con tàu bị mắc kẹt trong eo biển do cuộc phong tỏa hải quân tuyệt vời và chưa từng có tiền lệ của chúng ta, nay sẽ được dỡ bỏ, có thể bắt đầu quá trình 'trở về nhà'!” ông nói. “Hãy gửi lời chào đến vợ, chồng, cha mẹ và gia đình của các bạn từ tôi, vị Tổng thống được yêu thích nhất của các bạn!”

Trong khi đó, Đài truyền hình nhà nước Iran tuyên bố có thêm 24 tàu đi qua eo biển Hormuz theo sự phối hợp với chính quyền.

Đài truyền hình nhà nước Iran đưa tin hôm Thứ Bẩy, 30 Tháng Năm, rằng trong 24 giờ qua, thêm 24 tàu đã đi qua eo biển Hormuz theo sự phối hợp của quân đội Iran.

Trích dẫn thông tin từ hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, một phóng viên của đài truyền hình nhà nước IRIB cho biết số lượng tàu thuyền được phép đi qua tuyến đường thủy này cao hơn nhiều, nhưng lưu lượng tàu thuyền đang được kiểm soát để tránh tắc nghẽn.

“Tàu thuyền từ các nước khác chỉ được phép đi qua các tuyến đường được chỉ định, vào thời gian quy định, và theo giấy phép cũng như các điều kiện do Iran đặt ra,” nhà báo cho biết. “Nếu họ đi vào khu vực do Iran kiểm soát mà không có sự cho phép của Iran và Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC, họ sẽ phải đối mặt với phản ứng mạnh mẽ từ quân đội nước này.”

Tuần này, Tổng thống Trump khẳng định Iran “muốn kiểm soát eo biển”, nhưng “sẽ không ai kiểm soát được” eo biển này.

[CBSNews: Trump says U.S. Naval blockade of Iranian ports and vessels “will now be lifted”]

6. Đa số người Ukraine sẽ ủng hộ việc gửi quân đội để bảo vệ Ba Lan, các nước Baltic và Moldova khỏi Nga.

Theo một cuộc khảo sát của Rating Group được công bố hôm Thứ Năm, 28 Tháng Năm, đa số người Ukraine sẽ ủng hộ việc gửi quân đội của họ để bảo vệ sáu quốc gia Âu Châu khác — Lithuania, Latvia, Estonia, Moldova, Phần Lan và Ba Lan — nếu Nga tấn công họ. Tỷ lệ ủng hộ dao động từ 58% đối với Ba Lan đến 63% đối với Lithuania.

Kết quả này được đưa ra trong bối cảnh Ukraine vẫn đang chìm trong chiến tranh và các thủ đô Âu Châu tiếp tục tranh luận về mức độ cam kết của họ đối với quốc phòng Ukraine và tư cách thành viên Liên Hiệp Âu Châu. Gần ba phần tư người Ukraine - 73% - đã coi quân đội của họ đang bảo vệ toàn bộ Âu Châu, chứ không chỉ riêng Ukraine, một con số không thay đổi kể từ khi Rating Group đặt câu hỏi tương tự vào năm 2022.

Đa số sẽ ủng hộ việc bảo vệ sáu quốc gia Âu Châu.

Tỷ lệ 73% người dân tin rằng Quân đội bảo vệ cả Ukraine và các dân tộc Âu Châu khác, con số này tăng lên 84% trong số những người Ukraine sẽ bỏ phiếu ủng hộ gia nhập Liên Hiệp Âu Châu trong một cuộc trưng cầu dân ý; chỉ có 15% người ủng hộ gia nhập nghĩ rằng quân đội chỉ nên bảo vệ Ukraine.

Trong số những người phản đối gia nhập Liên Hiệp Âu Châu, tỷ lệ người cho rằng quân đội phải bảo vệ Âu Châu giảm xuống còn 57%. Cuộc khảo sát tương tự cũng cho thấy 40% người Ukraine hiện xếp hạng đất nước của họ là “lãnh đạo” trong số các quốc gia Âu Châu - tăng từ 34% vào tháng 3 năm 2022 và chỉ 8% vào Tháng Giêng năm 2022, trước khi chiến tranh toàn diện nổ ra.

