Sau thông điệp của Giáo hoàng Leo XIV về trí tuệ nhân tạo, một bộ phận người trẻ đang suy ngẫm về cách học máy đang định hình lại việc làm.

Gigi Duncan của tạp chí National Catholic Register, ngày 29 tháng 5 năm 2026, cho hay: Alexis Powers đã nộp đơn xin việc ở hơn 200 công ty sau khi tốt nghiệp đại học.

Cô gái 23 tuổi đến từ Nam Carolina này đã có kinh nghiệm thực tập, kinh nghiệm trong lĩnh vực tiếp thị và truyền thông xã hội, và một bản lý lịch mà các nhà tư vấn thường nói với sinh viên rằng sẽ dẫn đến nhiều cơ hội.

“Không một công ty nào liên lạc lại với tôi,” Powers nói với tờ Register.

Cô ấy đã nộp đơn thông qua LinkedIn, Indeed và truyền miệng. Đôi khi, cô ấy nói, cô ấy đã trực tiếp đến các doanh nghiệp để nộp sơ yếu lý lịch của mình.

Một số nhà tuyển dụng sau đó nói với cô rằng nhiều công ty đang sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo để sàng lọc sơ yếu lý lịch trước khi con người xem xét chúng.

“Nếu sơ yếu lý lịch của bạn không hoàn toàn phù hợp với những gì hệ thống đang tìm kiếm, ngay cả khi bạn có kinh nghiệm dày dặn, nó vẫn có thể bị loại bỏ,” cô ấy nói.

Powers cuối cùng bắt đầu làm việc với tư cách là chuyên viên tiếp thị truyền thông xã hội và kỹ thuật viên laser tại spa của mẹ cô, nơi máy laser chụp ảnh da 3D được AI hỗ trợ đã trở thành một phần công việc hàng ngày của cô. Hệ thống này giúp lập bản đồ các phương pháp điều trị da của bệnh nhân trong thời gian thực, cho thấy các thủ thuật ảnh hưởng đến sẹo và lỗ chân lông sâu như thế nào.

Công nghệ đã gây ấn tượng với cô. Nhưng thị trường việc làm thì không.

“Đây là thời điểm khó khăn,” Powers nói. “Một nửa số bạn bè của tôi đang sống với bố mẹ vì họ không đủ khả năng mua nhà. Họ vẫn đang tìm việc hoặc được trả lương gần như không đáng kể khi làm những công việc không đúng chuyên ngành.”

Khi AI nhanh chóng định hình lại nền kinh tế, nhiều thành viên của thế hệ Z đang bước vào tuổi trưởng thành với sự không chắc chắn về việc làm, sự ổn định và tương lai.

Nỗi lo lắng đó ngày càng được bộc lộ ra ngoài công chúng. Một ví dụ điển hình cho hiện tượng thường thấy vào mùa xuân này là việc sinh viên tốt nghiệp đã la ó phản đối diễn giả lễ tốt nghiệp tại Đại học Trung Florida sau khi bà ca ngợi trí tuệ nhân tạo (AI) trong bài phát biểu trước các sinh viên ngành nghệ thuật, nhân văn và truyền thông.

“Người ta cảm thấy như bà ấy không hiểu rõ đám đông mà bà ấy đang nói chuyện cùng,” một sinh viên tốt nghiệp sau đó nói với tờ The New York Times. “Bài phát biểu không truyền cảm hứng lắm cho một nhóm người trẻ sắp bước vào lực lượng lao động trong các lĩnh vực sáng tạo này.”

Sự bất an này xuất hiện trong bối cảnh mối lo ngại ngày càng tăng về tương lai của việc làm ở bình diện bước vào. Một báo cáo của Kickresume vào tháng 5 năm 2025 cho thấy khoảng 58% sinh viên tốt nghiệp năm 2024 và 2025 vẫn đang tìm kiếm công việc đầu tiên của họ, trong khi một cuộc khảo sát của Oliver Wyman Forum vào tháng 4 năm 2026 cho thấy 43% CEO có kế hoạch giảm số lượng vị trí cấp dưới trong hai năm tới để ưu tiên các vị trí cấp cao hơn.