Cuộc khảo sát cho thấy, mối liên hệ với Liên Hiệp Âu Châu càng mạnh mẽ, sự ủng hộ càng cao. Sự sẵn lòng bảo vệ các quốc gia khác có mối liên hệ chặt chẽ với mức độ gắn bó của người được hỏi với Liên Hiệp Âu Châu.

[Europe Maidan: Most Ukrainians would back sending troops to defend Poland, Baltics, and Moldova from Russia]

7. Nhà máy lọc dầu Volgograd và một trạm đường ống dẫn dầu quan trọng ở Yaroslavl bị sự việc trong cùng một đêm.

Lực lượng Quốc phòng Ukraine đã tấn công một loạt mục tiêu sâu bên trong lãnh thổ Nga đêm qua, làm ngừng hoạt động một nhà máy lọc dầu lớn và gây ra hỏa hoạn tại một trạm đường ống dẫn dầu chiến lược, Bộ Tổng tham mưu Ukraine xác nhận. Sáng Thứ Bẩy, 30 Tháng Năm, Nga tuyên bố tình trạng nguy hiểm hỏa tiễn trên khoảng 20 khu vực, vươn tới những vùng cách xa chiến tuyến hàng ngàn km. Các cuộc tấn công này mở rộng chiến dịch tầm xa của Kyiv nhằm vào nguồn nhiên liệu và công nghiệp duy trì cuộc xâm lược của Mạc Tư Khoa.

Xuất khẩu dầu mỏ và nhiên liệu vẫn là nguồn tài trợ chiến tranh lớn nhất của Mạc Tư Khoa, và chiến dịch tấn công sâu vào lãnh thổ Kyiv đã dần làm suy giảm năng lực lọc dầu và xuất khẩu, vốn là nguồn thu chính của nước này.

Nhà máy lọc dầu Volgograd tạm ngừng sản xuất.

Sáng Thứ Bẩy, 30 Tháng Năm, Bộ Tổng tham mưu cho biết máy bay điều khiển từ xa đã tấn công nhà máy lọc dầu Volgograd vào đêm 29 tháng 5, gây ra hỏa hoạn và làm hư hại các tổ máy giải quyết dầu chính AVT-1, AVT-3, AVT-5 và AVT-6, cũng như các hệ thống phụ trợ. Volgograd nằm cách khu vực chiến sự khoảng 500 km về phía đông. Theo Bộ Tổng tham mưu, nhà máy đã ngừng các hoạt động sản xuất.

Là một phần của Lukoil, nhà máy này nằm trong số mười nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga và là nhà cung cấp nhiên liệu chính cho Khu vực Liên bang phía Nam của đất nước, chế biến khoảng 14 triệu tấn dầu mỗi năm thành xăng, dầu diesel và nhiên liệu hàng không cho quân đội Nga.

Kênh Telegram Exilenova+ của Ukraine bắt đầu chia sẻ ảnh và video về vụ cháy ở Volgograd vào khoảng 00:50, trước khi quân đội xác nhận vụ tấn công. Kênh Telegram Astra của Nga đưa tin nhà máy lọc dầu Lukoil đang bốc cháy và gọi đây là ít nhất vụ tấn công thứ mười vào nhà máy lọc dầu này trong suốt cuộc chiến tranh toàn diện.

Thống đốc Volgograd tuyên bố một máy bay điều khiển từ xa đã tấn công một tòa nhà chung cư ở quận Krasnooktyabrsky, nhưng không gây thương vong. Sau đó, Astra lưu ý rằng tòa nhà này nằm cách nhà máy Titan-Barrikady khoảng 2 km, một nhà máy quốc phòng tuyệt mật của Nga chuyên sản xuất bệ phóng cho các hệ thống hỏa tiễn Yars, Topol-M và Iskander-M.

Hồi tháng Hai, Ukraine đã tấn công cơ sở này lần thứ chín trong vòng hai năm.

Trạm đường ống Yaroslavl bốc cháy

Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết, nước này cũng đã tấn công trạm bơm dầu Yaroslavl-3 ở tỉnh Yaroslavl, ghi nhận một vụ cháy và xác nhận hai bể chứa dầu đang bốc cháy, có dung tích lần lượt là 50.000 và 20.000 mét khối. Yaroslavl nằm cách Ukraine 700 km về phía đông bắc. Trạm này là một điểm nút trên đường ống dẫn dầu Surgut-Polotsk, vận chuyển dầu thô từ Siberia và miền bắc nước Nga đến các cảng Primorsk và Ust-Luga ở biển Baltic và tiếp tục đến Belarus. Trạm này thuộc sở hữu của công ty nhà nước Transneft của Nga.

Thống đốc tỉnh Yaroslavl, Mikhail Evraev, tuyên bố khu vực này đã bị tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn, cho biết hầu hết các máy bay điều khiển từ xa đã bị bắn hạ nhưng một mục tiêu bị trúng là các kho chứa nhiên liệu công nghiệp, tuy nhiên không có thương vong. Phân tích OSINT của Astra đã xác nhận cuộc tấn công vào Yaroslavl-3, liên kết nó với Transneft-Baltika và Hệ thống đường ống Baltic cung cấp nhiên liệu cho nhà máy lọc dầu Slavneft-YaNOS gần đó và cảng xuất khẩu Primorsk.

Cuộc tấn công này phù hợp với việc Kyiv gần đây mở rộng chiến dịch từ chủ yếu nhắm vào các nhà máy lọc dầu sang cả các đường ống dẫn và các điểm bơm vận chuyển dầu thô giữa chúng.

Các mục tiêu khác qua đêm

Một hải cảng ở Temryuk, tỉnh Krasnodar, cũng bốc cháy sau cuộc tấn công. Bộ chỉ huy tác chiến của Krasnodar đổ lỗi cho mảnh vỡ máy bay điều khiển từ xa rơi xuống và báo cáo không có thương vong, sử dụng cách diễn đạt mà các quan chức Nga thường dùng để giảm nhẹ mức độ thành công của các cuộc tấn công của Ukraine.

Ngoài các địa điểm khai thác dầu mỏ, Bộ Tổng tham mưu cho biết Ukraine cũng đã tấn công một hệ thống phòng không Tor-M2 gần Berdiansk thuộc tỉnh Zaporizhzhia bị tạm chiếm, và tấn công một sở chỉ huy, ba điểm điều khiển máy bay điều khiển từ xa của đối phương, một kho hậu cần và một số khu vực tập trung quân trên khắp các vùng biên giới Ukraine và Nga bị tạm chiếm.

Khoảng 17:00 hôm Thứ Sáu, 29 Tháng Năm, một phân tích OSINT của Astra đã xác định được một vụ nổ gần nhà máy Chapaev ở Cheboksary, Chuvashia, cách Ukraine 970 km. Nhà máy thuộc sở hữu của Rostec chủ yếu sản xuất hỏa tiễn chống mưa đá, nhưng các sản phẩm quốc phòng chiếm ít nhất 30% đơn đặt hàng của nhà máy.

Vụ việc này gợi nhớ lại hồi tháng Hai, khi Ukraine điều máy bay điều khiển từ xa bay gần đến dãy núi Ural và tấn công một nhà máy lọc dầu mà Nga cho là nằm ngoài tầm với.

[Europe Maidan: Volgograd refinery and a key Yaroslavl oil-pipeline station struck in one night]

8. Ukraine tiếp tục tấn công nhà máy lọc dầu Tuapse, Bộ Tổng tham mưu Nga tuyên bố sẽ tiến hành các cuộc tấn công “có hệ thống” nhằm vào các mục tiêu công nghiệp quân sự của Nga.