“Tôi nghĩ rằng nhiều người trẻ đang bắt đầu cảm thấy bị phản bội,” Will Deatherage, người sáng lập và CEO của Catholics for Hire và chủ tịch chi nhánh Washington, D.C., của Young Catholic Professionals, cho biết.

Chàng trai 28 tuổi cho biết nhiều người trẻ cảm thấy như thể “bị hụt hẫng” ngay khi chuẩn bị bước vào tuổi trưởng thành, đặc biệt là trong bối cảnh những cảnh báo từ một số nhà lãnh đạo kỹ thuật— bao gồm cả CEO của Anthropic, Dario Amodei — rằng trí tuệ nhân tạo (AI) có thể loại bỏ một nửa số việc làm văn phòng cấp thấp trong vòng 5 năm tới.

“Chắc chắn có một cảm giác lo lắng và bất an trong thế hệ Z hiện nay rằng AI sẽ hoàn toàn làm đảo lộn thị trường việc làm,” anh nói.

AI và Lao động trong Thông điệp Magnifica Humanitas

Những lo lắng đó cũng ngày càng thu hút sự chú ý trong Giáo Hội Công Giáo.

Trong thông điệp giáo hoàng đầu tiên của mình, mang tên Magnifica Humanitas, được ban hành ngày 25 tháng 5, Đức Giáo Hoàng Leo XIV cảnh báo rằng giữa “cuộc cách mạng kỹ nghệ lần thứ tư”, đổi mới kỹ thuật thường được theo đuổi chủ yếu để “giảm chi phí và tăng lợi nhuận”, trong khi người lao động phải đối diện với sự bất an và bất bình đẳng ngày càng tăng.

“Việc bảo vệ cơ hội việc làm và vai trò không thể thay thế của cá nhân phải vẫn là nguyên tắc chung”, Đức Giáo Hoàng viết. “Việc theo đuổi lợi nhuận cao hơn không thể biện minh cho những lựa chọn hy sinh việc làm một cách có hệ thống, bởi vì con người là mục đích, chứ không phải là phương tiện.”

Thông điệp này đặc biệt chú trọng đến những người trẻ đang phải vật lộn để xây dựng cuộc sống ổn định trong bối cảnh kinh tế bất ổn.

“Đối với người trẻ, sự bất ổn về việc làm đặc biệt tàn phá,” Đức Giáo Hoàng Leo viết. “Công việc không chỉ đơn thuần là nguồn thu nhập mà còn là một lĩnh vực quan trọng, nơi hình thành bản sắc, vun đắp tình bạn và các mối quan hệ, học hỏi trách nhiệm thực tế và phân định ơn gọi.”

Đối với nhiều người Công Giáo trẻ, những mối lo ngại đó gây được tiếng vang sâu sắc.

Catherine Halbmaier, tốt nghiệp trường Benedictine College ở Atchison, Kansas năm 2026, cho biết trí tuệ nhân tạo (AI) đã nhanh chóng thay đổi cuộc sống trong những năm đại học của cô.

“Một số giáo sư thậm chí còn quay lại với việc viết tay các bài luận trên lớp để đảm bảo sinh viên không sử dụng AI,” cô nói.

Đồng thời, cô gái 22 tuổi, người sẽ chuyển đến Tây Ban Nha vào mùa thu để làm trợ giảng dạy tiếng Anh cho học sinh, cho biết nhiều học sinh đã nhận ra rằng các mối quan hệ cá nhân vẫn rất quan trọng trong một thị trường lao động ngày càng tự động hóa.

“Hầu hết bạn bè tôi tìm được việc làm đều nhờ các mối quan hệ bản thân và mạng lưới quan hệ,” Halbmaier nói. “Điều đáng lưu ý là ngay cả khi AI có mặt ở khắp mọi nơi, điều cuối cùng giúp mọi người nổi bật vẫn là mối liên hệ bản thân với nhà tuyển dụng.”

Halbmaier cũng bày tỏ lo ngại về chi phí môi trường và xã hội liên quan đến sự mở rộng nhanh chóng của các trung tâm dữ liệu AI.

“Vài năm tới sẽ rất quan trọng trong việc xác định liệu AI có đáng với cái giá mà nó phải trả không chỉ đối với quyền tự chủ và phẩm giá của con người, mà còn đối với hành tinh mà Chúa đã ban cho chúng ta hay không,” bà nói.