Theo thông báo của Bộ Tổng tham mưu Ukraine, đêm 28 tháng 5, Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu Tuapse của Nga và nhiều mục tiêu quân sự khác của Nga, bao gồm các hệ thống phòng không, sở chỉ huy và hệ thống trinh sát tự động do Không quân Nga sử dụng.

Các cuộc tấn công này là một phần trong chiến dịch “trừng phạt tầm xa” đang diễn ra của Ukraine nhằm vào cơ sở hạ tầng công nghiệp quân sự và năng lượng của Nga nằm sâu phía sau tiền tuyến, khi Kyiv tìm cách gây ra tổn thất lớn hơn cho nỗ lực chiến tranh của Mạc Tư Khoa.

Theo Bộ Tổng tham mưu, lực lượng Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu Tuapse ở vùng Krasnodar Krai, gây ra hỏa hoạn và khói dày đặc tại cơ sở này. Mức độ thiệt hại vẫn đang được đánh giá.

Nhà máy lọc dầu Tuapse là một trong những cơ sở chế biến dầu mỏ lớn nhất ở miền nam nước Nga, với công suất chế biến hàng năm khoảng 12 triệu tấn dầu. Nhà máy này sản xuất nhiên liệu được sử dụng một phần để cung cấp cho quân đội Nga và đã trở thành mục tiêu thường xuyên trong chiến dịch tấn công tầm xa của Ukraine nhằm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga.

Trong những tháng qua, nhà máy lọc dầu và các cơ sở cảng lân cận đã liên tục bị máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn của Ukraine tấn công, gây ra hỏa hoạn, tạm ngừng hoạt động và gián đoạn xuất khẩu nhiên liệu qua Hắc Hải.

Lực lượng Không quân Ukraine cũng đã sử dụng hỏa tiễn hành trình phóng từ máy bay Storm Shadow để tấn công các hệ thống tự động trinh sát của Nga tại các khu vực Voronezh, Taganrog và Sevastopol bị tạm chiếm ở Crimea, quân đội cho biết.

[Kyiv Independent: Ukraine strikes Tuapse oil refinery again, General Staff vows 'systematic' strikes on Russia's military-industrial targets]

9. Tổng thống Trump cho biết ông đang gặp gỡ các cố vấn để “đưa ra quyết định cuối cùng” về một thỏa thuận tiềm năng với Iran.

Tổng thống Trump cho biết trong một bài đăng trên Truth Social hôm Thứ Sáu, 29 Tháng Năm, rằng ông sẽ “gặp gỡ ngay bây giờ, trong Phòng Tình huống, để đưa ra quyết định cuối cùng” về một thỏa thuận tiềm năng với Iran.

Ông cho biết thỏa thuận đang được xem xét bao gồm việc Iran đồng ý hợp tác với Mỹ để “khai quật” khoảng 900 pound uranium được làm giàu cao từ các cơ sở hạt nhân bị hư hại và “phá hủy”.

Tổng thống Trump nói: “Iran phải đồng ý rằng họ sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân hay bom hạt nhân. Eo biển Hormuz phải được mở cửa ngay lập tức, không thu phí, cho giao thông hàng hải không hạn chế, theo cả hai chiều”.

“Vật liệu được làm giàu, đôi khi được gọi là 'bụi hạt nhân', được chôn sâu dưới lòng đất với những ngọn núi gần như sụp đổ do cuộc tấn công bằng máy bay ném bom B2 mạnh mẽ của chúng ta cách đây 11 tháng, sẽ được Hoa Kỳ (quốc gia duy nhất, cùng với Trung Quốc, có khả năng cơ khí để làm điều đó!) khai quật, phối hợp chặt chẽ với Cộng hòa Hồi giáo Iran và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, và TIÊU HỦY, “ ông nói. “Sẽ không đồng tiền nào được giải ngân cho đến khi có thông báo tiếp theo. Các vấn đề khác, ít quan trọng hơn nhiều, đã được thỏa thuận.”

Theo chính phủ Qatar, Tổng thống Trump đã gọi điện cho Quốc vương Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani để thảo luận về những diễn biến mới nhất ở Trung Đông.

Theo thông cáo, cuộc thảo luận của các nhà lãnh đạo tập trung vào các nỗ lực khu vực và quốc tế nhằm giảm leo thang căng thẳng và tăng cường ổn định.

Theo thông cáo báo chí, ông Al Thani “nhấn mạnh sự cần thiết phải ưu tiên các giải pháp chính trị và ngoại giao cũng như đối thoại giữa tất cả các bên nhằm củng cố an ninh và ổn định khu vực, tránh gây thêm căng thẳng và leo thang trong khu vực”.

Trong khi đó, Tổng thống Trump “bày tỏ sự đánh giá cao vai trò của Nhà nước Qatar trong việc hỗ trợ các nỗ lực hòa giải của Pakistan” giữa Iran và Mỹ, “ca ngợi những nỗ lực của Qatar nhằm thu hẹp khoảng cách quan điểm và thúc đẩy các nỗ lực giảm leo thang trong khu vực”.

Chi tiết trong bài viết của Tổng thống Trump “Sẽ không đồng tiền nào được giải ngân” có thể là nhằm đề cập đến số tiền của Iran đang bị Hoa Kỳ phong tỏa.

Phát biểu tại một hội thảo trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Quốc gia Reagan ở California, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết Mỹ đã tịch thu khoảng 1 tỷ đô la tài sản tiền điện tử của Iran.

“Tôi tin rằng chúng tôi đã thu giữ được khoảng 1 tỷ đô la tiền điện tử của họ,” ông nói.

“Chúng tôi giật lấy ví một cách trắng trợn,” anh ta nói thêm. “Một số người có thể đang gõ tin nhắn ngay lúc này và nhận ra, có thể họ không hề hay biết ví của mình đã bị giật.”

Ông Bessent cho biết những tài sản mà Mỹ đang tịch thu và đóng băng là những tài sản bị đánh cắp từ người dân Iran.

[CBSNews: Trump says he's meeting now with aids “to make a final determination” on potential deal with Iran]

10. Ngoại trưởng Na Uy cho rằng Âu Châu không thể vừa là đồng minh của Ukraine vừa là đối tác đàm phán của Nga.

Hôm thứ Năm, Ngoại trưởng Na Uy Espen Barth Eide cho biết Âu Châu không thể vừa ủng hộ mạnh mẽ Ukraine vừa đóng vai trò trung gian hòa giải trung lập trong các cuộc đàm phán hòa bình tương lai, trong bối cảnh các ngoại trưởng Liên Hiệp Âu Châu gặp gỡ không chính thức tại Lemesos, Síp.

Ông Eide cho rằng Âu Châu không thể đóng vai trò trung gian trong các cuộc đàm phán chấm dứt chiến tranh, trong khi đồng thời cung cấp hỗ trợ quân sự và chính trị cho Ukraine. Ông đề xuất rằng bất kỳ vai trò trung gian nào cũng nên được đảm nhiệm bởi các bên có khả năng giữ khoảng cách an toàn hơn với cuộc xung đột, theo tờ The Telegraph.

Ông Eide nói: “Âu Châu không thể đóng vai trò trung gian hòa giải giữa Ukraine và Nga trong các cuộc đàm phán chấm dứt chiến tranh, bởi vì Âu Châu đứng về phía Ukraine”. Ông nói thêm rằng Âu Châu nên có tiếng nói trong các cuộc thảo luận này, thay vì đóng vai trò trung gian trực tiếp.

Kallas: Liên Hiệp Âu Châu sẽ không đóng vai trò trung gian hòa giải trung lập.

Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của Liên Hiệp Âu Châu, Kaja Kallas, đã đưa ra thông điệp tương tự trong những bình luận gần đây về khả năng đàm phán với Mạc Tư Khoa, cảnh báo rằng đối thoại trực tiếp với Nga có nguy cơ làm suy yếu ảnh hưởng của Âu Châu.