“Điều này hướng đến điều tốt đẹp và Chúa như thế nào?”

Tuy nhiên, không phải tất cả những người Công Giáo trẻ làm việc trong lĩnh vực kỹ thuật đều nhìn nhận AI với cùng một mức độ lo ngại.

Đối với Kieran Devine, một kỹ sư giải pháp kỹ thuật 23 tuổi làm việc cho một công ty phần mềm chăm sóc sức khỏe ở Wisconsin, AI đã trở thành một phần thiết yếu trong quy trình làm việc hàng ngày của anh.

“Tôi sử dụng AI mỗi ngày trong công việc của mình để đọc mã nguồn,” Devine nói. “Nó có thể xem xét những đoạn mã phức tạp này — mà thông thường tôi sẽ mất khá nhiều thời gian để hiểu chuyện gì đang xảy ra — và phân tích chúng rất nhanh chóng.”

Tuy nhiên, Devine cho biết nhiều mối lo ngại do những người chỉ trích AI nêu ra là chính đáng, đặc biệt là khi những tiến bộ kỹ thuật mang lại lợi ích cho các công ty trong khi người lao động lại nhận được rất ít lợi ích.

“Nếu người lao động có thể tăng năng suất nhưng giá trị của việc đó lại không thuộc về họ, thì rõ ràng điều đó có vẻ khá bất công,” ông nói.

Ông nói thêm rằng thông điệp Magnifica Humanitas đặt ra những câu hỏi quan trọng cho cả các nhà phát triển và nhà tuyển dụng về mục đích đạo đức của AI.

“Điều này hướng đến điều tốt đẹp và Chúa như thế nào?” ông nói.

Ông cũng chỉ ra bài thuyết trình của Vatican về thông điệp này, trong đó có sự xuất hiện của Giám đốc điều hành Anthropic, Christopher Olah, như một dấu hiệu đáng mừng cho thấy ít nhất một số nhà lãnh đạo trong ngành công nghiệp AI đang xem xét nghiêm túc các vấn đề đạo đức.

“Sự hiện diện của ông ấy không phải là điều đáng xem nhẹ,” Devine nói. “Nó cho tôi hy vọng rằng có lẽ một số người đứng sau kỹ thuật này thực sự mong muốn điều tốt đẹp.”

Paul A., người yêu cầu giấu tên, là một sinh viên tốt nghiệp năm 2025 sống tại Virginia, hiện đang làm việc trong lĩnh vực marketing tại trường cũ đồng thời điều hành công ty truyền thông riêng. Anh cho biết nhiều thành viên trong lớp tốt nghiệp của anh đã phải vật lộn để tìm được việc làm ổn định.

“Tôi biết lớp vừa tốt nghiệp năm nay thậm chí còn gặp nhiều khó khăn hơn trong việc tìm kiếm công việc tốt,” chàng trai 23 tuổi nói.

Anh nói thêm rằng sự gia tăng của nội dung do AI tạo ra ngày càng chân thực cũng làm tăng nhu cầu phân biệt đúng sai trên mạng. “Rất nhiều người tin vào bất cứ điều gì họ đọc hoặc thấy trên internet,” anh nói. “Họ gần như không tìm kiếm sự thật.”

Mặc dù AI có thể là một công cụ hữu ích, Paul lưu ý, mọi người nên tiếp cận nó một cách thận trọng, vì kỹ thuật này “đã được chứng minh là có nhiều sai sót.”

“Khi bạn đi mua một chiếc xe hơi mới hoặc một ngôi nhà, bạn không chỉ tin ngay vào những gì mình thấy,” anh nói. “Bạn phải nghiên cứu kỹ trước và đảm bảo rằng nó đáng tin cậy.”

Phẩm giá vượt lên trên năng suất

Tại các trường đại học Công Giáo, các nhà giáo dục và cố vấn nghề nghiệp cho biết sinh viên ngày càng tìm kiếm sự hướng dẫn về cách định hướng trong một nền kinh tế đang được định hình lại bởi trí tuệ nhân tạo (AI).