Kallas cũng lập luận rằng trước khi có bất kỳ động thái tiếp cận nào với Nga, các nước Liên Hiệp Âu Châu trước tiên phải thống nhất với nhau về những vấn đề họ muốn nêu ra với Mạc Tư Khoa và những lằn ranh đỏ của họ là gì – bao gồm các vấn đề như bồi thường chiến tranh, việc trả tự do cho trẻ em Ukraine bị bắt cóc và việc rút quân Nga khỏi các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm khác.

Ngoại trưởng Estonia nói về những điều mà lãnh đạo Điện Cẩm Linh có thể lo sợ.

Ngoại trưởng Estonia Margus Tsahkna cho rằng Nga có thể lo ngại trước các biện pháp tiếp theo của phương Tây và đang cố gắng lôi kéo Âu Châu vào các cuộc đàm phán.

Ông nói với truyền thông Ukraine rằng có “một điều đau lòng mà [Tổng thống Nga Vladimir] Putin sợ hãi” – đó là viễn cảnh những hạn chế nghiêm ngặt hơn sẽ giới hạn khả năng tiếp tục cuộc chiến của Nga, bao gồm cả các lệnh trừng phạt chặt chẽ hơn từ Liên Hiệp Âu Châu.

Tsahkna cảnh báo rằng nếu Âu Châu đóng vai trò trung gian hòa giải, động lực chính trị cho những biện pháp như vậy có thể sẽ suy yếu.

Cuộc tranh luận về vai trò của Âu Châu diễn ra trong bối cảnh các chính phủ Liên Hiệp Âu Châu đang thảo luận về việc bổ nhiệm các đặc phái viên cao cấp cho bất kỳ cuộc tiếp xúc nào trong tương lai với Điện Cẩm Linh.

Theo tờ The Telegraph, một số quan chức đã đề cập đến cựu Thủ tướng Đức Angela Merkel và cựu Thủ tướng Ý Mario Draghi như những nhân vật tiềm năng có thể đại diện cho Âu Châu trong các cuộc tiếp xúc với Mạc Tư Khoa.

Trong khi đó, Putin đã đề xuất cựu Thủ tướng Đức Gerhard Schroeder tham gia các cuộc thảo luận trong tương lai, một ý tưởng mà các bộ trưởng Liên Hiệp Âu Châu đã bác bỏ, viện dẫn mối quan hệ thân thiết của Schroeder với các công ty năng lượng nhà nước Nga.

Na Uy, quốc gia không phải là thành viên Liên Hiệp Âu Châu nhưng là đối tác thân thiết, đã nhiều lần khẳng định vai trò của mình là “ủng hộ Ukraine, chứ không phải làm trung gian hòa giải”, củng cố quan điểm ngày càng phổ biến ở cả các thủ đô Bắc Âu và Baltic rằng Âu Châu nên tập trung vào viện trợ quân sự và trừng phạt, để lại bất kỳ sự hòa giải chính thức nào cho các bên khác.

[Kyiv Post: Europe Cannot Be Both Ukraine’s Ally and Russia’s Negotiating Partner – Norway’s Foreign Minister]

11. Nhà đàm phán Iran: “Bên thắng trong bất kỳ thỏa thuận nào là bên chuẩn bị tốt hơn cho chiến tranh vào ngày hôm sau”.

Hôm Thứ Bẩy, 30 Tháng Năm, Trưởng đoàn đàm phán của Iran cho biết “bên thắng cuộc” trong bất kỳ thỏa thuận nào đạt được giữa Mỹ và Iran sẽ là “bên chuẩn bị tốt hơn cho chiến tranh” nếu thỏa thuận đổ vỡ.

Phó Tổng thống JD Vance hôm thứ Năm cho biết Iran và Mỹ “rất gần” nhưng “vẫn chưa đạt được thỏa thuận” về một bản ghi nhớ hợp tác, theo các nguồn tin của Mỹ, sẽ gia hạn lệnh ngừng bắn hiện tại thêm hai tháng, mở lại eo biển Hormuz và thúc đẩy các cuộc đàm phán sâu hơn về các vấn đề gây tranh cãi, bao gồm cả chương trình hạt nhân của Iran.