Dennis McCarthy, phó chủ tịch tài chính tại trường Cao đẳng Thomas Aquinas ở California, người đang chuyển sang vai trò cố vấn nghề nghiệp, cho biết sinh viên thường xuyên hỏi liệu AI có làm cho bằng cấp của họ trở nên lỗi thời hay không.

Ông nói: “AI đang gây ra rất nhiều xáo trộn trên thị trường việc làm. Có quá nhiều tiền bạc và sự cạnh tranh giữa các quốc gia như Trung Quốc và Hoa Kỳ, [nên] tôi không thấy AI sẽ biến mất trong thời gian ngắn.”

Tuy nhiên, ông tin rằng Giáo hội có thể giúp khuyến khích một cách tiếp cận thận trọng hơn và lấy con người làm trung tâm đối với sự thay đổi kỹ thuật.

Ông nói: “Tôi hy vọng thông điệp của Đức Giáo Hoàng sẽ khuyến khích mọi người thận trọng hơn về việc ứng dụng AI và thời điểm triển khai nó.”

Theo Anthony Chiappetta, giám đốc Trung tâm Thành công Học thuật và Nghề nghiệp tại Đại học Công Giáo Hoa Kỳ, các trường đại học hiện đang đối diện với thách thức giúp sinh viên sử dụng AI một cách có đạo đức trong khi vẫn bảo tồn sự sáng tạo và tương tác của con người. “Chúng ta đang bắt đầu thấy rằng do một số thiếu sót của AI, cần có yếu tố con người trong đó,” Chiappetta nói.

Ông lưu ý rằng các tổ chức như Viện Leonum về AI và Công nghệ mới nổi tại Đại học Công Giáo đã và đang giúp sinh viên suy nghĩ thấu đáo về cách tích hợp AI vào nghề nghiệp tương lai của họ theo cách đảm bảo họ “tuân theo các giá trị, niềm tin và đạo đức của việc sử dụng đúng đắn”.

Chiappetta nói thêm rằng sinh viên bước vào lực lượng lao động ngày nay ngày càng cần mạng lưới quan hệ bản thân vững mạnh bên cạnh các kỹ năng kỹ thuật. “Tham gia các chương trình và sự kiện nhắm vào ngành nghề của họ và đưa họ đến gặp gỡ cựu sinh viên và nhà tuyển dụng sẽ mở rộng mạng lưới của họ,” ông nói.

Mặc dù có những lo ngại rộng rãi xung quanh AI, một số dữ liệu cho thấy thế hệ Z vẫn lạc quan một cách thận trọng. Một cuộc khảo sát tháng 5 năm 2026 của Hiệp hội Khoa học Trung học Quốc gia khảo sát hơn 11,000 học sinh trung học cho thấy 94% cho biết họ cảm thấy ít nhất là khá tự tin về tương lai sau khi tốt nghiệp đại học.

Thế hệ Z cũng được coi là thế hệ am hiểu kỹ thuật nhất, lớn lên cùng điện thoại thông minh, mạng xã hội và truy cập internet liên tục. Các nghiên cứu từ Deloitte và Hiệp hội Kỹ thuật Tiêu dùng liên tục cho thấy họ nằm trong số những người nhanh chóng áp dụng các kỹ thuật mới nhất, bao gồm cả các công cụ AI.

Tuy nhiên, đối với Deatherage, các cuộc thảo luận xung quanh AI cuối cùng cho thấy một cuộc khủng hoảng văn hóa và tâm linh rộng lớn hơn về ý nghĩa của việc làm và phẩm giá.

“Văn hóa của chúng ta đã xây dựng nên ý tưởng rằng việc làm quyết định hạnh phúc và thành công,” Deatherage nói. “Giới trẻ đang bắt đầu cảm thấy bị AI phản bội.”

Khi nhiều người trẻ đang phải vật lộn để tìm kiếm sự ổn định trong một nền kinh tế thay đổi nhanh chóng, ông nói rằng Giáo hội có cơ hội nhắc nhở họ rằng giá trị của họ không phụ thuộc vào địa vị nghề nghiệp.

“Khi họ bị đánh gục,” Deatherage nói, “Giáo hội có nhiệm vụ hướng dẫn họ đến sự viên mãn thực sự, điều chỉ có thể tìm thấy trong Chúa Giêsu Kitô.”