Nhà đàm phán Iran Mohammed Bagher Ghalibaf cho biết nước ông đang giành được “những nhượng bộ không phải thông qua đàm phán, mà thông qua hỏa tiễn.”

Ông nói về Mỹ: “Các cuộc đàm phán chỉ nhằm mục đích khiến họ hiểu những nhượng bộ đó”, đồng thời cho biết thêm rằng Tehran “hoàn toàn không tin tưởng vào những lời bảo đảm hay lời nói suông — chỉ có hành động mới quan trọng. Sẽ không có bước đi nào được thực hiện trước khi phía bên kia hành động trước”.

“Bên thắng trong bất kỳ thỏa thuận nào là bên chuẩn bị tốt hơn cho chiến tranh ngay sau khi thỏa thuận được ký kết”, Ghalibaf kết luận.

Truyền thông nhà nước Iran, dẫn lời một nguồn tin thân cận với nhóm đàm phán của nước này rằng chưa có thỏa thuận hòa bình nào được “hoàn tất hoặc xác nhận”.

[CBSNews: Iranian negotiator: “Winner of any agreement is the side that is better prepared for war the day after”]

12. Israel tuyên bố chỉ huy tiểu đoàn Hamas đứng sau vụ tấn công ngày 7 tháng 10 đã bị tiêu diệt, trong bối cảnh nước này đẩy mạnh cuộc chiến với các lực lượng ủy nhiệm của Iran trên nhiều mặt trận.

Theo các cơ quan an ninh Israel, lực lượng Israel đã tiêu diệt một chỉ huy Hamas, người từng chỉ huy một tiểu đoàn của nhóm này trong các vụ tấn công khủng bố ngày 7 tháng 10 năm 2023.

Lực lượng Phòng vệ Israel và cơ quan tình báo Shinbet cho biết trong một tuyên bố chung hôm thứ Sáu rằng các lực lượng này đã “tấn công và tiêu diệt” Imad Hassan Hussein Aslim, Phó Tư lệnh Lữ đoàn Gaza và chỉ huy Tiểu đoàn Zeitoun của Hamas, trong các chiến dịch hôm thứ Tư.

Bản tin cho biết Aslim đã “lên kế hoạch cho hàng chục cuộc tấn công sắp xảy ra nhằm vào binh lính IDF đang hoạt động tại Dải Gaza”, đồng thời cho biết thêm một chiến binh Hamas khác “có mặt tại hiện trường vụ tấn công”.

Hôm thứ Năm, kênh truyền hình Channel 12 của Israel phát sóng bài phát biểu của Thủ tướng Benjamin Netanyahu, trong đó ông nói rằng mình đã chỉ đạo Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF chiếm 70% Gaza.

“Hiện tại, chúng tôi đang kiểm soát hoàn toàn 60% lãnh thổ Dải Gaza,” và chỉ thị của tôi là phải đạt đến… 70%,” ông nói tại một hội nghị.

Israel tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động ở Gaza đồng thời kiểm soát thêm nhiều lãnh thổ ở nước láng giềng Li Băng, trong bối cảnh theo đuổi các mặt trận song song chống lại các nhóm ủy nhiệm của Iran giữa cuộc chiến chung với Mỹ chống lại chế độ Iran.

Hamas và Hezbollah ở Li Băng từ lâu đã nằm trong số những đồng minh khu vực quyền lực nhất của Iran, và sau các vụ tấn công ngày 7 tháng 10, Israel đã tận dụng mối quan hệ thân thiết với Tổng thống Trump để nhắm vào cả hai nhóm này.

[CBSNews: Israel says commander of Hamas battalion behind Oct. 7 killed, as it pushes war with Iranian proxies on multiple fronts]

NewsUKEve30May2026